Оңтүстік Африкада сәрсенбі күні өткен жергілікті сайлауда биліктегі Африка ұлттық конгресі (АНК) су үзілістері, электр қуатының өшуі және инфрақұрылымның тозуына байланысты халықтың терең наразылығы жағдайында ауыр нәтижеге ұшырауы мүмкін. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
1994 жылы апартеидтің аяқталуымен Нельсон Манделаны билікке әкелген бұрынғы азаттық қозғалысы әлі де ең үлкен партия болып қалуы ықтимал. Алайда сауалнамалар оның дауыстардың үштен бірінен азын алатынын көрсетіп отыр, бұл 2021 жылғы соңғы муниципалдық сайлаудағы 45,6%-дан және 2024 жылғы ұлттық сайлаудағы 40,2%-дан төмен.
Дауыстардың бытыраңқылығы АНК-ның көптеген қалалық коалициялық үкіметтерді басқаруын жалғастыра алатынын, бірақ басқаларынан бақылауды жоғалтатынын білдіреді.
Тұрақсыз коалициялар Оңтүстік Африканың 257 муниципалитетінің көпшілігіне тән құбылысқа айналды, ал сарапшылар олардың жиі ауысуын қызмет көрсетудің нашарлығының негізгі себебі ретінде көрсетеді.
Бір аптадан астам уақыт су тапшылығына тап болған 4,8 миллион халқы бар Йоханнесбургте соңғы он жылда 10 мэр ауысты. Көршілес Экурхулени муниципалитетінде 2021 жылдан бері үш мэр болды. Солтүстікте, астанасы Преторияны қамтитын Цванеде 2020 жылдан бері мэрлік партиялар арасында төрт рет ауысты. Қазан айында Шығыс Цванедегі Бронкхорстспруитте 800-ден астам адам ластанған судан асқазан-ішек ауруына шалдықты.
Йоханнесбург, Экурхулени және Цване — Оңтүстік Африканың ең көп және тығыз қоныстанған провинциясы әрі экономикалық қозғалтқышы Гаутенгте орналасқан. Оңшыл-центристік, ақтар басқаратын Демократиялық альянс үш мегаполисте де сауалнамаларда көш бастап тұр, бірақ 40%-дан жоғары көрсеткіш көрсетпеді.
Оңтүстік Африка бұқаралық ақпарат құралдарының хабарлауынша, АНК-ның ұлттық басшылығы Гаутенгте ДА-мен жұмыс істеуге ашық, бұл екі партия ең үлкен болып табылатын ұлттық бірлік үкіметін қайталайды. Алайда жергілікті АНК көшбасшылары ДА-мен байланысуға қарсы екені хабарланады. Қазіргі уақытта АНК провинцияның үш мегаполисінде ультра-солшыл Экономикалық бостандық жауынгерлері мен популистік Патриоттық альянс және ActionSA комбинациясымен басқарады.
Йоханнесбургте ДА-ның Хелен Зилле 75 жасында шұңқырда сүңгуірлік жасап, су басқан көшеде каякпен жүзу сияқты вирустық трюктермен белсенді науқан жүргізді. Алайда бұрынғы Кейптаун мэріне көптеген адамдар, әсіресе қара нәсілді сайлаушылар, отаршылдықты ақтағандай көрінетін даулы бұрынғы мәлімдемелеріне байланысты күмәнмен қарайды. Кейбір сайлаушылар 2006 жылдан бері ДА басқаратын Кейптаундағы тұрғын үй бағасының өсуін Зиллеге дауыс бермеу себебі ретінде көрсетеді.
ActionSA-ны басқаратын, шамамен 10% дауыс жинайтын бұрынғы Йоханнесбург ДА мэрі Херман Машаба Йоханнесбургте Зиллемен жұмыс істеуден бас тартты. Машаба Зиллені «нәсілшіл» деп атады, ол бұл айыптауды әрдайым қатты жоққа шығарып келді. АНК болса, фракциялық күрестің ортасында қала үшін үш ықтимал мэр кандидатын ұсынып отыр.
Дурбан порттық қаласын қамтитын эТеквини мегаполисінде АНК-ның бұрынғы президенті Джейкоб Зуманың uMkhonto we Sizwe (MK) партиясы 40%-дан жоғары дауыс жинап отыр. Көптеген сыбайлас жемқорлық айыптауларына төтеп берген және оларды жоққа шығарған 84 жастағы Зума 2021 жылы эТеквиниде 42% жеңіп алған, қазір шамамен 10% жинап отырған бұрынғы партиясының көптеген дауысын алатын болады.
ДА Кейптаундағы көпшілігін сақтап қалатын сияқты, бірақ 2021 жылы жеңіп алған 58% дауыстан төмен болуы мүмкін, өйткені қолжетімсіз тұрғын үй көбірек сайлаушыларды партияға қарсы бұрып отыр.
Оңтүстік Африканың сайлау комиссиясы сәрсенбідегі сайлаудың қорытынды нәтижелерін жариялауға бір апта уақыт алады, онда кеңесшілер мен партиялар сайланады, мэрлер тікелей сайланбайды. Содан кейін партияларға кеңестер құру және мэрлерді сайлау үшін жарияланғаннан кейін екі апта уақыт беріледі.