Оңтүстік Африкадағы Экурхулени аймағында соңғы апталарда әйелдердің мүрделерінің табылуы елдегі гендерлік зорлық-зомбылыққа қатысты алаңдаушылықты күшейтті. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Нокванда Матшикиза марқұм жиені Динео Мотапане туралы айтып, көз жасын тыя алмады. «Біз не істейміз, білмеймін. Бірақ бірдеңе өзгеруі керек», – деді ол BBC-ге Йоханнесбург маңындағы отбасылық үйінен. «Біз үшін, барлық әйелдер үшін. Бірдеңе болмай тұрып, тағы қанша мәйіт табылады?»
38 жастағы екі баланың анасы Динео өткен жексенбіде соңғы рет тірі көрінген. Оның қатты жарақаттанған, ішінара өртелген денесі кейінірек Экурхулени тұрғын аймағынан табылды. Нокванда отбасы Динеоның қызына анасының өлімі туралы қалай хабарлайтынын айтып, көз жасына ерік берді. «Ата-анаңның аяусыз өлтіріліп, далаға тасталып, қоқыс сияқты лақтырылғанын қалай түсіндіресің?» – деді ол.
Динеоның өлімі Экурхуленидегі бірқатар ұқсас оқиғалар аясында орын алды – оның денесі осы аптада табылған үш мәйіттің бірі. Жалпы, шілде айынан бері аймақта ұқсас жағдайда өлтірілген тоғыз әйелдің денесі табылды. Бұл мәселе бұрыннан бар, бірақ қайғылы жаңалықтар легі елдегі әйелдерге қарсы зорлық-зомбылықтың ауқымы туралы ұлттық наразылықты қайта тудырды – ел әлемдегі гендерлік зорлық-зомбылық деңгейі ең жоғары елдердің бірі.
Темба Кекана да жақынының өлімінен кейін шокта. Оның қарындасы Итумеленг Экурхулениде бірінші болып жоғалғандардың бірі еді. 32 жастағы дүкеншінің денесі шілде айында, соңғы рет тірі көрінгеннен 17 күн өткен соң табылды. Оның денесі қатты жарақаттанған, ішінара киімсіз күйде көпірге тасталған болатын. «Біз қайғыдан қабырғамыз қайысты», – деді Темба, көзіне жас алып. «Қарындасымның кішкентай қызына қарап, көзім жасқа толады. Бұл ауыртпалықты одан ешқашан кетіре алмайтынымды білемін. Ешбір отбасы біздің басымызға түскенді көтермеуі керек».
Өлтірістерге байланысты тек бір адам ғана ұсталды – ол 15 шілдеде бірінші мәйіт табылғаннан екі күн өткен соң ұсталған. Итумеленг, Динео және басқа алты Экурхулени әйелінің өлтірілуінен кейін ешкім ұсталмады. Құрбандардың көбісі жастар, 20-30 жастағылар, және барлығы дерлік өлім алдында қатты зорлық-зомбылыққа ұшыраған.
Полиция олар сериялық өлтірушіні іздеп жатқанын білмейтінін мәлімдеді. Бұл істер байланысты болмауы мүмкін. Қалай болғанда да, Оңтүстік Африканың ең үлкен қаласының шығысындағы бұл тұрғын ауданда болған оқиға елді дүр сілкіндіріп, көпшілік дағдарыс деп санайтын жағдайға назар аудартты.
Оңтүстік Африка полициясы тоқсан сайын егжей-тегжейлі қылмыс статистикасын жариялайды, оған сәйкес өткен тоқсанда – биылғы сәуір мен маусым аралығында – 5 427 адам өлтірілген. Ресми деректер құрбандардың жынысын ажыратпайды, бірақ осы аптада елдің Адам құқықтары жөніндегі комиссиясы сол кезеңде 569 әйелдің өлтірілгенін (күніне орта есеппен алтау), тағы 1 052 әйелдің өлтіруге оқталуға ұшырағанын көрсететін деректерді жариялады.
Көптеген әйелдер өздерін қауіпсіз сезінбейді және соңғы оқиғалардан кейін абдырап қалды. Бұл үкіметке қысым көрсетті, министрлер гендерлік зорлық-зомбылықты ұлттық апат деп жариялағанына бір жылдан аз уақыт өткенде. Өткен қарашада бұл қадамды жариялаған Әлеуметтік даму министрі Нокузола Сисиси Толаше мәселені ұлттық апат ретінде қарау үкіметке дағдарысты шешуге көмектесетінін айтқан болатын. Бұл Оңтүстік Африка G20 саммитін өткізіп жатқанда «Әйелдердің жабылуы» маршымен аяқталған бірнеше апталық наразылықтардан кейін болды.