Meta компаниясына Нью-Мексико штатының соты Facebook пайдаланушыларының деректерін қалай өңдейтіні туралы жылдар бойы жұртшылықты алдағаны үшін 25 млрд доллар айыппұл салды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Сот шешімі осы жылдың басында екі аптаға созылған сот процесінің нәтижесінде шығарылды. Судья Meta-ның өтіріктері Facebook-тің негізгі бизнес тәжірибесінің өзегіне қатысты екенін атап өтті.
Бұл Meta-ға қарсы шығарылған ең үлкен айыппұл. Компания биыл басқа да бірнеше сот ісі бойынша айыппұл төлеуге немесе келісімге келуге мәжбүр болды, оның ішінде Калифорниямен балалар қауіпсіздігі мәселесі бойынша 18 млрд долларлық келісім бар.
Сот ісі Meta-ның (сол кезде Facebook деп аталған) Cambridge Analytica жанжалындағы рөліне байланысты туындады. Бұл компания саяси консалтинг жұмыстарында, соның ішінде 2016 жылғы АҚШ президенттік сайлауына қатысты жұмыстарда миллиондаған Facebook пайдаланушыларының деректері мен ақпаратын пайдаланған. Сол сайлауда Дональд Трамп бірінші рет президент болып сайланды.
АҚШ Федералдық сауда комиссиясы 2019 жылы компанияға деректер құпиялылығы тәжірибесі үшін 5 млрд доллар айыппұл салған болатын.
Нью-Мексико штатының заңгерлері Meta басшыларының пайдаланушы деректері ешқашан үшінші тараптарға берілмейді немесе рұқсатсыз қол жеткізілмейді деген көпжылдық мәлімдемелеріне қатысты компанияны сотқа берді. Шын мәнінде, деректер берілген және қол жеткізілген.
Олар штаттың бүкіл халқы, шамамен 2 миллион адам, Meta-ның пайдаланушы деректерін бақылау тәсілі туралы адалсыздығынан зардап шеккенін мәлімдеді. Қазылар алқасы Meta-ның штат заңдарын 40 миллионнан астам рет бұзғанын анықтады.
«Тым ұзақ уақыт бойы қуатты технологиялық компаниялар өздерінің мөлшері мен ықпалы оларды заңнан тыс қалдырады деп әрекет етті», — деді Нью-Мексико штатының Бас прокуроры Рауль Торрес сәрсенбіде. «Бүгінгі нәтиже ешбір корпорацияның есеп беруден қорғалмайтынын анық көрсетеді».
Штат заңгерлері Meta-ға қарсы 40 млрд долларға дейін айыппұл талап еткен. Meta 3,4 млрд доллардан жоғары кез келген сома конституцияға қайшы деп дәлелдеген.
Судья Фрэнсис Мэтью сәрсенбіде Meta-ға тоқсан сайынғы пайдасына шамамен тең сомада айыппұл салу туралы тікелей шешім қабылдады.
Ол Meta-ның заң бұзушылықтары мен Facebook деректерінің қалай пайдаланылатыны және бөлісетіні туралы жұртшылыққа жалған мәлімдемелері «қасақана» болғанын және 2010 жылдан 2021 жылға дейінгі «11 жылдан астам уақытты» қамтығанын айтты.
Судья Мэтью өз шешімінде Марк Цукербергті қоса алғанда, жоғары лауазымды басшылар арасындағы хат-хабарлар «жұртшылықты адастыруға арналған» деп жазды.
Штат заңын мыңдаған бұзушылықтарға негізделген Meta-ға қарсы айыппұлдың толық сомасы 219 млрд доллар деп есептелгенімен, судья Мэтью оны 25 млрд долларға дейін қысқартты.
Meta өкілі түсініктеме сұрауына бірден жауап бермеді.
Нью-Мексико Meta-ның соттағы ең танымал қарсыластарының бірі болды. Биыл штат Meta-ны әлеуметтік медиа платформаларының балалар үшін қауіпсіздігі туралы жұртшылықты адастырғаны үшін шамамен 1 млрд долларға айыппұл салды.
Сол сот ісін қараған судья Meta-ны ауаны өнеркәсіптік ластаушыға теңеді, оның ластану түрі «балалардың психологиялық зияны мен жыныстық қаналуы» деп аталды.
Калифорния және бірнеше басқа штат Meta-ның платформаларында балалар қауіпсіздігі функцияларының жетіспеушілігіне және балаларға тигізетін зиянына қатысты ұқсас мәселелер бойынша Meta-ны бірлесіп сотқа берген болатын.
Meta мен штаттар бірнеше аптаға созылады деп күтілген сот процесінің бірнеше күнінде ғана аяқтау үшін өзара келісімге келді. Бұл келісім айыппұлды да, кінәні мойындауды да қамтымады.