2 қыркүйектен бастап Қазақстанда психологиялық қызмет туралы жаңа заң күшіне енді: міндетті тізілім енгізіліп, тіркеусіз практикаға тыйым салынды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
НПА мәліметінше, осы күннен бастап тіркеуден өтпеген адамдарға психологиялық қызметпен айналысуға, «психолог» атауын немесе туынды терминдерді қолдануға тыйым салынады. Яғни, өзін психолог деп атап, осындай қызмет көрсету енді тек жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білімі (немесе ғылыми дәрежесі) психология саласында бар адамдарға ғана рұқсат етіледі. Бейіндік дипломы жоқ мамандар бұл атауды қолдану құқығынан айырылады.
Сондай-ақ, клиенттердің ақпараттандырылған келісіміне және мамандардың біліктілігін арттыруға қойылатын міндетті талаптар бекітілді. Яғни, психологиялық көмек клиенттің (немесе оның заңды өкілінің) жазбаша ақпараттандырылған келісіміне қол қойылғаннан кейін ғана көрсетіледі. Суицидтік мінез-құлық белгілері, дағдарыстық жағдайлар немесе отбасылық-тұрмыстық зорлық-зомбылық фактілері кезінде келісім талап етілмейді. Бұл жағдайларда психолог мемлекеттік органдарға дереу хабарлауға міндетті.
Сонымен қатар, міндетті сертификаттау нормасы 2028 жылға дейін кейінге шегерілді.
Бұл күн Қазақстан тарихындағы психологиялық қызметтер нарығын алғаш рет кешенді реттеудің ресми басталуын білдіреді. Практик мамандар өз жұмысын жаңа заң талаптарына қайта құруға міндетті, ал азаматтар біліктілігі жоқ қызметтер мен алаяқтардан құқықтық қорғау алады.
Бұған дейін «Курсив» Қазақстанда психологиялық көмек саласында тәртіп орнатып, нарықты жосықсыз практикалардан тазартқысы келетінін жазған болатын. Еңбек министрлігі арнайы ережелер жиынтығын әзірледі. Ол барлық заңды психологтар үшін міндетті болады.
Психологиялық қызмет туралы заңға сәйкес әзірленген психологтардың этика кодексі туралы сөз болып отыр.
Еске салайық, шілде айының басында президент Қасым-Жомарт Тоқаев «Психологиялық қызмет туралы» заңға қол қойған болатын. Ол мамандарды даярлауға жаңа талаптар енгізеді. Атап айтқанда, психологтардың талаптарын, құзыреттіліктерін және дайындық деңгейін анықтайтын кәсіби стандарт белгіленетін болады.
Негізгі жаңалықтардың бірі психологтарды сертификаттау жүйесі болады. Ол мамандардың белгіленген талаптарға сәйкестігін бағалауға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, Қазақстанда психологтардың мемлекеттік тізілімі пайда болады.
Тоқаев «жалған психологтар» мен «коучтар» санының өсуіне назар аударып, бұл саладағы бақылауды күшейту қажеттігін айтқан болатын.