Ганада өткен конференцияда африкалық елдердің үкіметтері отбасы, егемендік және құндылықтар жөніндегі африкалық хартия жобасын талқылады. Бұл құжат ұзақ уақыт бойы қолданылып келе жатқан халықаралық адам құқықтары міндеттемелерінен бас тартуды көздейді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Хартия жобасы африкалық құндылықтар мен мәдениетке «шетелдік идеологиялар» шабуыл жасап жатқанын айтады және мемлекеттерді хартия қағидаттарына сәйкес келмейтін кез келген келісімдерден, соның ішінде әйелдер мен қыздардың гендерлік теңдігі мен репродуктивті денсаулық құқықтарын қорғайтын 2003 жылғы Мапуту хаттамасынан шығуға шақырады.
Бұл хартия моральдық көзқарасқа негізделген алғашқы континенттік құқықтық база болып табылады. Онда жыныстық және репродуктивті денсаулық пен құқықтар африкалық отбасына экзистенциалды қауіп ретінде сипатталады және осы құқықтарға негізделген саясат сұраныс бойынша абортты насихаттайды деп жалған мәлімдейді.
Хартия жобасы сондай-ақ жан-жақты жыныстық тәрбиеге (CSE) қарсы, оны балаларды жыныстық қатынасқа бейімдейді деп санайды; гендер тек ер немесе әйел деп бекітеді; және ата-ана құқықтары баланың құқықтарынан, соның ішінде жыныстық өмір мен тәртіп туралы шешімдерде басым екенін жариялайды.
Африкалық заңгерлер, репродуктивті құқықтар жөніндегі топтар және ЛГБТҚ+ белсенділері бұл хартияны керітартпа және қауіпті деп айыптады.
Кениялық заңгер және Queer African Network басқарма мүшесі Гилберт Митулла: «Бұл жыныстық және репродуктивті денсаулық пен ЛГБТҚ құқықтары бойынша қолданыстағы міндеттемелерге қарсы тұруға, олардан бас тартуға немесе оларды іске асырмауға және Мапуту хаттамасын ішінен бұзуға рұқсат. Бұл оның операциялық функциясы, тіпті оған қол қойылмай тұрып», - деді.
Хартияны африкалық заң шығарушылардың негізгі тобы, басқарушысы Уганда үкіметінің министрлері, отбасылық құндылықтар мен егемендік жөніндегі жыл сайынғы парламентаралық конференцияда дайындады. Бұл конференция гомосексуализмге қарсы заңнаманы қалыптастырумен танымал.
2026 жылғы конференцияның мақсаты хартияны алға жылжыту және оны келесі жылы Африка Одағының Бас Ассамблеясына дауысқа салу үшін жеткілікті қолдау жинау болды. Конференцияға 20 елдің өкілдері қатысты.
Сыншылар хартиядағы отбасының гетеросексуалды некеге негізделген анықтамасы континенттің 54 еліндегі отбасылардың үлкен әртүрлілігін елемейді деп санайды.
Африкадағы стратегиялық сот істері жөніндегі бастама (ISLA) отбасын жеке адамнан жоғары қою «әйелдердің, балалардың және жасөспірімдердің отбасының ұжымдық мүдделеріне бағынуын заңдастыру және жеке отбасылық қатынастарды мемлекеттік есептіліктен оқшаулау қаупін тудырады, әсіресе зорлық-зомбылық, мәжбүрлеу немесе кемсіту жағдайларында» деп ескертеді.
ISLA-ның заңгері Лакшита Канхия: «Әйелдер енді қауіпсіз болмайды; балалар қауіпсіз болмайды», - деді.
Митулла: «Отбасылық құндылықтар риторикасы бірден екі нәрсені жасайды. Ол мемлекеттің жеке өмірге кеңейтілген араласуын заңдастырады және материалдық өзгерістер әкелмейтін дауыс жинауға мүмкіндік беретін лексиканы ұсынады», - деп қосты.
ISLA есебі егемендік пен отаршылдыққа қатысты заңды алаңдаушылықтардың бұрмалануын да сынайды. Хартиядағы терминология АҚШ пен Еуропаның аборт пен ЛГБТҚ+ құқықтарына қарсы консервативті христиандық ұйымдарының күшті әсерін көрсетеді. Прогрессивті саясат неоколониализм немесе мәдени империализм ретінде қабылданбайды.
Сьерра-Леонедегі Purposeful ұйымының коммуникация жетекшісі Фамия Нканса: «Континенттегі құқықтарға қарсы әрекеттер отаршылдық ойынының жай ғана кеңеюі: Африка Батыс өзінің идеологиялық және экономикалық соғыстарын жүргізетін алаң ретінде қызмет етеді», - деді.
Халықаралық репродуктивті құқықтар ұйымы Ipas мәліметінше, жыл сайынғы конференцияларды абортқа қарсы және CSE-ге қарсы науқан жүргізетін Аризонадағы Family Watch International христиандық лобби ұйымы қолдайды. FWI негізін қалаушы Шарон Слейтер БҰҰ мен батыс донор елдері «радикалды жыныстық құқықтар күн тәртібін» таңып жатыр деп бірнеше рет мәлімдеген.
Митулла: «Хартия батыстық құқықтарға қарсы топтармен лексикасы сәйкес келетін континенттік құрал емес. Бұл трансплантация», - деді.
Ол сондай-ақ мәтінде бұрынғы Трамп кеңесшісі Валери Хубер дайындаған абортқа қарсы Женева консенсус декларациясына сілтеме жасалғанын атап өтті. FWI Ганалағы конференцияға қатыспайтынын немесе демеуші емес екенін мәлімдеді.