Еуропада және басқа да елдерде бірқатар мемлекеттік сайттар, сондай-ақ мектептер мен ауруханалардың сервистері уақытша өшірілді. Бұған интернеттегі сайттардың едәуір бөлігі жұмыс істейтін PHP бағдарламалау тіліндегі критикалық осалдықтар себеп болды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Операторлар сайттарды сақтық шарасы ретінде өшіріп жатыр, ал мамандар қорғаныс жаңартуларын орнатуда. Сонымен қатар технологиялық компаниялар хакерлер анықталған қателерді қолдана бастағанын ескертеді.
PHP әзірлеушілері шұғыл түзетулер шығарып, пайдаланушыларды бағдарламалық жасақтаманы дереу жаңартуға шақырды. Осалдықтар жылдар бойы байқалмай келген, оларды киберқауіпсіздік мамандары жасанды интеллект көмегімен анықтаған.
PHP серверде тапсырмаларды орындайды: мысалы, келушінің сұранысын өңдейді, қажетті ақпаратты жинайды және дайын бетті браузерге жібереді. Оны WordPress, Drupal, Joomla және Magento сайттары пайдаланады.
Мұндай бағдарламалық жасақтамадағы қателер қаскүнемдерге сайтты бұзып, оның деректеріне қол жеткізуге мүмкіндік беруі мүмкін. Сондықтан киберқауіпсіздік агенттіктері әкімшілерге жаңартуларды орнатуды, ал бұл әзірге мүмкін болмаса — сайттарды уақытша өшіруді ұсынды.
Нидерландыда Ұлттық киберқауіпсіздік орталығы өз жүйелерінің жұмысын тоқтатты. Сондай-ақ Overheid.nl үкіметтік порталы, Роттердам портының сайттары, KNVB футбол қауымдастығы, бес ірі саяси партия және бірнеше аурухананың сайттары өшірілді.
Данияда шектеулер бірқатар сервистерге, соның ішінде мектептер арасында ақпарат алмасуға арналған ұлттық платформаға әсер етті.
Финляндияда мемлекеттік IT-қызметтер жеткізушісі Valtori жалпыға қолжетімді мемлекеттік онлайн-сервистердің профилактикалық түрде өшірілгені туралы хабарлады.
Францияның Ішкі істер министрлігі өз сайттарын техникалық қызмет көрсету режиміне ауыстырды.
Википедияны қолдайтын ұйым да жаңартулар орнатылғанға дейін жүйелерінің бір бөлігін уақытша өшірді. Интернет-архив те — веб-беттердің көшірмелерін сақтайтын онлайн-кітапхана — жұмысын қысқа уақытқа тоқтатты.
Жасанды интеллект осалдықтарды табуға көмектесті, алайда ол хакерлердің оларды пайдалануын жеделдетуі мүмкін. Түзетулер жарияланғаннан кейін қаскүнемдерге қатенің қалай жұмыс істегенін түсіну және әлі жаңартылмаған сайттарға шабуыл жасау оңайырақ.
«Бұл мәселе интернеттің көп бөлігіне әсер етеді», — деді Drupal қауымдастығының бас директорының міндетін атқарушы Тиффани Фаррисс.
Сарапшылардың бағалауы бойынша, техникалық ресурстары аз шағын сайттар әсіресе осал. Ортақ хостингте серверлік жаңартуларды орнатуды әдетте провайдер жүзеге асырады, сондықтан мұндай сайттардың иелері оның жұмыс жылдамдығына тәуелді.
Automattic компаниясы өзінің хостингтік шешімдерінің, соның ішінде WordPress.com мен Tumblr пайдаланушылары анықталған осалдықтардан қорғалғанын мәлімдеді.
Осалдықтар PHP пайдаланатын қазақстандық сайттарға да әсер етуі мүмкін. Алайда бұл мәселеге байланысты жергілікті сервистердің толық өшірілгені туралы ақпарат әзірге жоқ.