Мьянманың Ұлыбританиядағы тақтан тайдырылған елшісі Киав Звар Минн 2021 жылы елшіліктен шығарылғаннан кейін дипломатиялық тұрғын үйді тастап кетуден бас тартқаны үшін сотқа тартылды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
2021 жылы Мьянмада әскери төңкеріс болып, бұқаралық наразылықтар азаматтық соғысқа ұласқаннан кейін көп ұзамай Киав Звар Минн тақтан тайдырылған азаматтық көшбасшы Аун Сан Су Чжиге адалдығын білдіргені үшін елшіліктен шығарылды.
Сәрсенбіде ол Лондон сотына 2021 жылдың мамыры мен 2024 жылдың қарашасы аралығында дипломатиялық тұрғын үйге рұқсатсыз кіру айыбымен келді. Киав Звар Минн әлі күнге дейін солтүстік-батыс Лондондағы елші резиденциясында тұрады және өз кінәсін мойындамады.
Бұрынғы елші қазіргі президент Мин Аун Хлайнның, Мьянманы қақтығыс пен экономикалық дағдарысқа батырған генералдың, заңсыз екенін және оның меншіктен кетуді талап етуге құқығы жоқ екенін алға тартады.
Мин Аун Хлайнның әскери партиясы биылғы жылы өткен сайлауда жеңіске жетті, бірақ бұл сайлау жалған деп кеңінен айыпталды. Мин Аун Хлайн мұсылман рохинджа азшылығына қарсы адамзатқа қарсы қылмыстары үшін халықаралық қылмыстық соттың іздеуінде.
Киав Звар Минннің адвокаты Дэвид Перри сотқа: «Әскери билік оның осы мекенжайдағы лицензиясын заңды түрде тоқтата алмады. Олар меншікті заңды түрде пайдалана алмады», - деді.
Прокурорлар Мьянма билігі бұрынғы елшіге 2021 жылдың сәуірінде «мемлекеттік меншіктегі нысандарды тапсыруды» бұйырғанын және Сыртқы істер министрлігінің де оған резиденциядан кетуді айтқанын, бірақ ол бағынбағанын айтты.
Олар оның Мьянма үкіметі туралы көзқарасы - бұл үкіметті Ұлыбританияны қоса алғанда, көптеген демократиялық елдер ресми түрде мойындамайды - қорғаныс бола алмайды деп санайды.
Прокурор Луиза Окли сотқа: «Оған елші ретінде Мьянма үйінде тұруға рұқсат берілгендіктен, ол лауазымынан алынғаннан кейін дипломатиялық үй-жайларды босатудан бас тартуы оның дипломатиялық бұзушылық қылмысына кінәлі екенін білдіреді», - деді.
Киав Звар Минн бұған дейін The Guardian-ға 2021 жылдың сәуірінде елшілік сыртындағы көлігінде түнегенін айтқан, өйткені оның сол кездегі орынбасары Чит Вин мен әскери атташе Со Аун оны режимнің бұйрығымен ғимараттан шығарып тастаған.
Ол сол кезде солтүстік Лондондағы резиденцияда өзін қауіпсіз сезінбейтінін және бұрынғы қызметкерлер оған көшуді бұйырған хат жеткізгеннен кейін полицияға хабарласқанын айтты. Оның айтуынша, Мьянмадағы достары мен туыстары оның ұстанымы салдарынан жазаланудан қорқып, жасырынуға мәжбүр болған.
68 жастағы Киав Звар Минн армиядағы ұзақ қызметінен кейін Аун Сан Су Чжи кезінде дипломат болды және «рохинджа мәселесін» өте маңызды деп атады. Ол елші қызметінен босатылғанға дейін Мьянма сыртқы істер министрлігіндегі дереккөзден оның қызметкерлері оған тыңшылық жасағанын білген.
Ол 2021 жылы дағдарыс азаматтық соғысқа әкелетінін болжаған. «Сіз әскери үкіметтің шегінбейтінін көре аласыз. Көбірек адам өледі, экономика құлдырайды. Сонда біздің елімізде кез келген нәрсе болуы мүмкін», - деді ол.
Сот ісі соғыстың алтыншы жылына аяқ басқан кезде өтіп жатыр. Халықаралық қатынастар кеңесінің мәліметінше, 100 мыңнан астам адам қаза тауып, 5 миллионнан астам адам орын ауыстырған.
Қазір 81 жастағы Аун Сан Су Чжи әскери билік басына келгеннен бері түрлі айыптар бойынша қамауда. Ол бұрынғы хунта кезінде 15 жыл үйқамақта болған және 1991 жылы Нобель бейбітшілік сыйлығын алған. 2015 жылы мемлекеттік кеңесші болып сайланғаннан кейін ол геноцидті ақтаған, журналистерді түрмеге жапқан және сыншыларды қамауға алған режимді басқарғаны үшін айыпталды.
