Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху Тель-Авивке ұшып бара жатқан flydubai ұшағын апатқа ұшырату әрекетінің артында кім тұрғанын айту әлі ерте екенін мәлімдеді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Израильдің Біріккен Ұлттар Ұйымындағы елшісі Дэнни Данон оқиғаны «террорлық шабуыл» деп атады, бірақ кінәні нақты біреуге таңбады. Ол сәрсенбі күні түнде Fox News арнасына: «Біз бұл радикал адамның террорлық шабуылы екеніне күмәнданбаймыз. Біз оны әлі террорлық мемлекетке немесе террорлық ұйымға байланыстыра алмаймыз, бірақ бұл ұшақты құлату ниеті болғанын нақты білеміз», – деді.
Flydubai компаниясы тергеу жүргізіліп жатқан уақытта Израильге және Израильден ұшатын рейстерін тоқтататынын мәлімдеді және барлық тараптарды «билік фактілерді жинап жатқанда, мерзімінен бұрын болжам жасаудан тартынуға» шақырды.
Оқиға ұшу палубасында бір ұшқыштың екіншісін пышақтауынан басталды, бұл ұшақты бақылауға алу әрекеті болды. Дубайдан Тель-Авивке ұшқан рейсте 170-тен астам адам болды, олардың көбісі Израильден еді.
Бірнеше жолаушы ұшқыштар кабинасына жүгіріп кіріп, ұшақ күрт төмендеп бара жатқанда басқару тетіктерін шабуылдаушыдан тартып алды. Олар ұшақты тұрақтандырып, Сауд Арабиясында қауіпсіз қондыруға қол жеткізді. Бұл әрекеттер зор батылдық үлгісі ретінде бағаланды.
Нетаньяху Fox News жүргізушісі Шон Ханнитиге: «Біз осы шабуылдаушының тамырына жетеміз, оның сыбайластары болды ма, жоқ па», – деді. Бірақ Иранның қатысы туралы белгілер бар-жоғы сұралғанда, «айтуға әлі ерте» деп ескертті.
Израиль премьер-министрінің айтуынша, пышақтау жасады деп айыпталған ұшқышты Сауд Арабиясы билігі тергеп жатыр. Ол жақын арада оны ұшақ ұшқан Біріккен Араб Әмірліктеріне жеткізеді деп күтілуде. Нетаньяху бұған дейін БАӘ президентімен сөйлескенін, ол Израильдің күдіктіні тергеуге қосылуына келіскенін айтты.
Аты-жөнін жасырған Израиль шенеуніктері журналистерге шабуылдаушы Оман азаматы екенін айтты, бірақ Оман мен БАӘ тарапынан ешқандай түсініктеме болмады.
Израиль Сыртқы істер министрлігі кейінірек әлемдегі дипломаттарына оқиғаны «израильдіктерге, Біріккен Араб Әмірліктеріне және Авраам келісімдеріне қарсы террорлық шабуыл әрекеті» деп хабарлады. Авраам келісімдері 2020 жылы екі ел арасындағы қарым-қатынасты қалыпқа келтірген келісімді білдіреді.
Алайда сәрсенбі күні кешке Дональд Трамп Нетаньяхумен сөйлескеннен кейін журналистерге оқиға әлі де түсініксіз екенін айтты. «Көмекші ұшқыш террорист болуы мүмкін немесе жай ғана ақыл-есі дұрыс емес адам болуы мүмкін, ол ұшқышты пышақтады», – деді АҚШ президенті Овал кабинетінде журналистерге.
Нетаньяху сәрсенбі күні flydubai рейсінің жолаушылары мен экипажының батылдығын атап өткен әлем көшбасшыларының қатарында болды.
Премьер-министрдің кеңсесі бөліскен бейнежазбада сантехник мамандығы бар жолаушы Янив Хайон Нетаньяхуға ұшақтағы оқиғалардың қалай өрбігенін ұзақ әңгімелеп берді.
Хайон премьер-министрге өзінің және басқа жолаушылардың айқайды естігенін, ұшақ төмендеген кезде ауа қысымының өзгергенін сезінгенін, содан кейін олар ұшқыштар кабинасына күшпен кіріп, шабуылдаушыны аспаптар тақтасының жанынан тапқанын айтты.
«Мен шабуылдаушыны ұстап алып, оны буындырып, алдымен сыртқа сүйреп шығардым», – деді Хайон ұшақ қауіпсіз қонғаннан кейін және жолаушылар Израильге жеткізілгеннен кейін Нетаньяхумен кездесуінде.
Басқалар шабуылдаушымен күресіп жатқанда, Хайон басқару тетіктерін ұстап алып, теледидардан көргеніндей тартқанын айтты. Содан кейін экипаж мүшелері басқаруды өз қолдарына алды.
Пышақталған ұшқыш үндістандық капитан Смит Маччхар болып анықталды. Ол қауіпті хабарлап, ұшқыштар кабинасының есігін ашып, басқаларға шабуылдаушыны басып-жаншуға мүмкіндік берген.
Бейсенбі күні таңертең X әлеуметтік желісіндегі жазбасында Үндістан премьер-министрі Нарендра Моди Маччхарды «батыр» деп мақтады. «Ең үлкен қауіпке тап болғанда және ауыр жарақат алғанына қарамастан, ол зор батылдық пен басқалардың өмірін қорғауға деген мызғымас шешімділік танытты. Оның ерлігі жүздеген адамның өмірін сақтап, үлкен трагедияның алдын алды», – деді Моди.
Мумбайдан шыққан Үндістан азаматы Маччхар Сауд Арабиясының солтүстік-батысындағы Табук қаласындағы ауруханада емделіп жатыр, ұшақ сол жерге қауіпсіз қонды.