Францияның Бордо маңындағы Жиронда аймағында ондаған мың адам эвакуацияланды, себебі елдегі орман өрттері бұрын-соңды болмаған «пирокумулонимбус» немесе от бұлттарымен күшейіп жатыр. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Ғалымдар бұл бұлттарды кейде «өрттен пайда болған найзағай» деп сипаттайды, өйткені оттың өзі бұлтты құруға қажетті энергияны береді. Орман өрттерінен бөлінетін үлкен жылу мөлшері оттың үстіндегі ауаны тез көтеріп, түтін, күл және су буын атмосфераның жоғары қабаттарына апарады. Ауа көтерілген сайын салқындап, су буы конденсацияланып, бұлтқа айналады. Егер өрт жеткілікті күшті болса және атмосфера тұрақсыз болса, бұл бұлт найзағайлы бұлттармен байланысты алып кумулонимбусқа айналуы мүмкін.
От бұлттары тудыратын турбулентті желдер шоқтарды барлық бағытта шашыратып, орман өрттерін болжауға келмейтін және сөндіру қиын етеді. Найзағай соғуы да жаңа өрттерді тудыруы мүмкін. Француз өрт сөндіру қызметі бұл құбылысты Бордо маңындағы өрттерге кінәлап, оның елде бұрын-соңды болмағанын айтты.
Еуропа бойынша жаз айлары рекордтық ыстық толқындармен және аз жауын-шашынмен өтті. Бұл аймақтардың құрғап, орман өрттеріне бейім болуына әкелді. Франция, Испания және Ұлыбританияда өрттер тұтанды. Дүйсенбіде Жиронда префектурасы жағдайдың «негізінен тұрақты» екенін айтты. Бірақ өртпен күрес апта соңында 40°C-қа дейін жететін тағы бір ыстық толқынмен қиындауы мүмкін.
Жирондадағы орман өрті «бірнеше апта бойы» жануы және толық сөндіру үшін айлар қажет болуы мүмкін, деп ескертті жауапты шенеунік. Пирокумулонимбустар жоғары температура, күшті жел және ылғалдың аздығы сияқты өте қауіпті жағдайларда жиі кездеседі. Ғалымдар климаттың өзгеруі мұндай оқиғалардың ықтималдығын арттыратынын болжады.
Бұрын сирек кездесетін құбылыс ретінде қарастырылғанымен, ұқсас мысал 2019-2020 жылдардағы Австралиядағы Black Summer орман өрттері кезінде байқалды, ол өз ауа райын жасайтын экстремалды «өрт дауылдарын» тудырды. Бұл оқиға ел үшін ең қарқынды және апатты өрт маусымдарының бірі болды, кем дегенде 33 адам қаза тапты (оның ішінде төрт өрт сөндіруші) және 11 миллион гектардан астам жер жанып кетті. Жаңа Оңтүстік Уэльстегі өрт сөндірушілер дауылдан шоқтардың майданнан 18 миль (30 км) алда жерге түскенін хабарлады, бұл әдеттегі қашықтықтан үш есе көп.
Сол кезде NASA пирокумулонимбусты «отпен тыныс алатын айдаһар бұлты» деп сипаттады, ол түтінді мұржа сияқты атмосфераға айдап, найзағай, жел және жаңбыр лақтырды. Сол сияқты, 2021 жылы Калифорниядағы қарқынды өрттер пирокумулонимбус тудырды. Түтінді бұлттар биіктігі бір мильге (1,6 км) жетіп, өрттен жоғары көтерілді. Калифорния өрт сөндірушілері маусымда 1 миллион гектардан астам жерді жауып, 7300-ден астам орман өрті болғанын және кем дегенде үш өрт сөндіруші қаза тапқанын хабарлады.