Шымкенттегі сот 21 жастағы Нурай Серікбайдың қазасына байланысты резонансты іс бойынша басты сот талқылауы 28 шілдеде басталатынын анықтады. Мұндай шешім 23 шілдеде Шымкентте өткен алдын ала тыңдау барысында қабылданды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Тыңдау барысында жәбірленуші тараптың адвокаты Аянхан Омаров процестің тікелей онлайн-трансляциясын өткізу туралы өтініш білдірді. Оның пікірінше, ашық эфир қоғам үшін маңызды және Қазақстанда сталкинг үшін қандай жауапкершілік қарастырылғанын көрсетеді.
Айыпталушының қорғаушысы трансляцияға үзілді-кесілді қарсы болды. Істі қарайтын судья Саммидин Темиралиев тікелей эфир туралы өтінішті қабылдамады, бірақ журналистердің сот залында жеке қатысуына болатынын атап өтті.
Тергеу күдіктіге Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің бірнеше баптары бойынша айып тағылды:
- 01Сталкинг (қудалау)
- 02Аса қатыгездікпен адам өлтіру
Еске сала кетейік, қайғылы оқиға 2026 жылғы 11 қаңтар күні кешке Шымкентте болды. Нурайдың танысы оған өлімге әкелетін пышақ жарақатын салып, кейін жасырынған. Ол екі күннен кейін ұсталды.
Сот процесінің ашықтығы мен қоғамның резонансты істерге деген қызығушылығы аясында бұл шешім әртүрлі пікірлер тудырды. Адвокат Омаровтың айтуынша, тікелей эфир сот төрелігінің ашықтығын қамтамасыз етіп, қоғамға сталкинг сияқты құқық бұзушылықтардың салдарын көрсетер еді.
Айыпталушының қорғаушысы трансляцияның сот процесіне кедергі келтіруі мүмкін екенін алға тартты. Судья Темиралиев екі тараптың дәлелдерін тыңдап, тікелей эфирден бас тарту туралы шешім қабылдады, бірақ журналистердің қатысуына рұқсат беру арқылы ашықтықтың белгілі бір деңгейін сақтады.
Іс бойынша басты сот талқылауы 28 шілдеде басталады. Бұл күні тараптар өз дәлелдерін ұсынып, куәгерлердің айғақтары тыңдалады. Сот процесінің ұзақтығы әзірге белгісіз.
Қоғамда бұл іс үлкен резонанс тудырды, себебі сталкинг және әйелдерге қатысты зорлық-зомбылық мәселелері Қазақстанда өзекті болып отыр. Нурайдың өлімі сталкингтің ауыр салдарына назар аудартып, заңнаманы қатаңдату туралы пікірталастарды тудырды.
Сот отырысына журналистердің қатысуына рұқсат етілгенімен, тікелей эфирдің болмауы қоғамның ақпарат алу құқығына шектеу қойылғанын көрсетеді. Адвокат Омаров бұл шешімге тағы да шағымдану мүмкіндігін қарастырып жатыр.
Істің мән-жайы бойынша тергеу аяқталды, енді сот талқылауы басталады. Айыпталушыға сталкинг және аса қатыгездікпен адам өлтіру баптары бойынша айып тағылды. Егер кінәсі дәлелденсе, оған ұзақ мерзімге бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалуы мүмкін.
Қазақстанда сталкингке қарсы заңнама жақында ғана күшейтілді, ал бұл іс осы заңның қолданылуының алғашқы мысалдарының бірі болуы мүмкін. Қоғамдық ұйымдар мен әйелдер құқығын қорғаушылар сот процесінің ашықтығын талап етіп, наразылық білдіруде.
Сот шешіміне қарамастан, іс бойынша ақпараттық жариялылық сақталады деп күтілуде. Журналистер сот залында болып, процесті жазып ала алады, бірақ тікелей эфир болмайды. Бұл шешім сот төрелігінің ашықтығы мен жеке өмірге құқық арасындағы теңгерімді іздеумен байланысты.
28 шілдедегі сот отырысына дайындық жүріп жатыр. Тараптар өз дәлелдерін дайындап, куәгерлерді шақыруда. Сот процесінің нәтижесі Қазақстандағы сталкинг істері бойынша прецедент жасауы мүмкін.