«Қазақтелеком» Экибаздағы Data Center Valley алаңында қуаты 50 МВт болатын алғашқы дата-орталықты 2027 жылдың екінші тоқсанында іске қосуды жоспарлап отыр. Жобаның бірінші кезеңінің 215 МВт қуаты толығымен резервке алынған, деп хабарлады компания. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
NVIDIA өзінің ресми блогында «Қазақтелеком» және Firebird AI-мен бірлесіп Қазақстанның есептеу инфрақұрылымын кеңейту туралы да хабарлады. Компания графикалық процессорларды орналастыру, жергілікті стартаптарды қолдау және ИИ қосымшаларын дамыту жоспарларын ұсынды.
Бұл хабарламалар NVIDIA негізін қалаушы және бас директоры Дженсен Хуангтың Қазақстанға 2026 жылғы 23 қазандағы алғашқы сапарымен тұспа-тұс келді. Астанада ол президент Қасым-Жомарт Тоқаевпен кездесіп, сондай-ақ Alem.AI халықаралық орталығында вице-премьер — жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиевпен ашық әңгімеге қатысты.
«Қазақтелеком» басқарма төрағасы Бағдат Мусин Хуангқа Data Center Valley жобасын таныстырып, алаңның инфрақұрылымдық мүмкіндіктері мен энергетикалық артықшылықтары туралы айтты. Деректерді өңдеу орталықтарының кластері энергетикалық қуатты 1 ГВт-қа дейін ұлғайту перспективасымен құрылуда.
«Біздің міндетіміз — Қазақстанды есептеу ресурстарын тұтынушыдан жасанды интеллект үшін қуаттардың жаһандық жеткізушілерінің біріне айналдыру. Болашақ технологиялар Қазақстанға жай келіп қана қоймай, осында жасалып, дамитын болғанын қалаймыз», — деді Мусин.
NVIDIA деректері бойынша, «Қазақтелеком» Астана мен Алматыда 400 NVIDIA H200 және 480 NVIDIA B300 графикалық процессорын орналастырған. 2027 жылы компания Data Center Valley-де 1 мыңнан астам GPU, ал Экибаз ауданында тағы 1 мыңнан астам NVIDIA Vera Rubin үдеткішін орналастыруды жоспарлап отыр.
Бұған дейін Арменияда алғашқы «ИИ фабрикасын» құрған Firebird Қазақстанға 45 мың NVIDIA Grace Blackwell GPU жеткізуге АҚШ-тың экспорттық лицензиясын алды. Жобаның бірінші кезеңі «Қазақтелеком»-мен бірлесіп Data Center Valley алаңында салынуда. Оның коммерциялық іске қосылуы 2027 жылдың үшінші тоқсанына жоспарланған.
Жоспарланған екінші кезеңді ескергенде, Firebird-тің Қазақстандағы ИИ инфрақұрылымының жиынтық әлеуетті қуаты шамамен 500 МВт болуы мүмкін. Ақордада компанияның Қазақстан үкіметімен инвестициялық келісімге қол қою рәсімі өтті. Оған Firebird-тің бірлескен негізін қалаушысы және бас директоры Размиг Овакимян қатысты.
Firebird сондай-ақ жергілікті ИИ стартаптарын, зерттеулерді және мамандар даярлауды қолдау үшін Firebird Labs Kazakhstan құруды жоспарлап отыр. Зертхана қаржыландыру, есептеу ресурстарына қолжетімділік және зерттеу серіктестігі мүмкіндіктерін ұсынатын болады.
Қазақстаннан шыққан кәсіпкерлер негізін қалаған Higgsfield AI да өз инфрақұрылымын кеңейтуде. Компания модельдер, өнімдер және медиаконтент генерациялау қосымшаларына сұраныс өскен сайын бұлттық провайдерлер арқылы NVIDIA Vera Rubin негізіндегі қуаттарды ұлғайтуда. Астанадағы іс-шара барысында NVIDIA-дың стартапқа инвестиция салғаны да жарияланды. Хуанг бұл шешімді ең алдымен команданың сапасымен және негізін қалаушылардың мақсаттарының ауқымымен түсіндірді.
Мәдиевпен әңгімеде NVIDIA басшысы Қазақстанға энергетикалық ресурстарды жаңа экспорттық бағыттың негізі ретінде пайдалануды ұсынды.
«Энергияны жай ғана экспорттаудың орнына, болашақта сіз энергияны интеллектке айналдырып, интеллектті экспорттай аласыз», — деді Хуанг.
Мәдиев өз кезегінде Қазақстанға қазақ тілін түсінетін және елдің мәдени ерекшеліктерін ескеретін жасанды интеллект қажет екенін атап өтті. Хуанг ұлттық деректердің маңыздылығын атап, оларды мемлекеттің мәдениеті, тарихы және құндылықтарын көрсететін табиғи ресурс деп атады.
Әңгімелесу барысында тараптар Physical AI — роботтар мен физикалық әлеммен өзара әрекеттесетін басқа да жүйелерге арналған жасанды интеллект мәселесін де талқылады. Мәдиев өнеркәсіп, шахталар, ауыл шаруашылығы, көлік және логистиканы дамудың әлеуетті бағыттары ретінде белгіледі. Хуанг Қазақстанды осындай модельдерді оқыту орталығына айналдыру идеясын қолдады.
Қауіпсіздік туралы айта келе, NVIDIA басшысы ИИ-агенттердің файлдар мен құралдарға қолжетімділігін шектеуге және олардың әрекеттерін бақылауға арналған OpenShell шешімі туралы әңгімеледі. Жас мамандарға ол ИИ-ды пайдалану тәсілдерін ғана емес, оның жұмыс принциптерін, күшті жақтары мен шектеулерін де зерттеуге кеңес берді.