Пәкістанның сыртқы істер министрі Исхақ Дар жексенбіде елдің Сауд Арабиясымен және Түркиямен жасасқан жаңа қорғаныс келісімі ешбір елге қарсы бағытталмағанын және басқа елдерге ашық екенін айтты. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Associated Press басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Келісім 2026 жылдың 7 тамызында Меккеде үш елдің жетекшілері — Түркия президенті Режеп Тайып Ердоған, Сауд Арабиясының мұрагер ханзадасы Мұхаммед бин Салман және Пәкістан премьер-министрі Шехбаз Шариф қол қойған. Бұл туралы Сауд Арабиясының мемлекеттік ақпарат агенттігі хабарлады.
Дардың айтуынша, келісім «таза қорғаныстық» сипатқа ие және аймақтық тұрақтылықты нығайтуға бағытталған. Ол сондай-ақ келісімнің басқа елдердің қосылуына ашық екенін атап өтті.
Бұл келісім Пәкістан мен Сауд Арабиясы арасындағы 2025 жылдың 17 қыркүйегінде Эр-Риядта қол қойылған бірлескен қорғаныс пактісінен кейін жасалып отыр. Сол кезде Шехбаз Шариф Мұхаммед бин Салманмен құшақтасып, құжатқа қол қойған еді.
Лахорда 2026 жылдың 8 тамызында Меккедегі келісімнің құрметіне отшашулар ұйымдастырылды. Бұл оқиға AP фотографы К.М. Чаудари түсірген суреттерде көрсетілген.
Түркия мен Сауд Арабиясы арасындағы қарым-қатынастар соңғы жылдары жақсарған. 2022 жылдың 22 маусымында Анкарада Ердоған мен Мұхаммед бин Салман қол алысып, ресми қарсы алу рәсімі өткен болатын.
Дар бұл келісімнің аймақтағы бейбітшілік пен тұрақтылыққа үлес қосатынын және ешқандай елге қарсы емес екенін қайталады. Ол сондай-ақ келісімнің ашықтығын атап, басқа елдердің де қосылуға шақырды.
Associated Press хабарлағандай, бұл келісім үш ел арасындағы әскери ынтымақтастықты тереңдетуге бағытталған. Келісімнің толық мәтіні әлі жарияланған жоқ, бірақ сарапшылар оның аймақтағы қауіпсіздік жағдайына әсер етуі мүмкін деп санайды.
Пәкістан мен Сауд Арабиясы арасындағы қорғаныс байланыстары тарихи тұрғыдан тығыз болған. Екі ел де Ислам әлеміндегі маңызды ойыншылар болып табылады. Түркияның қосылуы бұл одақты одан әрі нығайта түседі.
Дардың мәлімдемесі аймақтағы шиеленістер кезінде жасалып отыр. Ол келісімнің ешкімге қарсы емес екенін айтып, оның мақсаты тек қорғаныс екенін баса айтты.
Бұл келісімнің іске асуы үшін әлі де көп жұмыс қажет. Бірақ үш елдің жетекшілері бұл бағыттағы ниеттерін білдірді. Келісімнің аймақтағы күш тепе-теңдігіне әсері уақыт өте келе байқалатын болады.
Associated Press бұл оқиғаны кеңінен жазып, үш елдің жетекшілерінің қатысуымен өткен рәсімдерді суретке түсірді. Бұл келісім аймақтағы жаңа одақтардың қалыптасуына әкелуі мүмкін.
Пәкістандық шенеуніктер бұл келісімді елдің қауіпсіздігін нығайтудағы маңызды қадам деп бағалайды. Олар сондай-ақ келісімнің экономикалық ынтымақтастыққа да ықпал ететінін айтады.
Сауд Арабиясы мен Түркия арасындағы қарым-қатынастар соңғы жылдары айтарлықтай жақсарды. 2022 жылы Ердоғанның Эр-Риядқа сапары екі ел арасындағы жаңа дәуірдің бастауы болды.
Үшжақты келісім аймақтағы қауіпсіздік мәселелерін шешудегі бірлескен күш-жігердің көрінісі ретінде қарастырылуда. Бұл келісімнің тағы қандай елдерді тартатыны әзірге белгісіз.
Дардың сөздеріне сүйенсек, келісім «таза қорғаныстық» және ол ешкімге қарсы емес. Бұл мәлімдеме аймақтағы басқа елдердің алаңдаушылығын басуға бағытталған болуы мүмкін.
Associated Press бұл хабарды Пәкістанның сыртқы істер министрінің мәлімдемесіне сүйене отырып таратты. Келісімнің толық мәтіні жарияланған кезде, оның егжей-тегжейлері белгілі болады.
Қазіргі уақытта үш елдің әскери ынтымақтастығының нақты бағыттары анықталмаған. Бірақ бұл келісім аймақтағы жаңа қауіпсіздік архитектурасының қалыптасуына ықпал етуі мүмкін.
Пәкістан, Сауд Арабиясы және Түркия — Ислам әлеміндегі маңызды елдер. Олардың бірлескен әскери келісімі аймақтағы ықпалды күшейтуге бағытталған деп сарапшылар пайымдайды.
Бұл келісімнің халықаралық қауымдастық тарапынан қалай қабылданатыны әзірге белгісіз. Бірақ Дардың мәлімдемесі келісімнің бейбіт сипатын атап көрсетуге тырысады.
Associated Press бұл оқиғаны жариялаған кезде, ол әлемдік БАҚ-та кеңінен таралды. Келісімнің аймақтағы жағдайға әсері уақыт өте келе бағаланатын болады.
Пәкістандық шенеуніктер бұл келісімді елдің қорғаныс қабілетін арттырудағы маңызды қадам деп санайды. Олар сондай-ақ оның аймақтағы тұрақтылыққа үлес қосатынына сенімді.
Сауд Арабиясы мен Түркияның қатысуымен жасалған бұл келісім Пәкістанның сыртқы саясатындағы жаңа кезеңді белгілейді. Ол елдің аймақтағы рөлін күшейтуге бағытталған.
Associated Press хабарлағандай, келісімге қол қою рәсімі Меккеде өтті. Бұл оқиға Ислам әлемінің қасиетті қаласында өткендіктен, символдық мәнге ие.
Үш елдің жетекшілері келісімді маңызды қадам деп атады. Олар бұл келісімнің аймақтағы бейбітшілік пен тұрақтылыққа ықпал ететініне сенім білдірді.
Бұл келісімнің іске асуы үшін әлі де көп жұмыс қажет. Бірақ үш елдің жетекшілері бұл бағыттағы ниеттерін білдірді. Келісімнің аймақтағы күш тепе-теңдігіне әсері уақыт өте келе байқалатын болады.