Хорватияның Пула қаласында Nord Stream құбырының жарылысына күдікті Володимир Журавлев ұсталды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Журавлевтің ұсталуы оның Шон Пенн қатысқан «Snake Island» фильміне кеңесші болғаны белгілі болған кезде орын алды. Бұл фильм 2022 жылы Nord Stream құбырының жарылысын драмалық түрде қайта құрастырады.
Тамыз айының басында Загреб тұрғындары Эспланад қонақ үйінің алдында құм салынған қаптар мен баррикадаларды, сондай-ақ украин әскери киімін киген кино тобы мен статистерді байқаған. Көп ұзамай актерлер Шон Пенн мен Эдриен Броуди, сондай-ақ «Джейсон Борн» фильмдерінің режиссері Даг Лиман түсірілім алаңында көрінді.
Лиман өзінің соңғы саяси триллерін түсіруге келген. Фильмнің тақырыбы: 2022 жылғы Nord Stream жарылыстары, онда украин сүңгуірлер тобы Германияға мұнай жеткізетін құбырды жарып жіберген деген күдік бар. Басты күдіктілердің бірі Володимир Журавлев Германия билігінен екі рет қашып құтылған: бірде Польшадан дипломатиялық көліктің жүк салғышында сырғып кеткен, екінші рет сот оны босатқан.
Алайда сәрсенбіде Журавлевтің сәті болмады. Ол Хорватияның Пула қаласында ұсталды. Неміс БАҚ-тың хабарлауынша, ол Лиманның «Snake Island» фильміне кеңесші болып жұмыс істеген. Бұл фильм Журавлевтің су асты диверсиясын драмалық түрде қайта құрастырады.
Хорватия газеттеріндегі фотосуреттерде екі полиция қызметкерінің Журавлевті алып бара жатқаны көрсетілген. Ол көк футболка мен қоңыр қалпақ киген орта жастағы ер адам. Украиндықтың тұтқындалуына дейін берген сұхбатында Лиман фильмнің бір бөлігі Адриатика жағалауындағы ежелгі Рим порты Пулада түсірілетінін растады. «Загребте сәл ыстық. Су жағасында болуға қуаныштымын», - деді ол тележурналистерге.
Билікке кім хабарлағаны және Журавлевтің Хорватияда не істеп жүргені белгісіз. Фильмнің продюсерлік компаниясы әлі түсініктеме берген жоқ. Германияның федералды прокурорлары жергілікті полиция оны еуропалық тұтқындау ордері бойынша ұстағанын айтты. Олар Журавлевті кәсіби және тәжірибелі сүңгуір деп сипаттап, оны тағы бір украин Серхий К. бастаған топтың мүшесі деп атады. Серхий К. 2025 жылы Италиядан Германияға экстрадицияланған. Прокурорлардың айтуынша, екеуінің де украин мемлекеттік құрылымдарымен байланысы болған және олар өздерінің жасырын барлау бастықтарының тапсырмасы бойынша жарылғыш заттарды орнатқан.
Екі украин сүңгуірі Данияның Борнхольм аралының жанында болған су асты жарылыстарына қатысы жоқ деп мәлімдеді. Украин үкіметі Nord Stream құбырларының диверсиясына еш қатысы жоқ екенін айтып, оқиғаның «нақты мән-жайын» анықтағысы келетінін білдірді. Бұл Ресейдің «Украинаға қарсы агрессивті соғысы» кезінде болғанын атап өтті.
Журавлевтің адвокаттары енді клиентінің Германияға жіберілуіне жол бермеуге тырысады. Егер ол айыпты деп танылса, ұзақ мерзімге бас бостандығынан айырылуы мүмкін.
Егер ол Хорватияда қалса, оның поляк қорғаушысы Тимотеуш Папроцкидің айтуынша, іс тағы да «прецедент жасайтын» болады. Өйткені хорват соты Польшада шешілген істі қарайды. Польша Еуропалық Одақтың тағы бір мүшесі.
Өткен жылы Польша соты Германия шығарған еуропалық тұтқындау ордерін орындаудан бас тартты. Себебі Германияның юрисдикциясы жоқ және Nord Stream-тің жойылуын Украинаның қорғаныс соғысы аясындағы негізделген әрекеті деп санауға болады. Кремльдің үлкен армиясын қаржыландыруға жұмсалатын миллиардтардың көп бөлігі мұнай экспортынан түседі.
Бұл шешім Польшаның құбыр жобасына деген көптен бергі қарсылығымен үндес. Бұл жобаны Берлиннің Ресеймен тым жақын қарым-қатынасының символы деп санайды. Польша премьер-министрі Дональд Туск бұған дейін «Nord Stream 2 проблемасы оның жарылуында емес, салынуында» деп мәлімдеген.
Папроцки: «Бұл сол адамға қатысты, сол деректермен, сол заңдармен және еуропалық конвенциялармен, сол еуропалық тұтқындау ордерімен, сол Германия елімен байланысты іс болады. Соттардың біркелкі ұстанымы бар ма, әлде әр ел халықаралық құқықты әртүрлі қолдана ала ма деген сұрақ туындайды», - деді. Ол мұны «еуропалық құқықтың жұмыс істеуіне сынақ» деп атады.
Папроцки тұтқындау туралы егжей-тегжейлі ақпараты жоқ екенін айтты, бірақ Журавлевтің Хорватияға демалысқа келмегенін растады. «Оның баруына маңызды себептер болуы керек еді», - деп қосты ол. Die Welt газеті Журавлевтің фильм түсіріліміне қатысқаны туралы белгілер бар екенін хабарлады.
Хорватия БАҚ-та жарияланған «Snake Island» түсірілімінен алынған фотосуреттерде Броуди Эспланад қонақ үйінің алдында ұялы телефонымен сөйлесіп тұрғаны, ал Лиман оған нұсқау беріп жатқаны көрсетілген. Пенн түсірілім алаңында болмаған, бірақ Загреб орталығындағы Mihanovićeva көшесіндегі тарихи ғимараттың ішінде көрінген.
Польша және неміс БАҚ Журавлевтің таңғажайып оқиғасы туралы көп жазды. 2024 жылы ол Польшада тұтқындаудан қашып, Украинаға оралған. Польша билігі Германияны халықаралық іздеу дерекқорына енгізу кезінде әкімшілік қателіктер жасады деп айыптады. Бұл оның белсенді тұтқындау ордеріне қарамастан шекарадан өтуіне мүмкіндік берді. Der Spiegel журналы күдіктіге Варшавадағы украин әскери атташесі көмектескен деп мәлімдеді. Ол күдіктіні дипломатиялық көліктің жүк салғышында жасырып, шекарадан өткізген.