Оңтүстік Африка президенті Сирил Рамафоса әйелдерге қатысты зорлық-зомбылыққа қарсы күресте ерлерді көбірек жауапкершілік алуға шақырды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Бұл мәлімдеме 15 шілдеден бері Йоханнесбургке іргелес Экүрулени қаласында 11 әйелдің мәйіті табылғаннан кейін елді ашу-ыза мен қайғы билеген тұста жасалды. Соңғы үш аптада сегіз әйелдің денесі табылды, оның ішінде 12 қыркүйекте жұмыстан кейін жүгіруге шығып, із-түзсіз жоғалған Элизабет «Цонцо» Моселакгомо да бар.

Рамафоса жұма күні түнде теледидар арқылы сөйлеген сөзінде әйелдерді қорғау үшін жеткілікті шаралар қабылданбағанын мойындады. Ол полицияның 60 күн ішінде әйелдер мен балаларға қарсы шешілмеген кісі өлтіру, кісі өлтіруге оқталу және ауыр жыныстық қылмыстарды қайта қарайтынын, сондай-ақ осындай істер бойынша сот-медициналық сараптама кезегін қысқартудың қаржыландырылатын жоспарын әзірлейтінін айтты.

Президент жергілікті билік органдарына әйелдер қауіпсіздігіне нұқсан келтіретін мәселелерді — сынған көше шамдарынан бастап қаңырап қалған қоғамдық орындар мен тасталған ғимараттарға дейін — шешу үшін бес ай уақыт берілетінін мәлімдеді. Ол сондай-ақ бес министрге алкогольден туындайтын зорлық-зомбылықты азайту жоспарын 60 күн ішінде дайындауды тапсырғанын қосты.

«Алкоголь гендерлік зорлық-зомбылықты тудырмайды және оны ешқашан ақтай алмайды. Жауапкершілік әрқашан қылмыскерге жүктеледі», — деді Рамафоса. «Бірақ алкогольді зиянды тұтыну тұлғааралық зорлық-зомбылықты айтарлықтай ушықтыратын фактор болып табылады және оны кеңірек алдын алу жұмысымыздың бөлігі ретінде шешу қажет».

«Әйелдер үкімет шамды жөндеуге, қоғамдық орынды тазалауға, дәлелдемелерді өңдеуге немесе заңды орындауға қабілетсіз болғандықтан қорқынышпен өмір сүрмеуі керек», — деп атап өтті ол.

Рамафоса үш кісі өлтіруге қатысы бар күдіктілердің ұсталғанын, қалған істердің «суып қалуына» жол берілмейтінін айтты. Ол полицияның барлық 11 кісі өлтіруге бір сериялық қылмыскердің жауапты болуы мүмкін деген дәлел таппағанын, бірақ барлық нұсқалар әлі де тексеріліп жатқанын қосты.

Президент Оңтүстік Африка ерлеріне тікелей үндеу жасап, оларды әйелдерді қорлайтын, кемсітетін немесе зорлық-зомбылық көрсететін туыстарына, достарына және әріптестеріне қарсы тұруға шақырды. «Жақсы ерлердің үнсіз қалуына уақыт бітті», — деді ол.

«Ұзақ уақыт бойы гендерлік зорлық-зомбылық әйелдер шешуге тиіс мәселе ретінде қаралды. Әйелдер шеруге шығады, еліміздің әйелдері ұйымдасады, дауыс көтереді, наразылық білдіреді, қарсы тұрады және зардап шеккендерге жұбаныш береді», — деді Рамафоса.

«Әйелдер үйге қайтатын бағыттарын өзгертеді. Түнде сыртқа шықпауға тырысады және бір-бірін қауіпті жерлер мен қауіпті ерлер туралы ескертеді. Біз ерлердің зорлық-зомбылығының ауыртпалығын әйелдерге арттық. Бұл өзгеруі керек».

Активистер мұндай нақты саяси шаралардың жылдар бұрын қабылданбағанына наразылықтарын және Рамафоса жариялаған шаралардың жұмыс істейтініне күмәндарын білдірді.

Amnesty International South Africa атқарушы директоры Шенилла Мохамед: «Бұл жаңа мәселелер емес және біз ел ретінде гендерлік зорлық-зомбылық пен фемицидтің жоғары деңгейімен күресу жолдары туралы әңгімелеп келеміз, әсіресе 2019 жылы әйелдер көшеге шығып наразылық білдіргеннен бері. Дегенмен, біз тағы да әйелдерге қарсы шабуылдарға тап болып отырмыз», — деді.

«Amnesty International South Africa президент белгілеген мерзімдерге де назар аударады, бірақ бұл нақты әрекетке әкелген жағдайда ғана маңызға ие болады, сондай-ақ әрекетсіздік үшін жауапкершілік болуы керек».

Sonke Gender Justice үкіметтік емес ұйымының өкілдері Мпива Мангвиро-Цанга мен Бафана Хумало: «Біздің алаңдаушылығымыз... зорлық-зомбылық орын алғаннан кейінгі әрекеттерге тым көп көңіл бөлінуінде», — деді.

Олар қосты: «Шешілмеген істерді тергеу, сот-медициналық дәлелдемелерді өңдеу және қауіпті қоғамдық орындарды жөндеу қажет, бірақ олар кешенді алдын алу стратегиясын құрамайды. Президенттің муниципалитеттерден өздерінің міндетіне кіретін нәрсені талап етуі алаңдатарлық, өйткені олар бұл міндеттерді орындамайды».