Польша парламентінің төменгі палатасы абортқа толық дерлік тыйым салуды жеңілдетуге бағытталған екі заң жобасын мақұлдады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Кампания жүргізушілер бұл қадамды «шағын ауқымды қадам» деп сипаттады. Олар үкіметті елдің заңнамасын түбегейлі өзгерту туралы уәделерін орындауға шақыратын наразылық шараларын өткізуді жоспарлап отыр.

Жаңа шаралар Польшаның ұлтшыл президенті вето қоюы ықтимал. Олар әйелдерге аборт жасауға көмектескендер үшін кейбір қылмыстық жазаларды алып тастайды және ұрықтың аномалиялары жағдайында түсік жасауға рұқсат береді.

«Республикалық құқықтар орталығының» өкілі Лиа Хоктор: «Бұл заң жобалары өте шағын ауқымды өзгерістерді білдіреді. Егер бұл заңнамалық актілер Польша президентінің қолы қойылып, күшіне енсе де – бұл әлі белгісіз – олар аборт көмегіне мұқтаж Польшадағы әйелдердің көпшілігі үшін өте аз нәрсені өзгертеді», – деді.

Бұл пікірді «Заңды аборт» (Legalna Aborcja) үкіметтік емес ұйымы қолдады. «Бұл қазір аборт қажет ететін әйелдер үшін нені білдіреді? Ештеңе, өйткені бұл заң жобаларының ешқайсысы оларға көмектеспейді», – деді ұйым өкілі.

«Көрінетін қор» (Fundacja Widzialne) адамдарды бейсенбі күні көшеге шығып, үкіметке қысымды жалғастыруға шақырды. «Польшада әлі де адамгершілікке жатпайтын аборт заңы бар», – деп жазды ол әлеуметтік желіде 27 қалада митингілер өткізілетінін жариялай отырып. «Біз абортты толық декриминализациялауды және Ұлттық денсаулық қоры есебінен абортқа қолжетімділікті талап етеміз!»

Польша бойынша түрлі топтар қолдаған бұл митингілер 2020 жылғы елдің қазірдің өзінде шектеулі аборт ережелерін одан әрі қатаңдатқан шешімнің алтыншы жылдығына орайластырылған. Бұл шешім коммунизм құлағаннан бері Польшадағы ең үлкен наразылықтарды тудырды, адамдар «Революцияның жатыры бар» және «Менің денеім, менің таңдауым» деген плакаттарды ұстап көшеге шықты.

Кейінірек бұл наразылықтар Дональд Тускінің 2023 жылы билікке келуіне ықпал етті, ол 100 күн ішінде аборт заңдарын өзгертуге уәде берген болатын. Өткен жылы Туск жүктіліктің 12-ші аптасына дейін абортты заңдастыру туралы уәдесінен бас тартып, заңдарды реформалау үшін «жай көпшілік жоқ» деп мәлімдеді.

Хоктордың айтуынша, осы аптада қабылданған екі заң жобасы қол қойылып, күшіне енсе де, Польша «ЕО-ның басқа елдерінен мүлдем алшақ» күйінде қалады. Қазіргі уақытта Польшада аборт тек жүктілік қылмыстық әрекеттің, мысалы, зорлау немесе инцесттің салдарынан болған жағдайда немесе ананың өміріне немесе денсаулығына қауіп төндірген жағдайда ғана заңды.

«Республикалық құқықтар орталығы» Тускіні Польшаның поляризацияланған саясатын айналып өтіп, абортқа қатысты барлық қылмыстық заң ережелерін қолдануға уақытша мораторий енгізуге шақырды. «Бұл әйелдерге қамқорлық жасайтындар енді қылмыстық тергеу мен қудалау қаупісіз әрекет ететінін қамтамасыз етеді», – деді Хоктор.

Бұл идеяны алғаш рет Біріккен Ұлттар Ұйымының Әйелдерге қатысты кемсітушілікті жою жөніндегі комитеті ұсынған болатын. 2024 жылы комитет Польшадағы әйелдердің шектеулі аборт заңдарына байланысты ауыр адам құқықтарының бұзылуына тап болатыны туралы қорытындыға келді.

Хоктор: «Шындығында, Польшада жыл сайын мыңдаған әйел аборт көмегіне жүгінеді. Сондықтан олар мұны заңсыз жасайды немесе ол үшін шетелге барады. Бұл заманауи еуропалық ел болуға тиіс нәрсе емес. Олар заманауи денсаулық сақтау жүйесі мен заманауи демократия болу уәдесін орындамай отыр», – деді.