Польша премьер-министрі Дональд Туск Варшавада украин текті АҚШ азаматын өлтіруге бағытталған ресейлік жоспардың жүзеге асуына жол берілмегенін хабарлады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Туск бұл Ресейдің тапсырысы бойынша НАТО-ның басқа елінің аумағында АҚШ азаматына шабуыл жасау әрекеті алғаш рет болып отырғанын атап өтті.
Батыс шенеуніктері бұған дейін Ресейдің 2022 жылы Владимир Путиннің Украинаға басып кіруінен бері нысаналы өлтіру науқанын күшейткенін, Еуропа бойынша бірнеше жоспардың бұзылғанын ескерткен болатын. Алайда Туск бұл оқиғаның теңдесі жоқ екенін айтты.
Ресейдің құпия қызметтері тарапынан жалданған делінген күдікті 7 тамызда Польша билігімен ұсталды. Варшава полициясының мәлімдемесіне сәйкес, ол үш айға қамауда болады.
Туск баспасөз мәслихатында украин текті американдық азамат «Путин режиміне ыңғайсыз болғанын» айтты, бірақ егжей-тегжейге тоқталмады.
Операция АҚШ қызметтерімен бірлесіп жүргізілгенін Польшаның барлау қызметтеріне жауапты министрі Томаш Семоняк мәлімдеді. Ол нысанаға алынған адамның «украин текті» АҚШ азаматы екенін айтты. Шенеуніктер қосымша мәлімет бермеді.
Ресей сыртқы істер министрлігі түсініктеме сұрауға дереу жауап бермеді.
АҚШ мемлекеттік департаменті бұл хабарламалардан хабардар екенін, бірақ қосымша ақпарат жоқ екенін айтты.
Ресей ұзақ уақыт бойы шетелдегі жауларын, соның ішінде сирек уларды қолданып, нысанаға алуымен айыпталып келеді. Бірақ барлау шенеуніктері бұған дейін Associated Press-ке берген сұхбатында Ресей қауіпсіздік қызметтерінің нысана таңдауда батылданып, ресейлік белсенділер мен Украинаны қолдайтын шетелдіктерді, сондай-ақ әскери ауытқушыларды нысанаға алатынын айтқан.
Туск: «Біз Путин режимі әртүрлі себептермен ыңғайсыз адамдарды әлемнің әртүрлі жерлерінде жоюға тырысады деп болжауымыз керек», - деді. Ол Польша мен басқа елдер мұндай әрекеттерге қарсы тұруға дайын болуы керек екенін қосты.
Батыс шенеуніктері бұл науқанды Ресейдің Украинаны қолдайтын Еуропа елдерін әлсіретуге бағытталған кеңірек әрекеттерімен байланыстырады. AP Украинадағы соғыс басталғаннан бері Еуропада Ресейге қатысы бар деп есептелетін 200-ге жуық диверсия, өрт және басқа да бұзушылық әрекеттерін тіркеген. Путин маусым айында AP-ге берген сұхбатында Ресейдің Еуропаға қарсы диверсиялық науқан жүргізіп жатқанын жоққа шығарған.
2006 жылы британ билігі Ресейді Лондонда бұрынғы ФСБ офицері Александр Литвиненконы радиоактивті полониймен өлтіруге қатысы бар деп айыптаған. Ұлыбритания сондай-ақ Ресейді 2018 жылы Солсбериде бұрынғы ресейлік әскери барлау офицері Сергей Скрипальді новичок жүйке агентімен өлтіру әрекетіне айыптайды.
Германия билігі Ресейдің 2019 жылы Берлин саябағында Вадим Красиков атты жалдамалы өлтірушінің оғынан қаза тапқан бұрынғы шешен көтерілісшілер қолбасшысы Зелимхан Хангошвилиді өлтіруді ұйымдастырғанын мәлімдеген. Кейін Красиков шпион алмасу кезінде Путиннің құрметіне бөленген.
Маусым айында Путинді сынаған ресейлік суретші Польшаның шығысындағы үйінің жанында жақын қашықтықтан атылып өлтірілді. Туск сол кезде Семён Скерепецкий деген бүркеншік атпен белгілі Роберт Кузовковтың өлтірілуі саяси өлтіру белгілері бар екенін айтқан. Ол мұның артында Ресей тұруы мүмкін екенін айтқан, бірақ польшалық шенеуніктер мұны Мәскеуге жүктемеген.
Өткен жылы француз шенеуніктері полиция қорғауындағы және әскери ауытқушыларға Путин соғысынан қашуға көмектесетін ресейлік эмигрант Владимир Осечкинді өлтіруге бағытталған жоспарды бұзған. Литва шенеуніктері де өткен жылы Украинаны қолдайтын литвалықты және ресейлік белсендіге қарсы тағы бір жоспарды бұзған. Германия шенеуніктері де екі жоспарды бұзған: бірі Украинаға қару жеткізетін неміс қару компаниясының басшысына, екіншісі украин әскери шенеунігіне қарсы.
Польша билігі 2024 жылы Украина президенті Владимир Зеленскийге қастандық жасау жоспары деп есептелген іс бойынша бір адамды тұтқындаған. Сол жылы Испанияда ауытқыған ресейлік тікұшақ ұшқышы өлтірілген - ресейлік оперативтіктер басты күдіктілер болған.
«Бұл науқан кездейсоқ емес», - деді бұған дейін AP-ге жоғары еуропалық барлау шенеунігі. «Мұнда саяси рұқсат бар».