Ливан президенті Жозеф Аун CNN-ге берген сұхбатында соғыс аяқталмайынша Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяхумен кездеспейтінін мәлімдеді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
«Мен Нетаньяхумен соғысты аяқтау туралы келісімге қол жеткізбейінше кездеспеймін. Біз Израиль үкіметіне әскери шешім ешқашан солтүстік Израильге қауіпсіздікті қамтамасыз етпейтінін айтамыз», — деді Аун.
Ол келіссөздерден басқа амал жоқ екенін және АҚШ президенті Дональд Трамптың бұл қақтығысты аяқтауға деген жеке қызығушылығын пайдалануға тырысып жатқанын атап өтті. «Ұсынылып отырған нәрсе — шабуыл жасамау туралы келісім немесе қауіпсіздік келісімі, бірақ бейбіт келісімге келетін болсақ, біз Араб бастамасының бөлігіміз», — деп қосты Ливан президенті.
Бұл мәлімдеме Израиль мен Ливан арасындағы шиеленіс күшейген кезде жасалды. Соңғы апталарда Израиль әскери күштері Ливанның оңтүстігіндегі «Хезболла» нысандарына шабуылдарын күшейтті. БҰҰ деректері бойынша, қақтығыс салдарынан 200 мыңнан астам адам босқынға айналды.
Жозеф Аун 2025 жылдың қаңтарында Ливан президенті болып сайланды. Ол бұған дейін де Израильмен тікелей келіссөздер жүргізуден бас тартып, араб елдерінің делдалдығын қалайтынын білдірген болатын. Аунның бұл ұстанымы Ливанның ұзақ уақыттан бері ұстанып келе жатқан саясатына сәйкес келеді.
Араб бастамасы 2002 жылы Сауд Арабиясы ұсынған және Араб лигасы мақұлдаған бейбіт жоспар болып табылады. Ол Израильдің 1967 жылғы шекараларға шегінуі және Палестина мемлекетінің құрылуының орнына Израильмен қарым-қатынасты қалыпқа келтіруді көздейді.
Израиль тарапы әзірге Аунның мәлімдемесіне ресми түрде жауап берген жоқ. Алайда израильдік сарапшылар бұл ұстанымды «келіссөздерді бұзу әрекеті» деп бағалады. Тель-Авивтегі саяси талдаушылардың пікірінше, Нетаньяху үкіметі Ливанмен тікелей диалогқа дайын, бірақ «Хезболланың» ықпалын ескере отырып, қауіпсіздік кепілдіктерін талап етеді.
АҚШ президенті Дональд Трамп бұған дейін Израиль мен Ливан арасындағы қақтығысты реттеуге деген ниетін білдірген. Оның әкімшілігі аймақтағы тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін делдалдық рөлін атқаруға дайын екенін жеткізді. Алайда Аунның соңғы мәлімдемесі бейбіт келіссөздердің алдағы уақытта қалай жүретініне күмән тудырып отыр.
Ливан президентінің бұл шешімі халықаралық қауымдастық тарапынан әртүрлі бағаланды. БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриш тараптарды диалогқа шақырды. Еуропалық Одақ өкілдері де келіссөздердің жалғасуы қажеттігін атап өтті.
Қазіргі уақытта Израиль мен Ливан арасындағы шекарада атыс тоқтаған жоқ. Екі жақ та бір-бірін бітімгершілік келісімдерін бұзды деп айыптайды. БҰҰ-ның УНИФИЛ миссиясы аймақтағы жағдайды бақылауды жалғастыруда.
Жағдайдың одан әрі дамуы АҚШ-тың делдалдық күш-жігеріне және тараптардың келіссөздерге дайындығына байланысты болмақ. Аунның «Нетаньяхумен кездеспеймін» деген мәлімдемесі бейбіт процестің күрделілігін көрсетеді.