Мельбурнде темекі дүкендеріне өрт қою оқиғаларының жиілеуіне байланысты жақын маңдағы шағын бизнестер сақтандырудан бас тартылып, қымбат бағаға тап болуда. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Мәселе бірқатар өрт қою оқиғаларынан кейін ушықты. Соның ішінде Мельбурндегі Ричмондтағы темекі сатушы дүкенін жойып, көршілес ондаған дүкенге зақым келтірген өртті сөндіруге 80 өрт сөндіруші жұмылдырылды.

Үкімет деректеріне сәйкес, 2023 жылдан бері Австралияда коммерциялық және тұрғын үй-жайларға 200-ден астам өрт қою оқиғасына қылмыстық топтар қатысты деп күдіктеніледі. Бұл — заңсыз темекі нарығын бақылау үшін бәсекелес топтардың күресі.

Атын жарияламауды сұраған Мельбурндегі бір сатушы Guardian Australia-ға сақтандыру компаниясы темекі дүкенінен «бірнеше есік қашықтықта» орналасқаны үшін полисті жаңартудан бас тартқанын айтты.

«Тіпті басқа жерге көшсек те, бұл біз үшін нақты мүмкіндік емес, көршіге темекі дүкені көшіп келмейтініне кім кепіл?» — деді сатушы.

Сатушының айтуынша, ол басқа сақтандыру компанияларынан өрт қаупін қамтымайтын баға ұсыныстарын алған.

Заңды темекі дүкендері де табыс базасын кеңейтпек болған топтардың нысанасына айналып, оларға да сақтандыру алу қиындаған.

Австралия шағын бизнес ұйымдары кеңесінің бас директоры Скай Капуччио темекі дүкендерінің жанында орналасқан бизнестер үшін сақтандыруды алу немесе оны қаржылай көтеру қиынға айналып бара жатқанын айтты.

«Шағын бизнестер өздеріне байланысты емес қылмыстық әрекеттердің қаржылық салдарын көтермеуі керек», — деді Капуччио.

«Бізге үкіметтер, құқық қорғау органдары және реттеушілер тарапынан заңсыз темекі нарығын шешуге жан-жақты күш салу қажет. Сонымен қатар сақтандыру шығындарының өсуі мен шағын бизнеске қолжетімді сақтандыру мәселелерін шешу үшін кеңірек шаралар қабылдау керек», — деп қосты ол.

Австралия қылмыстық барлау комиссиясының мәліметінше, темекі нарығына байланысты өрт қою оқиғаларына жақын орналасқан шағын бизнестер клиенттер ағынының, табыстың және беделдің жоғалуынан да зардап шегеді.

Сақтандыру компаниялары «жақын орналасу» дегеннің нақты анықтамасын жарияламағанымен, брокерлер әдетте темекі дүкенінен шамамен 20 метр қашықтықты ескереді. Сауда орталықтарының ішіндегі темекі сатушылар тәуекелі төмен деп саналады.

Австралия статистика бюросының деректері бойынша, 2025 жылы австралиялықтар тартқан темекінің 80%-ы заңсыз темекіге тиесілі болды. Салық салынбаған қаптамалардың бағасы 10 доллардан басталса, заңды қаптама 40 доллардан асады.

Сұраныстың өсуі Австралияда заңсыз сатылымды тежеу үшін заңды темекіні арзандату мақсатында темекі акцизін төмендету керек пе деген саяси пікірталас тудырды. Денсаулық сақтау сарапшылары Австралия порттары арқылы елге келетін заңсыз өнімдерді ұстау сияқты құқық қорғау шараларына баса назар аударуға шақырды.

Suncorp өкілі сақтандыру компаниясының темекі сатушыларға, соның ішінде қолданыстағы клиенттердің полистерін жаңартуға сақтандыру қамтуын ұсынбайтынын мәлімдеді.

Өкілдің айтуынша, темекі дүкендерінің жанында орналасқан бизнестер әлі де қамтуға жарамды болуы мүмкін, ал андеррайтинг шешімдері бизнес түрі мен нақты орналасу тәуекелдерін қоса, бірқатар факторларға негізделеді.

«Барлық коммерциялық сақтандыру сияқты, өтінімдер жеке-жеке қаралады», — деді өкіл.

QBE өкілі шешімдер жеке бағаланатынын айтты.

«Тәуекел профильдері өзгерген жағдайда, бұл қамту бағасына, шарттарына немесе қолжетімділігіне әсер етуі мүмкін», — деді өкіл.