Қолданбалы саясаттану және халықаралық зерттеулер орталығының жетекшісі Айдар Әмребаев Facebook-тегі парақшасында миграцияны бағалау кезінде тек келген адамдардың санына ғана емес, олардың елдің экономикасы мен қоғамдық өміріне қалай енетініне назар аударуды ұсынды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Ғалымның айтуынша, Қазақстан ондаған жылдар бойы этникалық қазақтарды тарихи отанына қайтарумен айналысып келеді. Тәуелсіздік жылдары ішінде елге шамамен 1,165 млн адам келді. Тек 2025 жылы ғана қандас мәртебесін 16 805 адам алды.
Әмребаев бүгінде мемлекеттің бұл процестің экономикалық жағын да ескеруге тырысатынын атап өтті. Қоныс аударушыларды жұмыс күші қажет өңірлерге бағыттайды. Өткен жылы квота бойынша ол жаққа 2 309 адам көшіп барды.
Сонымен қатар, Қазақстанның миграция саясаты біртіндеп өзгеруде. Енді сұранысқа ие білімі мен тәжірибесі бар адамдарды тарту туралы да сөз болып отыр.
Ол биылғы сәуірде Президенттің миграция саясатын жетілдіру туралы жарлыққа қол қойғанын еске салды. Бұл жарлық «Алтын визаны» енгізуді көздейді. Ол инвесторлар, кәсіпкерлер және білікті мамандар үшін жағдайды жеңілдетуі керек. Олар Қазақстанда жұмыс істеп, жаңа жобаларды дамыта алады.
«Бұл түсінікті көзқарас. Жақсы мамандар мен кәсіпкерлер үшін бүгінде көптеген елдер бәсекелеседі. Қазақстанға инженерлер, бағдарламашылар, ғалымдар, дәрігерлер, кәсіпкерлер мен инвесторлар қажет. Сондықтан миграцияны бағалау кезінде тек келген адамдардың санына ғана емес, олардың елдің экономикасы мен қоғамдық өміріне қалай енетініне назар аудару маңызды», — деп жазды Әмребаев.
Оның деректері бойынша, 2025 жылы келген еңбекке жарамды қандастардың 15%-ы жоғары білімді, 27,5%-ы орта арнаулы, ал 51,2%-ы жалпы орта білімді болған. Бұл деректер білім, жұмыспен қамту және бейімделу мәселелерінің шынымен маңызды екенін көрсетеді.
«Сөйтіп, бүгінде Қазақстан миграция саясатының екі бағытын бірден дамытып жатыр. Бір жағынан, ел тарихи отанына оралатын этникалық қазақтарды қабылдауды жалғастыруда. Екінші жағынан, Қазақстан әртүрлі елдерден мамандар, кәсіпкерлер мен инвесторларды тартқысы келеді. Сайып келгенде, нәтиже маңызды. Егер адам келіп, бизнес құрса, жұмыс орындарын ашса, ғылыммен айналысса немесе жаңа технологиялар әкелсе, бұл елдің дамуына қосқан үлес болады. Дәл осындай нәтижелер бойынша жаңа миграция саясатының тиімділігін бағалау керек», — деп түйіндеді саясаттанушы.