АҚШ-тағы ана Линдси Клэнсидің тағдыры енді Массачусетс штатының алқабилерінің қолында. Олар оның үш баласының өліміне қатысты бірінші дәрежелі кісі өлтіру – яғни әдейі және алдын ала ойластырылған кісі өлтіру – бойынша кінәлі екенін шешуі тиіс. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Бес апта бойы сот отырысы бүкіл елдің назарын аударды. Клэнсидің адвокаттары оның балаларын өлтірген кезде послеродтық психозбен ауырғанын алға тартты. Балалардың жасы сегіз айдан бес жасқа дейін болған. Клэнси екі ұлы мен қызын өлтіргенін жоққа шығармайды.
Айыптаушы тарап оның әдейі кісі өлтіруге саналы түрде шешім қабылдағанын алға тартты.
Алқабилер Клэнсиді бірінші дәрежелі кісі өлтіруде кінәлі деп таба алады, неғұрлым жеңіл айыптар бойынша кінәлі деп таба алады немесе кінәсіз деп таба алады.
Массачусетс штатында бірінші дәрежелі кісі өлтіру үшін міндетті түрде өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған, кейіннен шартты түрде мерзімінен бұрын босату мүмкіндігі жоқ.
Алқабилер оның орнына Клэнсиді екінші дәрежелі кісі өлтіруде – яғни қасақаналықсыз немесе төтенше немқұрайлылықпен жасалған – немесе абайсызда кісі өлтіруде – яғни төтенше абайсыздық салдарынан өлімге әкеп соққан – кінәлі деп таба алады. Бұл айыптар да белгілі бір мерзімге бас бостандығынан айыруға әкеледі.
Егер Клэнси ақыл-есі дұрыс емес деп танылып, кінәсіз деп табылса, ол босатылмайды, керісінше психиатриялық ауруханаға жіберіледі, онда ол өмір бойы қалуы мүмкін.
Сот процесінің негізгі сәттері
Екі тараптың адвокаттары бейсенбі күні қорытынды сөз сөйледі, содан кейін алқабилер үкім шығаруға кірісті.
Клэнсидің адвокаты Кевин Реддингтон қорғаныстың дәлелін қайталады: ол балаларды үйінде жаттығу таспаларымен өлтірген кезде послеродтық психозбен ауырған, содан кейін терезеден секіріп, өз өмірін қиюға тырысқан. Бұл әрекет салдарынан Клэнси сал болып қалды және сот отырысына мүгедектер арбасымен қатысты.
«Бұл жас әйел балаларын өлтіргені үшін кінәлі емес, өйткені ол ауру мен ақаудан зардап шекті», – деді Реддингтон, оның пікірінше, айыптаушылар «керісінше дәлелдей алмайды».
Ұлыбританияның Ұлттық денсаулық сақтау қызметі (NHS) послеродтық психозды бала туылғаннан кейін көп ұзамай әйелге әсер етуі мүмкін сирек кездесетін және ауыр психикалық ауру деп анықтайды және оны медициналық төтенше жағдай ретінде қарастыру керек.
Қорытынды сөздердің ең шиеленісті сәттерінің бірі Реддингтонның айыптаушыларға тікелей жүгініп, олардың бір апта бойы Клэнсидің өз-өзіне қол жұмсау әрекетін байыпты емес деп дәлелдеуге тырысқанын түсіндіруді сұраған кезде болды. Судья оның сөзін бөліп, тек алқабилерге ғана жүгінуді бұйырды.
Айыптаушы Дженнифер Спрэг Клэнсидің психикалық ауруы бар екенін жоққа шығармады, бірақ алқабилерге ол кісі өлтіру кезінде жақсылық пен жамандықты ажырата алғанын айтты.
«Балаларын тұншықтыруға оны жүйе немесе DSM емес, өзі итермеледі», – деді Спрэг алқабилерге, бұл психикалық денсаулық диагноздарының американдық энциклопедиясына сілтеме жасап, онда послеродтық психоздың жеке классификациясы жоқ.
Спрэг сонымен қатар Клэнсидің «қамқорлық молшылығы» болғанын, бірақ балаларына зиян келтіру туралы ойларын дәрігерлерден жасырғанын айтты.
Егер сіз қиындық пен үмітсіздіктен зардап шегіп жатсаңыз және қолдау қажет болса, денсаулық сақтау маманына немесе қолдау көрсететін ұйымға жүгіне аласыз. Көптеген елдерде қолжетімді көмек туралы мәліметтерді Befrienders Worldwide сайтынан табуға болады: www.befrienders.org.
Ұлыбританияда көмектесе алатын ұйымдардың тізімі bbc.co.uk/actionline сайтында қолжетімді.