Бразилия президенті Луис Инасиу Лула да Силва кедей отбасыларға арналған негізгі ақшалай көмек бағдарламасын 15%-ға арттырып, арықтау инъекцияларын тегін беруді жариялады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Президенттік сайлауға екі апта қалғанда жасалған бұл қадамдар қарсыластары тарапынан сынға ұшырады. Олар бұл шешімдерді сайлауалды мақсатта қабылданды деп есептейді.
4 қазанда солшыл қазіргі президент ультраоңшыл сенатор Флавиу Болсонарумен кездеседі. Ол — бұрынғы президент Жаир Болсонарудың ұлы, соңғы апталарда оның позициясы нығайып келеді.
Лула бейсенбі күні жариялаған ай сайынғы төлемді шамамен 98 фунт стерлингтен 113 фунт стерлингке дейін көтеру 19 қазанда күшіне енуі тиіс. Бұл 25 қазанда өтетін ықтимал екінші тур сайлауының алдында.
Бұл өсім Латын Америкасының ең үлкен еліндегі тарихтағы ең тар сайлау жарыстарының бірінде сайлаушылардың 15%-дан 20%-ға дейінгі бөлігіне пайда әкеледі деп күтілуде.
Лула бұл шынында өсім емес, инфляцияға сәйкес түзету екенін айтты. Оның мақсаты — «ең осал отбасылардың сатып алу қабілетін қорғау». Алайда қарсыластары оның сайлауға тым жақын уақытта жасалғанын сынады.
Флавиу Болсонару бұл қадамды «үмітсіздік әрекеті» деп атады. Себебі сауалнамалар оның позициясының нығайып келе жатқанын көрсетті. Алайда бейсенбі түні жарияланған соңғы сауалнама техникалық теңдікке қарамастан, Луланы сандық тұрғыдан алда көрсетті. Сенатор Луланы «кедейлердің дауысын сатып алуға» тырысты деп қосты.
2003 жылы оның президенттігінің бірінші мерзімінде құрылған «Bolsa Família» бағдарламасы — оның алғашқы екі мерзімінде миллиондаған отбасын кедейліктен шығаруға көмектескен маңызды ақшалай көмек саясаты.
Қазіргі уақытта жан басына шаққандағы табысы 32 фунт стерлингке дейінгі отбасылар бағдарламаға қатыса алады. Бұл шамамен 50 миллион адамды, яғни сайлау жасындағы шамамен 27 миллион адамды қамтиды.
Бағдарламаны оңшыл саясаткерлер, соның ішінде Жаир Болсонару да ұзақ уақыт қатты сынады. Алайда ол президенттігі кезінде бағдарламаны сақтап қалды.
2022 жылғы сайлау қарсаңында Болсонару ай сайынғы төлемді 50%-ға арттырды. Сонда Луланың сайлау штабы сайлау сотына өтініш беріп, саяси билікті асыра пайдалану және мемлекеттік аппаратты сайлау мақсатында пайдалану туралы айып тақты.
Бұл ұқсастықтар Лула төрт жыл бұрын Болсонару жасаған нәрсені қайталап отыр деушілер мен екі жағдай әртүрлі деп санаушылар арасында пікірталас тудырды.
Журналист Мириам Лейтау O Globo басылымына жазған мақаласында Болсонару да, Лула да түзетулерді «сайлау мүддесі үшін» жасағанын атап өтті. Алайда қазіргі президенттің өсімі соңғы төрт жылдағы инфляциямен шектелген, ал сол кезеңде ешқандай түзету болмаған.
Ол сондай-ақ Болсонарудың өсімінің мерзімі шектеулі болғанын — дәл сайлау кезеңінің соңында аяқталатынын — ал Луланыкі тұрақты екенін атап өтті.
Виктор Эскобар, Партиялар, сайлау және салыстырмалы саясат зертханасының зерттеушісі, осы пікірмен келіседі. Ол Лула да ізашары сияқты сайлау қарсаңында жеңілдіктер пакетін, соның ішінде мемлекеттік денсаулық сақтау жүйесі арқылы арықтау инъекцияларын тегін тарату уәдесін жариялағаны үшін сынға ұшырап жатқанын айтты. Алайда Болсонарудың шаралары «бюджеттік тұрғыдан одан да жауапсыз» болды.
Кедей отбасыларға берілетін жәрдемақыны ұлғайтудан басқа, Болсонару такси жүргізушілері мен жүк көлігі жүргізушілеріне — оның қолдау базасының бір бөлігін құраған екі топқа — ай сайын 727 фунт стерлингке дейінгі уақытша төлемдер енгізді. Сонымен қатар бюджетке әсері соншалықты үлкен басқа да әлеуметтік жеңілдіктер қабылданды, сыншылар оларды «камикадзе» пакеті деп атады.
Эскобар Луланың ниеті де сайлауалды екенін мойындады. Алайда ол шаралар заңға сәйкес болған жағдайда, «қайта сайлануға ұмтылған қазіргі президент туралы сөз болғанда, бұл мүлдем күтілетін нәрсе, ол өз дауыс санын жақсарту үшін қолжетімді заңды тетіктерді пайдалануға тырысады» деді.
Кейбір сайлау заңы сарапшылары инфляциялық түзету, негізінен, тыйым салынбағанын айтты. Алайда тағы бір ультраоңшыл кандидат, инфлюенсер Ренан Сантос сайлау сотына өтініш беріп, өсімді жаңадан сайланған президент қызметке кіріскенге дейін тоқтатуды сұрады. Флавиу Болсонару шараны сынағанымен, ол мұндай қадамды жасамады. Бұл, хабарламаларға қарағанда, бағдарламадан пайда көретін сайлаушылар арасындағы әсерінен қорқуына байланысты.