Орталық Азия компаниялары жасанды интеллектіні бизнеске енгізу қарқыны бойынша әлемдік орташа көрсеткіштен айтарлықтай озып келеді. KPMG зерттеуіне сәйкес, аймақта ЖИ өнеркәсіптік қолданысқа әлдеқайда жиі жеткізіліп, бірнеше бизнес-процесте бірден қолданылады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Зерттеу деректері бойынша, Орталық Азия мен Кавказдағы компаниялардың 53%-ы ЖИ-ді өнеркәсіптік ауқымда қолданып, бірнеше қолдану сценарийінен өлшенетін нәтиже алуда. Әлем бойынша бұл көрсеткіш орта есеппен 24%-ды құрайды.
KPMG есебі үшін 27 елдегі 2,5 мыңнан астам технологиялық бағыттағы басшыларға сауалнама жүргізді. Зерттеуге Орталық Азиядан 32, Кавказдан 40 респондент қатысты.
Сонымен қатар, сарапшылар аймақтағы кейбір компаниялар өнеркәсіптік енгізу ұғымын тым кең түсіндіруі мүмкін екенін ескертеді.
«Біздің аймақта респонденттер жауаптарына мәтіндік және дауыстық боттар сияқты фрагменттік жағдайларды да қосқан деп болжаймыз», — деді KPMG Caucasus and Central Asia компаниясының серіктесі және технологиялар практикасының жетекшісі Константин Аушев.
Осыған қарамастан, Орталық Азияда ЖИ-ді ауқымды қолдану мысалдары бар.
Қазақстанда ең көрнекті мысалдардың бірі — «Қазақтелеком». 2025 жылдың ортасынан бастап компания ЖИ-ді контакт-орталықтарға, клиенттерге қызмет көрсетуге, сатып алуларға, HR, қаржы, құжаттармен жұмыс және еңбекті қорғау салаларына енгізуде.
Компанияда аралас модель жұмыс істейді: орталық команда платформалар, қауіпсіздік және күрделі өнімдерге жауапты, ал қарапайым шешімдерді қызметкерлер өздері жинай алады.
«Ұсақ міндеттер үшін біз агенттер жасау платформасын қолданамыз», — деді «Қазақтелекомның» жасанды интеллект жөніндегі директоры Ержан Асанов.
Қызметкерлер бағдарламалау дағдыларынсыз тапсырманы сипаттап, жұмыс материалдарын жүктеп, өздерінің цифрлық көмекшісін жасай алады.
Сондай-ақ, Eurasian Resources Group құрамына кіретін Business & Technology Services ЖИ-ді белсенді енгізуде. Компания тау-кен өндіру нысандарында жабдықты бақылау үшін компьютерлік көруді және геологиялық деректерді талдау үшін ЖИ-ді қолданады.
Жылдам өсудің себептерінің бірі ретінде сарапшылар аймақтағы компаниялардың эксперименттерге бейімділігін атайды.
KPMG деректері бойынша, Орталық Азия мен Кавказдағы компаниялардың 44%-ы ЖИ-ге проактивті және эксперименталды көзқарасты қолданады. Әлем бойынша мұндай тәсілді тек 21% компания қолданады.
Компаниялар үнемі пилоттық жобаларды іске қосып, оларды нақты бизнес-процестерге масштабтау мүмкіндігін жылдам тексереді.
Мысалы, BTS-те классикалық ЖИ — машиндық оқыту және компьютерлік көру негізіндегі жобалардың шамамен 80%-ы өнеркәсіптік енгізуге дейін жетеді. Генеративті ЖИ үшін бұл көрсеткіш әзірге шамамен 10%-ды құрайды.
«Қазақтелекомда» жаңа ЖИ-шешімдерді іс жүзінде ай сайын тестілейді.
«Біз эксперименттерді ертерек бастаймыз және оларды нақты міндеттерде тезірек тексереміз», — деп атап өтті Асанов.
Орталық Азияның тағы бір артықшылығы ретінде сарапшылар бизнесті цифрландырудың жоғары деңгейін атайды. Көптеген ірі компаниялар қажетті инфрақұрылымға ие, сондықтан оларға ЖИ-ді қолданыстағы жүйелер мен деректерге қосу оңайырақ.
Енгізудің жоғары қарқынына қарамастан, аймақтағы компаниялар ЖИ-мен жұмыс істеудің бірыңғай стратегиясын қалыптастыру бойынша әлемдік деңгейден айтарлықтай қалып отыр.
Орталық Азия мен Кавказдағы компаниялардың тек 34%-ы бизнес-мақсаттармен байланысты толыққанды ЖИ-стратегиясы бар екенін мәлімдеді. Әлемде бұл көрсеткіш 76%-ға жетеді.
Басқарудағы алшақтық одан да айқын: ЖИ-ді бақылау мен реттеудің бірыңғай жүйесі аймақтағы компаниялардың тек 25%-ында бар, ал әлем бойынша орта есеппен 69%-да.
Аушевтің айтуынша, нарықтың басты парадокстарының бірі осында: компаниялар ЖИ-шешімдерін белсенді іске қосады, бірақ оларды қолдану ережелері мен тиімділікті бағалау тәсілдерін алдын ала анықтау әлдеқайда сирек кездеседі.
Сарапшылардың пікірінше, Орталық Азия бизнесінің келесі кезеңі көптеген эксперименттерден жүйелі енгізуге көшу болады — нақты ережелермен, шығындарды бағалаумен және өтелуді есептеумен.
Мұндай процесс мемлекеттік деңгейде де басталып жатыр. Атап айтқанда, Қазақстан жасанды интеллект және цифрлық экономика саласында неғұрлым формалданған ережелерді біртіндеп енгізуде.