Бразилия президенті Луис Инасиу Лула да Силва өзін фашистердің билікке қайта келуіне жол бермейтін жалғыз кедергі деп мәлімдеді. Ол жексенбідегі шешуші сайлау алдында Рио-де-Жанейро көшелерімен үлкен митинг өткізді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

80 жастағы солшыл саясаткер демонстрация қарсаңында сөйлеген сөзінде тарихи төртінші мерзімге ұмтылуға шешім қабылдағанын айтты, себебі ол өзінің оңшыл қарсыласы Флавиу Болсонарудың отбасының үкіметке қайта оралуына тек өзі ғана жол бермейтініне сенімді.

«Егер мен осы фашистерге қарсы тұрмағанда, олар тағы бір сайлауда оңай жеңіске жетер еді. Олардың жолында тұрған менмін», — деді Лула Flow деп аталатын танымал подкастқа берген сұхбатында. Содан кейін ол: «Не мен, не варварлық», — деп қосты.

Бірнеше сағаттан кейін Лула Риоға ұшып келіп, оның командасы «жеңіс шеруі» деп атаған іс-шараны өткізді. Бұл шеру 1964-1985 жылдардағы әскери диктатура кезінде Бразилияның демократия үшін күресінде маңызды рөл атқарған екі символдық орталықтың арасында өтті.

«Қауіп төніп тұрған нәрсе — бір адамның жеңісі емес, бұл — идеяның жеңісі, бұл — демократияның жеңісі», — деді Бразилия президенті шеру Канделария шіркеуінен басталғаннан кейін. Бұл шіркеу — 1984 жылы Луланы қоса алғанда, миллионнан астам адам тікелей президенттік сайлауды талап етіп жиналған тарихи орын.

Лула, ол кезде 30 жастағы жаңадан келе жатқан саясаткер болатын, сол тарихи демонстрацияда сөйлегендердің бірі еді. Ол былай деп қосты: «Не демократияны нығайтамыз, не оны жоғалтамыз».

Канделариядан қызыл киім киген Лула жақтастарының теңізі оңтүстікке қарай бір миль жүріп, 1968 жылы «Жүз мыңның шеруі» деп аталатын демократияны қолдаушы танымал наразылық өткен Синеландия алаңына қарай бет алды.

«Ешбір гринго Бразилияның ісіне қолын тигізбейді», — деп ант етті Лула. Бұл Дональд Трамптың әкімшілігі экономикалық және дипломатиялық қысым науқаны арқылы Болсонарудың пайдасына дауыс беруге ықпал етпек деген мәлімдемелерге жанама сілтеме еді.

Жұма күнгі митингіні осындай саяси маңызды екі орынның арасында өткізу шешімі биылғы сайлаудың Латын Америкасының ең үлкен демократиясының болашағына қатысты жаңа қорқыныштарды қалай тудырғанын көрсетті.

Сайлау қарсаңындағы сауалнамалар Луланың қарсыласынан аздап қана басым екенін көрсетеді. Оның әкесі, экс-президент Жаир Болсонару Лула 2022 жылғы сайлауда оны жеңгеннен кейін сәтсіз мемлекеттік төңкеріс жасауға әрекеттенгені үшін 27 жылға сотталған.

Көптеген бразилиялық демократтар 45 жастағы Болсонару биылғы сайлауда жеңіске жетсе, ол әкесін және басқа да төңкеріс қатысушыларын түрмеден босатуға дереу кірісетінінен, содан кейін жоғарғы сот сияқты елдің демократиялық институттарын бұзып, өзіне бағындыратынынан қорқады.

«Бұл — біздің өміріміздегі ең маңызды сайлау — және біз жеңу үшін қолдан келгеннің бәрін жасауымыз керек», — деді Луланың Жұмысшылар партиясынан (PT) конгресске ұмтылып жатқан саясаткер Марселу Фрейшу.

Фрейшу ескертті: «Біз 21 жыл өте қатал диктатура жағдайында өмір сүрдік. Біз демократиялық институттарымызға жету үшін қаншалықты күрестік. Ал Болсонарулар отбасының — диктатураны әрқашан ашық қорғаған және төңкеріс жасауға әрекеттенген отбасының — жеңісі демократиялық процесіміз бен институттарымыздың аяқталуын білдіреді».

Жұма күнгі Луланы қолдаушы демонстрацияға қосылған мыңдаған адамның бірі — 55 жастағы тарих мұғалімі Валмир Алейшу: «Бұл — демократия мен оңшыл фашизмнің жауыздығы арасындағы таңдау. Бұл, мүмкін, 80-ші жылдары демократия қайта оралғаннан бергі ең маңызды сайлау», — деді.

74 жастағы Нони Островер жылдар бойы Риодағы ең үлкен солшыл наразылыққа «Демократия — құнды» деген жазуы бар өз қолымен жасалған баннермен келді.

«Мен нацизмнен қашқан екі босқынның қызымын. Олар осы себептен Германиядан Бразилияға келді», — деді Островер. «Мен осында, Бразилияда дүниеге келдім... және бүгін менің немерелерім бар, мен Бразилияда фашизмнің қайта оралуын мүлдем қаламаймын — бұл ел үшін трагедия болар еді. Сондықтан мен бүгін осындамын».

Сайлау науқаны барысында Флавиу Болсонару сайланса, 71 жастағы әкесін кешіретінін уәде етті, кейбіреулер Жаир Болсонару тіпті министр бола алады деп болжайды. Оның ағасы Эдуарду Болсонару, Трамптың Maga қозғалысымен байланысы бар радикалды экс-конгрессмен, сыртқы істер министрі болуды армандайды деп есептеледі. Флавиу Болсонару бес берік консервативті жоғарғы сот судьясын тағайындау жоспарын жариялады.

Көрнекті антрополог және жазушы Луис Эдуарду Соарес Болсонару әулеті билікті қайтарып алса, не болуы мүмкін екенінен қорқады.

«Менің ойымша, бұл сайлау менің өмірімдегі, менің ұрпағым үшін соңғы сайлау болуы мүмкін... Венгрияда 10 жыл ішінде жасалғанды [Болсонару] екі жылда жасайды», — деп болжады Соарес. Ол Венгрияның экс-премьер-министрі Виктор Орбан тұсында «сайлау автократиясына» айналуын меңзеп отыр.

Өзінің танымал панама қалпағын киіп митингке келген атақты самба әншісі Диогу Ногейра былай деді: