Сомали астанасы Могадишуда үкімет әскерлері мен оппозициялық милициялар арасындағы қақтығыстар салдарынан бейбіт тұрғындар үйлерін тастап кетуге мәжбүр болды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Қақтығыстар сәрсенбі күні түстен кейін басталып, қаланың басты көшесі Мака әл-Мукарама жолы шайқас алаңына айналды. Кешке қарай минометтер халық тығыз қоныстанған аудандар мен Сомалидің ең ірі сауда орталығы Бакара базарына тиді. Әлеуметтік желілерде қала үстінде түтін көтерілгені көрсетілген бейнежазбалар тарады.
Президент Хасан Шейх Махмуд мамыр айының ортасында өкілеттік мерзімін бір жылға ұзартуды жариялап, Сомалиді жаңа саяси дағдарысқа ұшыратты. Оның өкілеттігі 15 мамырда аяқталуы керек еді. Оппозиция мен аймақтық көшбасшылар бұл шешімді қабылдамай, бейсенбі күні наразылық акцияларын өткізуді жоспарлаған.
Бұрынғы президент Шариф Шейх Ахмед (2009-2012 жылдары билікте болған) үкімет күштері оның үйін нысанаға алғанын айтып, Махмуд үкіметін «конституцияны заңсыз өзгертуде» айыптады. «Үкімет күштері менің үйімді қоршап, шабуыл жасады. Мен олардың агрессивті шабуылынан ешқашан қорықпаймын, мен қарсы соққы беремін», - деді ол Facebook парақшасында жарияланған бейнежазбада.
Бұрынғы премьер-министр Хасан Али Хайре X әлеуметтік желісіндегі жазбасында үкімет әскерлері халық тығыз қоныстанған ауданда ауыр қару-жарақты, оның ішінде танкке қарсы қару мен дрондарды қолданғанын айыптады. Хайре үкімет оны және Ахмедті өлтіруге бағытталған «тұрақты және алаламайтын әскери шабуыл» жасады деп мәлімдеді.
Қақтығыстар 2021 жылғы сайлау мерзімі өткен кездегі оқиғаларды еске түсірді. «Мен мұндай ұрысты бес жыл бойы көрмедім», - деді Могадишудағы Хаул Вадаг ауданының тұрғыны Ковсар Абди Ибрахим. «2021 жылы да ұрыс болды, бірақ бұл күткеннен де қарқынды». Бейсенбі күні ұрыс басылған кезде Ибрахим әжесімен көрші ауданға қашып кетті. «Әлі де әскерлер қозғалысы бар. Сондықтан оқ атылмаса да, бұл ұрыстың аяқталғанын білдірмейді», - деді ол.
Тағы бір тұрғын Башир Мұхаммед Хаул Вадаг ауданындағы үйін тастап кеткенін айтты. «Сен кімнің кім екенін білмейсің. Екі жақ та әскери киім киген, зорлық-зомбылық кез келген уақытта қайта басталуы мүмкін», - деді ол.
Полиция «астананың кейбір аудандарына миномет шабуылын жасаған ауыр қаруланған милицияларға қарсы ауқымды қауіпсіздік операциясын» жүргізіп жатқанын хабарлады.
Сомали 1991 жылы автократиялық билеуші Мұхаммед Сиад Барре құлағаннан бері күшті орталық үкіметсіз қақтығыстар мен рулық шайқастарды бастан кешіруде. Ел сондай-ақ әл-Қаидамен байланысты әш-Шабаб тобының жиырма жылға жуық көтерілісімен күресіп келеді.
БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриш соңғы зорлық-зомбылық адам өліміне, бейбіт тұрғындардың жарақат алуына және маңызды инфрақұрылымның зақымдалуына әкелгенін айтты. «Бас хатшы саяси пайда үшін жасалған барлық зорлық-зомбылық пен зорлық-зомбылыққа шақыруды қатты айыптайды», - делінген оның кеңсесінің мәлімдемесінде. Гутерриш барлық тараптарды ұстамдылық танытуға, бейбіт тұрғындарды қорғауға және саяси келіспеушіліктерді диалог арқылы шешуге шақырды.
Могадишудағы Ұлыбритания елшілігі де «барлық тараптарды ұстамдылық танытуға және шиеленісті бейбіт жолмен шешу үшін инклюзивті, сындарлы диалогқа қатысуға» шақырса, АҚШ дипломатиялық миссиясы «абайсыз» зорлық-зомбылық Сомалидің бірлігі мен болашағына қауіп төндіретінін айтты.