Пәкістандағы Броуд-Пик тауына көшкін түсіп, экспедицияның барлық 10 мүшесі қаза тапты. Олардың алтауы непалдықтар. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Қаза тапқандардың ішінде әлемнің 14 ең биік шыңын небәрі алты ай ішінде бағындырған британдық-непалдық альпинист Нермал Пурджа да бар. Оның қазасы бүкіл әлем альпинистер қауымдастығын дүр сілкіндірді. Непалда оны непалдық гид-нұсқаушылардың еңбегін әлемге танытқан тұлға ретінде ерекше құрметтейді.
Непал премьер-министрі Балендра Шах тағзым етіп, оның «батылдығы, адалдығы және қосқан үлесі әрқашан шабыттандыратынын» айтты.
Пурджаның ағасы Камал Facebook-те жүрек тебірентерлік жазба жариялады: «Мен бүкіл әлемімнен айырылғандай сезінемін. Ол менің інім ғана емес, жүрегім еді».
«Жүрегіміз сынса да, сені мақтан тұтамыз. Сенің мұраң мәңгі өмір сүреді», – деп қосты ол.
Катманду маңындағы Читван ауданындағы Пурджа оқыған Small Heaven мектебінде оқушылар мен ұстаздар шам жағып, оны еске алды. Оқушы Сарбагья Паудел Пурджаның «батылдығы біздің мектеп үшін үлкен үлгі болғанын, ол тек мектепті ғана емес, бүкіл Непалды мақтан тұтатынын» айтты.
Мектептегі интернат меңгерушісі Шайлендра Барал оның бала кезінде «қорықпайтын және бір нәрсеге жетуге ұмтылғанын» еске алды. «Ол адал, тәртіпті оқушы еді. Біз оның бойынан бала кезінде-ақ батылдықты көрдік».
Мектептегі досы Бахадур Панта оның жоғалғаны туралы хабар тараған соң «ұйқысыз түндерде» ол үшін дұға еткенін айтты. «Тек мен ғана емес, оны танитын бүкіл әлем ол үшін дұға етті. Бірақ бұл оның тағдыры еді, оны ешкім болдырмай алмады».
Әлеуметтік желілерде де Пурджаға арналған жоқтаулар жауды. Көпшілік Непалдың қайғырып отырғанын, ел «аңыз» және «ұлы альпинистерден» айырылғанын жазды. «Олардың мұрасы мәңгі сақталады», – делінген бір пікірде.
Пурджа 2021 жылы Netflix-те көрсетілген деректі фильмнен кейін әлемге әйгілі болды. Оның Броуд-Пиктегі 10 адамнан тұратын экспедициясында алты непалдық альпинист болған. Қалған төрт альпинист АҚШ, Қытай, Оман және Пәкістаннан еді. Олар өткен бейсенбіде 8047 метрлік шыңға көшкін астында қалып, хабарсыз кеткен еді.
Броуд-Пик альпинистер үшін ең қиын таулардың бірі саналады. Алғашқы сәтті шыңға шығу 1957 жылы австриялық экспедициямен жасалған. Содан бері көптеген адам бұл тауды бағындырды, бірақ ондаған адам қаза тапты.
Пурджа Британ әскерінде 16 жыл қызмет еткен, оның 10 жылын арнайы жасақта өткізген. Ол 2018 жылы экстремалды биіктіктегі альпинизмдегі жетістіктері үшін марқұм патшайымнан MBE орденін алған. Ол әйелі мен үш жасар қызымен Англияның оңтүстігіндегі Хэмпширде тұрған. Ол Британ әскерінде қызмет етіп жүріп Эверестті бағындырған алғашқы гуркха екенін айтқан.
Алайда ол танымал болған сайын оның мінез-құлқы туралы жайсыз айыптаулар пайда болды. 2024 жылы New York Times газеті екі әйелдің Пурджаға қатысты жыныстық айыптауларын жариялады. Бірі оны 2023 жылы қонақүй бөлмесінде жыныстық зорлық жасады деп, екіншісі 2022 жылы K2 экспедициясы кезінде оны ұстап, ұсыныс жасады деп айыптаған. Ол бұл айыптауларды адвокаты арқылы жоққа шығарды.
Пурджа ең танымал тұлға болғанымен, ол қайғылы оқиғаға ұшыраған экспедициядағы жалғыз әйгілі альпинист емес еді. 10 адамнан тұратын топқа Непалдың альпинистік қауымдастығындағы ірі есімдер де кірді. Олардың ішінде Эверестті 10 рет бағындырған Пур Бахадур Гурунг (Юкта деген атпен белгілі) болды. 2024 жылы ол әлемдегі ең биік шыңнан 1924 жылы Джордж Мэллоримен бірге жоғалып кеткен британдық альпинист Эндрю Ирвиннікі деп есептелетін жүз жылдық аяқ киімді тапқан топтың құрамында болды.