Нигерияның Минна қаласындағы түрме камерасында осы аптада парамилитаристік топтың қамауында болған 37 адам қаза тапты. Аман қалған куәгер өзінің дүрбелеңге түскенін және тыныс алу үшін қалай күрескенін айтты. Ал жұма күні полиция осы өлімдерге наразылық білдірген адамдарға газ шашты. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Нигерия қауіпсіздік және азаматтық қорғаныс корпусы (NSCDC) – полициямен бірлесіп жұмыс істейтін парамилитаристік топ – алғашында минералға бай Нигер штатының астанасы Миннадағы өлімдерді аурудың өршуіне теңеді.

Алайда Agence France-Presse көрген барлау есебінде алдын ала мәліметтер бойынша камераның толып кетуі мен желдетудің жеткіліксіздігі себеп болғаны айтылған.

Камерадан аман қалған Дауда Шеху жұма күні ауруханада журналистерге былай деді: «Біз камерада тығыздалып қамалдық, жақсы тыныс алу үшін желдету жоқ еді. Кенеттен тыныс ала алмайтынымызды түсіндік және барлығымыз таза ауа іздеп жанталастық, тіпті бірнеше рет оларға жалбарындық, камера есігін қақтық, бірақ олар бізге жауап беруден бас тартты».

Интернетте таралған бейнежазбада тек шорты киген ондаған жас жігіттің денелері ашық аспан астында жерде жатқаны көрсетілген, олардың көбі жасөспірімдерге ұқсайды. Қолғап киген еріктілер марқұмдардың басында тұрғанын, ал бетін жапқан әйелдер туыстарының денелерін тануға тырысқанын көруге болады. Артқы фонда кінәлілерге қарғыс айтқан дауыстар естіледі.

Өлімдерге қатысты наразылықтар бейсенбі кешке Миннада басталды. Жұма күні кеншілер мен олардың туыстарын қоса алғанда, ондаған жас адам қаладағы NSCDC кеңсесінің жанына жиналды. Полиция аймақты қоршап, наразылық білдірушілерді газ шашу арқылы таратуға тырысты.

Reuters тілшісі қауіпсіздік күштерінің оқ атып, наразылық білдірушілер – кейбіреулері таяқ, мачете және дәстүрлі аңшы мылтықтарымен қаруланған – әділеттілікке шақырғанын көрді. Кейбір наразылық білдірушілер Тунга ауданындағы үкімет ғимараттарына өрт қоюға тырысты. «Біз ұры емеспіз – біз кен өндіру арқылы күн көрудің жолын іздеп жүрміз», – деді наразылыққа қосылған кенші Юсуф Аувал Reuters агенттігіне. Көшеде кемінде бір мәйіт жатты. Тәртіпті қалпына келтіру үшін Миннада сарбаздар мен полицейлер патрульдеу жүргізді.

NSCDC қамауға алынғандар 15 және 16 қыркүйекте Миннаның батысындағы Ушиши-Лукотто аймағында күдікті заңсыз кеніштерге жасалған рейдтер кезінде ұсталғанын мәлімдеді. Нигерияның ішкі істер министрі Олубумми Тунджи-Оджо тергеу нәтижелері шыққанша Нигер штатының NSCDC командирі Суберу Сияка Анивийенің қызметін дереу тоқтатуға бұйрық берді.

Нигер штаты – Нигерияның ең үлкен штаты, ауданы Бельгиядан екі еседен астам үлкен – минералдарға бай және мыңдаған қолөнер кеншілерін тартады, олардың көбін алтын қызықтырады.

Полиция мен NSCDC алғашында қаза тапқандардың нақты санын хабарламады, бірақ кейінірек штат губернаторы Мохаммед Умару Баго 37 адам қаза тапқанын растады.

«Бұл өте өкінішті, өте қайғылы», – деді ол және өлімдерге қатысты тергеу жұмысы басталғанын қосты. Ол үш күндік аза тұту жариялап, қаңтарда өтетін сайлау науқанының басталуын кейінге шегерді. Ерлер бейсенбі күні ислам дәстүрі бойынша ешқандай сот-медициналық тексеру жүргізілмей жерленді.

Шенеуніктер мен сарапшылардың айтуынша, Нигер штатындағы заңсыз кеніштерде қазылған алтын қоры үшін талас қылмыстық топтардың зорлық-зомбылығын тудырып отыр. Топтар кеншілерден салық алып, шахталарға кіруге рұқсат беру үшін өндірілген кеннен үлес талап етеді.

2024 жылғы Swissaid есебіне сәйкес, заңсыз өндірілген алтынның көбі Біріккен Араб Әмірліктеріне контрабандамен жеткізіліп, онда Еуропа, АҚШ, Азия және Оңтүстік Африканың жаһандық жеткізу тізбегіне заңдастырылады.

Алтыннан басқа, Нигер штатында танталит, мыс және литий сияқты басқа да минералдардың кен орындары бар, олар электр көліктері мен таза энергия технологияларында қолданылу үшін жоғары сұранысқа ие.

Agence France-Presse және Reuters агенттіктері осы материалды дайындауға үлес қосты.