Парагвайдың оңшыл президенті Конгресс импичмент жариялағаннан кейін бірнеше минуттан соң үй қамауына алынды. Бұл елдегі ауыр дағдарыс кезінде болды: халықтың жартысынан астамы банк шоттарына қол жеткізе алмай қалды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Сантьяго Пенья өзінің саяси ықпалын өз үкіметі тұсында қарқынды өскен банкке қолдау көрсету үшін пайдаланды деген айыптаулар бойынша тергеліп жатыр. Аталған банк осы аптада заңбұзушылықтардан кейін тоқтатылды.

Бұл шара 2,9 миллион адамның шотын бұғаттады. Бұл елдің ересек халқының шамамен 60%-ы — Ueno банкінің клиенттері еді. Олар бір түнде өз ақшаларын тіпті нан мен су сияқты қарапайым сатып алуларға да пайдалана алмай қалды.

Ел бойынша наразылық шаралары тарады, кейбіреулері полициямен қақтығыстарға ұласты. Импичмент процедурасы сәрсенбіде басталып, жұма күні аяқталды — Пеньяны ұстау туралы бұйрық шыққанға бірнеше минут қалғанда.

Оның вице-президенті Педро Аллиана елдің жаңа көшбасшысы ретінде ант қабылдады. Сол уақытта прокуратура өкілі полиция сүйемелдеуімен Пеньяның үйінің сыртында тұрып, бұрынғы президент үй қамауына алынғанын жергілікті БАҚ-қа мәлімдеді.

«Оның шынымен үйінде екені анықталды. Ол офицерлерге ерікті түрде кіруге рұқсат берді және барлық процедуралық мақсаттар үшін өзін қолжетімді етті», — деді прокурор Елена Фиоре Франко.

Прокуратура Пеньяға қатысты тергеуді бейсенбіде заңсыз баю, ақшаны жылыстау және ықпал саудасына күдікпен бастаған болатын.

Пенья — АҚШ президенті Дональд Трамптың аймақтағы негізгі одақтастарының бірі. Ол бейсенбіде отставкаға кетуге әрекет жасады: бұрынғы президенттерге берілетін арнайы юрисдикцияны сақтап қалғысы келді (Парагвайда бұрынғы президенттер өмір бойы сенатор атанады). Алайда заң шығарушылар оның отставкасын қабылдамады, сөйтіп ол қарапайым соттардың қарауына қалды.

Аргентинаға қашып кетті деген қауесеттер арасында 47 жастағы экономист импичмент барысында өз қорғанысын ұсыну үшін Конгресске келуі керек еді. Бірақ ол бұны адвокаттарына тапсырып, әлеуметтік желілерде жазуды жалғастырды.

Импичмент аяқталғанға немесе ұстау туралы бұйрық шыққанға дейін ол былай деп жазды: «Мен ризашылықпен қоштасамын, әрі қазір жауап күтіп отырғандардың азабын толық түсінемін». Бұл сөздер өз ақшаларына қол жеткізе алмай отырған бұрынғы Ueno клиенттеріне қатысты айтылған.

Пенья қызметке кіріскеннен кейін көп ұзамай Ueno-ның бұрынғы бас директоры Карлос Карвальо Спалдингті елдің орталық банкінің басшысы етіп тағайындады. Үш айдан кейін Спалдинг — енді өзі бұрын басқарған компанияны реттеп отырған — Ueno-ға цифрлық банк болуға рұқсат берді. Бұл оны бірнеше жылдың ішінде депозиттер көлемі бойынша Парагвайдың ең ірі банктерінің біріне айналдыру жолына салды.

Пеньяны ұстау туралы бұйрық Спалдингті де қамтиды.

Пеньяның өзінде 2019 жылы сатып алған шамамен 1 миллион АҚШ долларына жуық акциясы болды. Бұл компания 2022 жылы Ueno Holding — Ueno Bank-ті басқарған конгломераттың холдингі — болып құрылды. Президент болғаннан кейін де ол акциялардан тек 2025 жылдың сәуірінде ғана құтылды. Ол оларды тек «инвестор» ретінде сатып алғанын айтты.

Банк жеңіл шот ашу жүйесі арқылы және нарықтағы басқа ұсыныстардан әлдеқайда жоғары кірісті уәде ету арқылы қарқынды кеңейген кезде, ол Пенья әкімшілігі басқаратын мемлекеттік зейнетақы қорларын да өз портфеліне тарта алды.

«Ueno президенттіктің қолдауына ие болғандықтан, үкіметке жақын зейнетақы қорларының көпшілігі ақшаларын банкке салды», — деді саяси сарапшы Уго Дуарте. Мемлекеттік және зейнетақы қорларынан шамамен 800 миллионнан 860 миллион долларға дейін Ueno-ға инвестицияланған.

Қысым күшейіп, бөлшек сауда 80%-ға дейін төмендеген кезде (халықтың көп бөлігі өз ақшасына қол жеткізе алмады), Пенья өз партиясының қолдауынан айырылды.

Импичмент отырысында оппозициялық сенатор Рафаэль Филиззола Парагвай «демократия қайтарылғаннан бергі ең үлкен сыбайлас жемқорлық жанжалдарының біріне» тап болғанын және бұл «демократиялық дәуірдегі саяси билік тарапынан жасалған ең үлкен алаяқтық» екенін айтты.