Пентагон АҚШ әскерлерін Ирактан шығаруды ресми түрде аяқтағанын жариялады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Шығару туралы келісімге қол қойылғаннан кейін екі жыл өткен соң және АҚШ-тың «Ислам мемлекетіне» қарсы миссиясы басталғаннан бері 12 жыл өткен соң жасалған бұл қадамды Иран мен оның одақтастары жеңіс ретінде атап өтті, ал ирактық қауіпсіздік сарапшылары шығару ИМ және басқа да топтарға қалпына келу мүмкіндігін бере алады деп алаңдайды.
«Бүгін Америка Құрама Штаттары мен біздің коалиция серіктестеріміз Ирактағы «Inherent Resolve» операциясын ресми түрде аяқтады», — делінген Пентагон мәлімдемесінде. Онда әскерлердің кетуі «Иракта ИМ-ді жеңген әскери миссияның сәтті аяқталуын» білдіретіні қосылған.
Пентагон Иракқа «ИМ Ирак аумағынан ешқашан қайта құрылмауын қамтамасыз ету» үшін оқыту және барлау қолдауын жалғастыратынын мәлімдеді.
«Ирактың қалған қауіпсіздік мәселелерін, соның ішінде ИМ қалдықтары мен Ирактың егемендігі мен аймақтық тұрақтылыққа нұқсан келтіретін Иранға жақын милицияларды шешудің негізгі жауапкершілігі енді Ирак үкіметіне жүктеледі», — делінген мәлімдемеде.
Сәрсенбіде Ақ үйде Испан мұрасы айына арналған іс-шарада сөйлеген Дональд Трамп шығаруды жеңіс ретінде бағалап, Ирак соғысын «өте нашар шешімдер қабылдаудан» туындаған «батпақ» деп атады. Ол: «Бұл Америка үшін ұлы күн», — деді.
Ол сондай-ақ мұны екі ел үшін де жеңіс деп сипаттап, бұл «Ирак үшін жеңіс және ИМ-ге қарсы шешуші жеңіс» екенін айтты.
Трамп ИМ-ді жеңгені үшін өзіне еңбеқ сіңіріп: «Мен оларды бірінші әкімшілігімде жойдым және жойып жібердім», — деді. Ол өз әкімшілігі «уақытша болуды тұрақты болуға айналдыруға жол бермегенін» айтып, «Американың үйге қайтатын уақыты келді деп сөзсіз сезінгенін» қосты.
Трамп бұл шығуды Ауғанстанмен салыстырып, онда жабдық қалдырылғанын айтып, бұл жолы АҚШ күштері бәрін алып кеткенін талап етті. «Мен әрбір бұранданы алып кетуді қалаймын», — деді ол. «Біз халифатқа қарсы соғысуға келдік, енді халифат жоқ, сондықтан біз шынымен үйге қайтамыз».
Ол сондай-ақ Ирактың жаңа премьер-министрін мақтап, Ирак сайлау науқаны кезінде оны қолдағанын айтып, оның «керемет жұмыс істейтініне» үміттенетінін білдірді.
АҚШ Иракқа 2003 жылы елді 24 жылға жуық басқарған диктатор Саддам Хусейнді құлату үшін басып кірді.
Басып кіру Иракта жүздеген мың бейбіт тұрғынның қазасына, азаматтық соғыс пен конфессиялық зорлық-зомбылыққа, сондай-ақ ИМ содырлық тобының пайда болуына әкелді.
2011 жылы Барак Обама Ирак соғысының аяқталғанын жариялап, барлық АҚШ әскерлері жыл соңына дейін елден шығарылатынын мәлімдеді. Сол кезде Ирактағы АҚШ әскери қатысуы 40 000-нан аз болатын, ал 4 400 АҚШ әскери қызметшісі қаза тапқан еді.
Бірақ 2014 жылы ИМ содырлары Мосулды қоса алғанда, аумақтың үлкен бөлігін басып алғаннан кейін Обама әскерлерді Иракқа қайта жіберді. ИМ-ге қарсы күресу үшін АҚШ бастаған 80-нен астам елден тұратын коалиция құрылды. ИМ қатыгез соғыс барысында миллиондаған адамды бағындырып, 2017 жылы Иракта, 2019 жылы Сирияда өз ықпалынан айырылды.
2024 жылы Джо Байденнің президенттігі кезінде АҚШ пен Ирак АҚШ бастаған коалиция операцияларын тоқтатуға келісті.
Кейбір сарапшылар ирактық қауіпсіздік күштері елдің тұрақтылығын қамтамасыз етуге әлі дайын емес деп қорқады. Қауіпсіздік күштерінің кеңесшісі қызметін де атқаратын Джассим әл-Бахадли Reuters агенттігіне қауіпсіздік вакуумы өте қауіпті болуы мүмкін екенін айтты. Ирак армиясының отставкадағы генералы Мұхаммед әл-Джубури де Reuters агенттігіне ең маңызды мәселе — Ирактың осы жаңа кезеңге жоспар дайындағаны немесе дайындамағаны екенін айтты.