Оңтүстік Африка билігі екі ганалық азаматтың Халықаралық қылмыстық сотқа (ХХС) мигранттарға шабуылдарды тергеу туралы өтінішін «оппортунистік» деп бағалады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Өтініш Гаагадағы сотқа өткен аптада берілген. Онда зорлық-зомбылық адамзатқа қарсы қылмыс деп саналуы мүмкін екені айтылып, Оңтүстік Африка үкіметі жауаптылардың жазасыз қалуына жол бергені үшін айыпталады.
Алайда Оңтүстік Африка сыртқы істер министрлігі бұл өтініш ХХС-тың заңи талаптарына сай келмейтінін және елдің өз құқықтық жүйесі мұндай мәселелерді шеше алатынын мәлімдеді.
Гана мен Оңтүстік Африка арасындағы дипломатиялық шиеленіс өсіп келеді. Гана мигранттарға қарсы соңғы наразылықтардан кейін өз азаматтарын Оңтүстік Африкадан репатриациялаған алғашқы Африка елдерінің бірі болды.
Гана өз азаматтарының бірі зорлық-зомбылық салдарынан қаза тапқанын мәлімдеген, бірақ Оңтүстік Африка билігі бұл ақпаратты жоққа шығарды.
Кения, Малави, Нигерия және Уганда сияқты басқа елдер де соңғы апталарда өз азаматтарын қайтару үшін ұшақтар мен автобустар ұйымдастырды.
Мигранттарға қарсы топтар 30 маусымды құжатсыз мигранттардың кетуі үшін соңғы мерзім деп белгілеген, көптеген шетелдіктер зорлық-зомбылық пен қорқытудан қашу үшін кетуді ұйғарды.
Оңтүстік Африка үкіметі 53 000-нан астам шетел азаматы депортацияланғанын немесе ерікті түрде репатриацияланғанын хабарлады. Алайда AFP агенттігінің мәліметі бойынша, соңғы екі айда 160 000-нан астам адам Оңтүстік Африкадан кеткен.
Наразылық білдірушілер шекаралық бақылауды күшейтуді және жаппай депортацияны талап етіп, мигранттарды жоғары жұмыссыздық, қылмыстың өсуі және қоғамдық қызметтердің нашарлауына кінәлайды.
БҰҰ мигранттарды Оңтүстік Африканың әлеуметтік-экономикалық проблемалары үшін күнәкар етуге қарсы ескертті.
ХХС-қа өтінішті Гананың бұрынғы үкімет өкілі Palgrave Boakye-Danquah және терроризмге қарсы және қауіпсіздік сарапшысы Emmanuel Kotin берді. Олар Оңтүстік Африкадағы мигранттарға қарсы «кең таралған және жүйелі шабуылдар үлгісін» айыптайды.
«Жылдар бойы африкалық бауырлар мен қарындастар Оңтүстік Африкада өлтіріліп, ұрылып, үйлерінен қуылды», - делінген екі ганалықтың мәлімдемесінде. «Біз бұл әрекеттерді айыптаған Оңтүстік Африкадағы жеке адамдарды мақтағанымызбен, зорлық-зомбылықтың үлгісі, ауқымы және қайталануы мемлекеттік органдардың қылмыстардың алдын алу, тергеу және жазалаудағы сәтсіздігі туралы күрделі сұрақтар туғызады».
ХХС өтінішті қарастыратыны туралы әлі ресми түрде мәлімдеме жасаған жоқ.
Батыс Африка мемлекеттерінің экономикалық қоғамдастығы (ECOWAS) басшылары Оңтүстік Африкадағы африкалық мигранттарға шабуылдарды, әсіресе «Батыс Африка азаматтарына жасалған жиіркенішті қарым-қатынасты» айыптады. Олар Оңтүстік Африка билігін зорлық-зомбылықты тоқтатуға және шетелдіктердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге шақырды.
Сынға жауап ретінде Оңтүстік Африка «ксенофобияны, нәсілшілдікті, гомофобияны және төзімсіздіктің барлық көріністерін үзілді-кесілді жоққа шығаратынын» және өз шекарасындағы әркімнің қадір-қасиетін құрметтеу конституциялық және моральдық міндет екенін айтты.
Оңтүстік Африка президенті Сирил Рамафоса миграцияға қатысты қоғамдық алаңдаушылықты мойындады, бірақ мигранттарға шабуылдарды айыптап, азаматтарды заңды өз қолдарына алудан сақтандырды.
Сыртқы істер министрлігі ХХС өтінішіне қатысты Оңтүстік Африка «заң үстемдігін сақтауға берік» екенін және «зорлық-зомбылық немесе заңсыз әрекеттер жасағандардың сот жүйесінде толық жауапкершілікке тартылуын» қамтамасыз ететінін мәлімдеді. Ол Африка Одағы аясында континенттегі миграцияның түпкі себептері туралы кеңірек талқылауға шақырды.
Оңтүстік Африка - континенттегі ең бай ел және жақсы экономикалық мүмкіндіктер іздеген мигранттарды ұзақ уақыт бойы тартып келеді, олардың кейбіреулері заңсыз кіреді. Ресми деректер бойынша, Оңтүстік Африкада үш миллионнан астам құжатталған шетел азаматтары бар, бұл заңсыз жүргендерді қамтымайды.