New York Times сәрсенбі күні Әділет департаментінің жаңа Air Force One ұшағына қатысты қауіпсіздік мәселелері туралы хабарлаған журналистерге табыстаған шақырту қағаздарын жою туралы өтініш берді. Бұл баспасөз бостандығы мен үкіметтің журналистерді ақпарат көздерін анықтауға мәжбүрлеу құқығы арасындағы маңызды сот шайқасына әкеп соқты. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
«Біз өтінішімізде көрсеткендей, бұл шақырту қағаздары Times газетінің жарияланымдарын жазалау үшін жасалған. Олар Times және оның журналистерінің конституциялық құқықтарын бұзады. Біз журналистеріміздің әкімшілік туралы еркін хабарлау және қоғамға маңызды оқиғаларды жеткізу құқығын қорғау үшін сотқа барамыз», — деді газеттің аға вице-президенті және бас кеңесшінің орынбасары Дэвид Маккроу мәлімдемесінде.
Өтініш Нью-Йорктің оңтүстік округінің сотына жабық түрде берілді. Журналистер өткен жұмада табысталған шақырту қағаздары бойынша федералды үлкен алқаби алдында куәлік беруге шақырылған.
Шақырту қағаздарының кейбірі журналистердің үйлеріне жеткізілді. Бұл Трамп әкімшілігінің БАҚ-қа ақпарат ағып кетуіне қарсы күресінің айтарлықтай өршуі болды. Баспасөз бостандығын қорғаушылар мұны үкіметтің жаңалық ұйымдарын қорқыту әрекеті деп тез арада айыптады. Бұған дейін биылғы жылы ФБР Washington Post журналисінің үйін тінтіп, оның электронды құрылғыларын тәркілеген болатын.
Шақырту қағаздары журналистерді осы аптада Манхэттендегі федералды үлкен алқаби алдында куәлік беруге мәжбүрлеуге бағытталған. Олар жаңа Air Force One ұшағына қатысты қауіпсіздік мәселелері туралы хабарлаған болатын.
Қатардың сыйы болып табылатын жаңа ұшақты Трамп әкімшілігі 400 миллион доллар жұмсап, жаңартып, жетілдірген. Ол жақында қолданысқа енгізілді. Алайда республикалық президент өткен аптада Түркиядағы НАТО саммитінен кету үшін Air Force One-ның ескі үлгісін пайдаланды.
Times газеті анонимді дереккөздерге сілтеме жасап, ауыстырудың Құпия қызметтің талап етуімен жасалғанын және жаңа ұшақта ескі ұшақтың кейбір озық қауіпсіздік функциялары, соның ішінде зымыранға қарсы жүйелер жоқ екенін хабарлады. Әлеуметтік желілерде Трамп қауіпсіздік мәселелерін жоққа шығарды.
Әділет департаменті шақырту қағаздарын «журналистер мақсат емес, құпия ақпаратты ағызғандар мақсат екенін» айтып, ақтады. «Біз баспасөздің елдегі маңызды рөлін бағалаймыз. Бірақ Әділет департаменті ұлттық құпияларға сенім білдірілген адамдардың бұл ақпаратты дұрыс пайдалануын қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады», — деді департамент Times газетінің шақырту қағаздарын алғаны туралы хабарлауынан кейін.
Әділет департаменті жылдар бойы жаңалықтар ағып кетуіне қалай әрекет ету керектігі туралы ішкі саясатты әзірлеп, қайта қарап келеді. Департамент әртүрлі президенттік әкімшіліктер кезінде ұлттық қауіпсіздік оқиғалары туралы ақпарат көздерін анықтау үшін жекелеген журналистердің телефон жазбаларын мезгіл-мезгіл тәркілегенімен, үкіметтің журналисті өз көздерін ашуға мәжбүрлеуі өте сирек кездеседі.