Жизель Пеликоны есірткімен мас етіп, зорлаған ерлердің сот процесіне негізделген спектакль осы қарашада Лондонда бір түнге ғана келеді және жұлдызды құраммен өтетінін уәде етеді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
«Пелико соты: Жизель Пеликоға құрмет» қойылымының төрт сағаттық нұсқасы әлемнің түкпір-түкпірінде, соның ішінде Нью-Йоркте және сот процесі өткен Францияның Авиньон қаласында көрсетілді. Биылғы күзде ол Агата Кристидің «Айыптау куәсі» шығармасының үйі саналатын Лондон округтік холлында қойылады.
«Мен оны әуелде француз тілінде көрдім – төрт сағатын түгел. Ол таңқаларлық, жүрек тебірентерлік, шынымен эмоционалды еді», – деді қойылымды ұйымдастырып отырған Young Vic театрының көркемдік жетекшісі және тең бас директоры Надя Фолл. «Мені куә болу актісі шынымен баурап алды: ол ұзақ форматты және куәлік сипатында.»
Фолл қойылымның дереу сатылып кететінін күтеді. «Бір түнге ғана болғандықтан, біз ең үздік актерлерді, теледидардан таныс адамдарды шақыра аламыз», – деді Фолл. Толық құрам билеттер сатылымға шығар алдында алдағы апталарда жарияланады.
Фолл қосты: «Ансамбль бір-ақ рет бірге жаттығады. Бұл қысқа мерзімді міндеттемеге дайын ең үздік адамдарды шақыруға мүмкіндік береді. Мен құрамды жариялауды асыға күтемін. Меніңше, барлығы 27 актер.»
Қойылымды Мило Рау мен Серван Декль жасаған. Швейцариялық режиссер және драматург Рау сот істерін сахнаға бейімдеуімен танымал, соның ішінде ресейлік панк-тобы Pussy Riot-тың Мәскеудегі соты мен румындық деспот Николае Чаушескудің соты.
Пелико бүкіл әлемге танымал болды, өйткені ол өзінің анонимділік құқығынан бас тартып, бұрынғы күйеуі Доминик Пеликоның ашық сот процесін қамтамасыз етті. Ол 2011 жылдан бастап он жылға жуық уақыт бойы әйелін есірткімен мас етіп, интернет-форумнан ондаған ерлерді оны зорлауға шақырды. Күйеуі 2024 жылдың желтоқсанында 20 жылға бас бостандығынан айырылды, ал айыпталған 51 ерлердің барлығына кінәлі деген үкім шығарылды. Ол оқиғаның жария болуын қалады, «ұят тараптарды ауыстыруы керек» деді.
«Біз оны әр қалада бір-ақ рет қоямыз», – деді Рау. «Бұл спектакльден гөрі саяси акт.»
«Бұл ауыр көрініс», – деді Декль, «бірақ адамдар соңына дейін қалады. Қаласа, кіріп-шығуға рұқсат етеміз, бірақ өте аз адам кетеді. Тіпті Жизель Пеликоның өзі Нью-Йоркте көріп кетті. Бұл таңғажайып еді. Ол: «Актриса мен соттағыдан жақсы ойнады» деді.»
Сот процесін жариялаған журналистер Рау мен Декльге мыңдаған беттен тұратын дәптерлерін берді, ал қойылым сотта айтылғандарға негізделген.
«Барлығы бізбен бөліскісі келді», – деді Рау. «Бұл біздің қоғамның, патриархаттың сотына айналды. Біз оны кемінде 15 түрлі елде, түрлі тілдерде, кейбірін өзім әрең түсінетін тілдерде гастрольде өткіздік, бірақ көрермендер қойылымды әлі де түсінеді. Өкінішке қарай, бұл әмбебап тәжірибе. Адамзат үшін бұл тек француздық тәжірибе болса жақсы болар еді.»
«Бұл дәстүрлі театр туындысындағыдай декорация мен костюмдер емес. Бұл – фактілер. Ол сізді таңқалдырады», – деді Фолл.
Декльдің айтуынша, көрермендердің басым көпшілігі әйелдер болды. «Мен ерлердің көбірек көргенін қалар едім. Бұл істің ең қызықты тұсы – осы ерлердің кім болғанын шынымен зерттей аласыз.»
Фолл: «Пелико барлығы үшін, әсіресе әйелдер үшін көп нәрсені білдіреді; төзімділік, батылдық және мен үшін оның жеңіске жетіп, өмір сүруі – радикалды қуаныш. Ол ғашық және өз өмірін өткізуде. Бұл патриархатқа екі саусақ көрсету, меніңше, бұл біз әйелдер үшін шынымен күш береді. Бұл туынды мен оның оқиғасы тек оның тарихы мен жыныстық зорлық-зомбылық туралы ғана емес.»
Жазушылардың айтуынша, ол қойылымға келісті, өйткені ол өз соты бастаған әңгімені жалғастырғысы келді. «Біз әрқашан ол есікті ашты, біз оны ашық ұстаймыз дейміз», – деді Рау.
