Чилилік халық әншісі Виктор Хараны өлтіргеніне 53 жылдан астам уақыт өткен соң, оның өліміне байланысты іздеудегі соңғы адам ұсталып, сот алдына жауап берді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Отставкадағы полковник Нельсон Хаазе Маццеи 2023 жылы өзі және тағы алты отставкадағы солдат Хара мен тағы бір адамды өлтіргені үшін сырттай сотталып, үкім шыққаннан кейін биліктен қашып кеткен еді. Чили полициясы сенбі күні Хаазе Маццеидің елдің оңтүстігіндегі ауылдық жерде, Пуйеуэде ұсталғанын және судьяның оны дереу түрмеге жабу туралы бұйрық бергенін хабарлады.
Хараның жесірі, британдық биші және белсенді Джоан Хара негізін қалаған Виктор Хара қоры мәлімдемесінде: «Біз отставкадағы полковник Нельсон Хаазе Маццеидің 2023 жылдан бері қашып жүргені анықталып, түрмеге жабылғанын білдік. Біз бұл жаңалықты құптаймыз. Дегенмен, Виктор Хара мен Литтре Кироганың өлтірілгеніне жарты ғасыр өткен соң, мұны әділдік деп қабылдау қиын», - делінген.
Хара, әнші және солшыл белсенді, 1973 жылы 11 қыркүйекте Чили астанасы Сантьягода тұтқындалды. Бұл генерал Аугусто Пиночеттің социалист президент Сальвадор Альендені құлату үшін АҚШ қолдаған қанды төңкерісінен бір күн өткен соң болды. Хара мыңдаған адаммен бірге Сантьяго орталығындағы шағын жабық стадионда ұсталды. Төрт күннен кейін ол Альенденің ұлттық түрмелер директоры Литтре Кирогамен бірге киім ауыстыратын бөлмеде өлтірілді.
Хаазе Маццеидің ұсталуы Хара үшін әділдік іздеудің соңғы актісі болуы мүмкін. Хара Пиночет диктатурасының ең танымал құрбандарының бірі. Диктатура 17 жылдық репрессиялық билік кезінде 3000-нан астам адамды өлтірді немесе жоғалтты, ондаған мың адамды қамауға алды және азаптады.
Стадионда Хараны офицерлер азаптап, қорлады: олар онымен орыс рулеткасын ойнады, содан кейін қолдарын сындырды, бас сүйегін талқандады және автоматты оқпен тесіп тастады. Оның денесі Сантьягодағы бас зираттың жанынан 44 оқ жарасы және 56 сынған сүйекпен табылды. Ол 40 жаста еді. Кироганың денесі де сол уақытта табылды, ол 23 рет атылған.
Жарты ғасыр бойы әділдіктен жалтарғаннан кейін, жеті отставкадағы солдат 2023 жылы тамызда кісі өлтіруде кінәлі деп танылып, сырттай әртүрлі мерзімге бас бостандығынан айырылды. Хаазе Маццеи 25 жылға сотталды. Ол жылдар бойы стадионда болмағанын айтып келді, бірақ куәліктер оны сол жерде көрсетті.
Хаазе Маццеи 1972 жылы Чили армиясының атышулы Техас Верде бригадасына қосылды, кейін Пиночеттің құпия полициясы ДИНА-да қызмет етті, онда оның жетекшісі Мануэль Контрераспен тығыз жұмыс істеді. Контрерас 2015 жылы қайтыс болғанға дейін адамзатқа қарсы қылмыстары үшін 500 жылдан астам түрмеге сотталған атақты режим жақтаушысы еді.
Хаазе Маццеимен бірге 86 жастағы Эрнан Чакон да сотталды. 2023 жылы полиция оны Сантьягодағы бай аудандағы үйінде ұстауға келгенде, ол дәрі ішуге рұқсат сұрап, бүйір бөлмеге өтіп, өз-өзіне қол жұмсады. Тағы бір Техас Верде офицері Педро Баррьентос 1989 жылы Чилиден АҚШ-қа кетіп, 2023 жылы желтоқсанда депортацияланды. Бір бұрынғы солдат Баррьентостың тапаншасын көрсетіп: «Мен Виктор Хараны осымен өлтірдім!» деп айтатынын куәландырды. Баррьентос АҚШ-та жол ережесін бұзғаны үшін ұсталып, азаматтығынан айырылды.
Хараның жесірі 96 жасында, Баррьентос Чилиге қайтарылғаннан бірнеше апта бұрын қайтыс болды. Хаазе Маццеидің қорғаушысы оны Осорно түрмесінен Пиночет дәуіріндегі адам құқығы қылмыскерлеріне арналған жақсы жабдықталған Пунта Пеуко түрмесіне ауыстыруды сұрады.