Парагвай президенті Сантьяго Пенья Ueno цифрлық банкінің айналасындағы дағдарыс аясында импичменттен кейін қызметінен айырылды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Биліктен шеттетілгеннен кейін көп ұзамай ол үй қамауына алынды, ал 7 қарашада сот бұрынғы мемлекет басшысын әскери нысанға алдын ала қамауға жіберу туралы шешім шығарды. Пенья сенімді теріс пайдалану және лауазымдық жағдайын жеке мүдделерінде пайдалану деп күдіктелуде.
Саяси дағдарыс қараша айының басында Парагвай Орталық банкі Ueno Bank жұмысына араласқаннан кейін өршіді. Реттеуші банктің капитал жеткіліктілігі көрсеткіші заңмен белгіленген минимумның жартысынан төмен түскенін анықтап, оны тарату процедурасын бастады. Ueno шамамен 2,9 млн клиентке қызмет көрсетті – бұл ел халқының жартысына жуығы. Реттеушінің араласуынан кейін миллиондаған адам өз шоттарына қол жеткізу мүмкіндігінен айырылды.
Банктің күйреуі оның кредиттік саясаты және елдің саяси және қаржы элитасымен байланыстары туралы сұрақтар тудырды. 2025 жылдың наурызына дейін Пенья Ueno тиесілі холдинг компаниясының акционері болды. Сонымен қатар, 2023 жылы Орталық банк төрағасы болып тағайындалғанға дейін Карлос Карвальо Ueno қаржы компаниясын басқарған.
Жанжал аясында Карвальо отставкаға кетті. Прокуратура сондай-ақ банк басшыларын ұстауға ордер шығарды. Кейінірек тергеу бұрынғы реттеуші басшысына да қатысты таратылды.
Пенья өз бетінше отставкаға кетуді жоспарлап, мұны елдегі тұрақтылықты сақтау қажеттілігімен түсіндірді.
«Мен республика президенті қызметінен отставкаға кету туралы шешім қабылдадым. Мен мұны еліміздің тұрақтылығы, әлеуметтік бейбітшілік және мемлекеттік институттарды сақтау қажеттілігі туралы ойлай отырып жасап отырмын», – деді ол.
Алайда сенат оның өтінішін қабылдамай, импичмент процедурасын жалғастырды. Жұма күні, 6 қарашада, Пеньяны қызметтен шеттету үшін 45 сенатордың 44-і дауыс берді, оның ішінде өз партиясының өкілдері де болды. Заң шығарушылар президентті мүдделер қақтығысы, реттеушілер жұмысына араласу, зейнетақы қаражатын мақсатсыз пайдалану және бұзушылықтарды жасыруға тырысу деп айыптады.
Дауыс беруден кейін сенат вице-президент Педро Альянаны ант қабылдауға әкелді. Ол мемлекет басшысы қызметіне кірісті және Пеньяның 2028 жылдың тамызында аяқталатын президенттік мерзімін аяқтауы тиіс.
Пеньяның өзі айыптауларды жоққа шығарып, Ueno мәселелері банктік реттеу саласына жататынын алға тартады. Орталық банк те мүдделер қақтығысын жоққа шығарып, Карвальо банкке қатысты шешімдер қабылдамағанын мәлімдеді.
7 қарашада бұрынғы президент прокуратураға келді. Тергеу оған сенімді теріс пайдалану және лауазымдық жағдайын жеке мүдделерінде пайдалану айыптарын тақты. Reuters деректері бойынша, осы қылмыстардың әрқайсысы 10 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасын қарастырады. Пенья кінәсін мойындамай, тергеумен ынтымақтасуға дайын екенін мәлімдеді.
Банктің күйреуі тек жеке салымшыларға ғана әсер етпеді. Ueno клиенттерінің қатарында ол арқылы мемлекеттік төлемдер алатын зейнеткерлер болды. Сонымен қатар, банкте мемлекеттік ұйымдар мен зейнетақы қорларының елеулі қаражаты болды.
Шоттардың бұғатталуы аясында астана Асунсьонда наразылық шаралары өтті. Адамдар Орталық банк ғимаратының жанына жиналып, ақшаларын қайтаруды талап етті. Пеньяның үйінің жанында да ондаған наразылық білдіруші пайда болды, айналаны полиция қоршауға алды.
Бұған дейін билік салымшыларға қаражатты қайтаруды жеделдетуге бағытталған шараларды мақұлдаған болатын. Associated Press деректері бойынша, 7 қарашаға қарай шамамен 1,2 млн клиент мемлекеттік салымдарды сақтандыру жүйесі бойынша толық немесе ішінара өтемақы алды.
Пенья Парагвайды 2023 жылы 44 жасында басқарды. Бұған дейін, 2015–2017 жылдары, ол президент Орасио Картес үкіметінде қаржы министрі қызметін атқарды. Пеньяны сондай-ақ АҚШ президенті Дональд Трамптың одақтасы деп санайды. АҚШ Мемлекеттік департаменті оны қызметтен шеттеткеннен кейін мәлімдеді:
«Біз американдық және парагвайлық халықтар арасындағы ұзақ мерзімді байланыстарға адалдығымызды сақтаймыз және ортақ басым бағыттар бойынша тығыз ынтымақтастықты жалғастыруға сенім артамыз».
Бұған дейін «Курсив» бұрынғы мемлекет басшысының үй қамауына қалай алынғанын жазған болатын.