Либерал-демократтар партиясы мүмкін болатын мерзімінен бұрын сайлау жағдайына байланысты жаңа манифест бойынша жұмысты бастады. Партия көшбасшысы Эд Дэйви бұл туралы Брайтон қаласында өтетін жылдық конференция алдында мәлімдеді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Дэйви өз партиясын сауалнама көрсеткіштерінің тұрақтылығына байланысты дүрбелеңге берілмеуге шақырды. Ол тактикалық дауыс беру мен саяси адалдықтың бытыраңқылығын ескере отырып, партия келесі сайлауда 2024 жылғы нәтижеден де жақсы өнер көрсетеді деп күтетінін айтты. 2024 жылы либерал-демократтар 72 орын алған болатын — бұл бір ғасырдағы ең жоғары көрсеткіш.
Дэйви өзінің кейбір депутаттарының наразылығын түсінетінін жеткізді. Олар партияның хабарламасы қазіргі уақытта жоғалып кету қаупіне ұшырағанынан қорқады. Сонымен қатар ол тәртіп пен шоғырланудың маңыздылығын атап өтіп, Reform партиясы басқаратын үкіметті тоқтатудағы «моральдық жауапкершілікті» тілге тиек етті. Ол Консервативтік партия көшбасшысы Кеми Баденоктың Найджел Фараждың Reform партиясымен одақ құруға ұмтылатынын болжады.
Дэйвидің айтуынша, Чидл округінің депутаты Том Моррисон басқаратын манифест жұмыс тобы құрылған. Бұл Энди Бернхэм сайлау жариялаған жағдайда партияның дайын болуына мүмкіндік береді. «Біз әдетте мұны соншалықты ерте жасамаймыз», — деді ол.
Либерал-демократтардың қазірдің өзінде бірқатар саяси бағыттары бар. Олардың қатарында ЕО-ның біртұтас нарығына қайта кіруге бағытталған экономикалық ұсыныс және көші-қон мен баспана мәселелері бойынша Еуропа ауқымды пактіге қосылу туралы Брюссельге бағытталған иммиграциялық саясат бар.
Партияның ұлттық сауалнама көрсеткіштері шамамен 12% немесе 13% деңгейінде тұрақты. Либерал-демократтар биылғы жылдың көп бөлігін Reform, Лейбористік партия, Консервативтік партия және қайта жанданған Жасылдар партиясынан кейінгі бесінші орында өткізді.
Дэйвидің кейбір депутаттары саясат пен риторикаға тым баяу және сақтықпен қарайтынын жасырын түрде шағымданады. Олардың пікірінше, бұл партияны ұлттық пікірталастан шеттетіп отыр. Алайда бұл пікір бірауыздан емес. Басқалары партияның жаңа саяси директоры Джеймс Холт тағайындалғаннан кейін қарқын артқанын айтады. Холт коалиция жылдарының ардагері, содан кейін Сассекс герцогы мен герцогинясымен шамамен он жыл жұмыс істеген.
Дэйви алаңдаушылықты түсінетінін айтты, бірақ депутаттар назарларын аудармауы керек: «Олар наразы, өйткені олар дәлелдер келтіріп, науқандар жүргізіп жатыр, бірақ олар туралы ақпарат таратылмайды. Мен түсінемін, бұл наразылық тудырады».
Оның айтуынша, сауалнаманың жоғарғы көрсеткіштері сайлаудың тек ішінара бағдары болып табылады. Мұндай сайлауда тактикалық дауыс беру мен жергілікті науқандар маңызды рөл атқарады, ал дауыстар бес, тіпті алты бағытқа бөлінуі мүмкін.
Ол былай деді: «Бұл адамдар ойлағаннан да көп жергілікті күрес болады. Бұл бізге тиімді, өйткені біз жергілікті күресте және сауалнама көрсеткіштерін көптеген орынға айналдыратын қауымдастық саясатында мықтымыз».
Партия стратегтері 2024 жылы консерваторлардан жеңіп алынған 60-тан астам «көк қабырға» деп аталатын орындардың көбін қорғап қала алатынына сенімді. Дэйви бұл аймақты енді «қызғылт сары қабырға» деп атайды. Іріктеу процесі оңтайландырылғаннан кейін нысаналы округтерде бірқатар кандидаттар қазірдің өзінде белгіленген.
Дэйвидің болжауынша, дәл осындай күш-жігер Найджел Фарадж үкіметінің жолында тұрған жалғыз кедергі болуы мүмкін.
Ол былай деді: «Мен ұзақ уақыт бойы партиямыздың моральдық жауапкершілігі бар деп ойладым. Бұл менің иығымда ауыр жүк. Өйткені қара көйлек пен балаклава киген ерлерді көргенде және ашық расизмнің осындай деңгейде көрініс тапқанын көргенде, біз жеңуіміз керек. Бұл мен үшін ауыртпалық, біз мүмкіндігінше ақылды болуымыз керек екенін білемін».
Кейбір либерал-демократтар Reform-ға қарсы көңіл-күйді жинау миссиясы партияның біршама жасырын бейінін ықтимал артықшылыққа айналдырады деп санайды. Олар Дэйви өзінің батылдығын немесе ашықтығын арттыруға шақырған дауыстарға назар аудармауы керек деп есептейді.
Бір депутат былай деді: «Reform мен Жасылдардан айырмашылығы, біз сайлау жүйесін қалай пайдалану керектігін түсіндік. Егер жаман нәрселердің болуын тоқтатқымыз келсе, науқанымызды осы шындыққа бейімдеуіміз керек. Айталық, мәдениет соғысында бір жақты ұстансаңыз, қауымдастығыңызды бөлесіз».
Тағы бір депутат Дэйви өзінің «орталықшыл әке» бейнесін қабылдауы керек деп санайды: «Ол сенімді қол, бұл қазіргі кезде құнды нәрсе. Ол өз ядросына ұнау үшін және сауалнама көрсеткіштерін арттыру үшін біршама ақылсыз нәрсе айта алады... бірақ бұл бізге қосымша бір орын да әпермейді».
Дэйвиді көшбасшы ретінде қиындатуға бағытталған қадамдар болмаса да, кейбір либерал-демократтар партияның өзінің не екенін айқындауын талап етеді.
Бір депутат ескертті: «Егер біз өзіміздің кім екенімізді және либерализмнің не екенін дұрыс түсіндіре алмасақ, біз суға батып кету қаупіне ұшыраймыз. Адамдар Лейбористік партия мен Консервативтік партияның не үшін тұрғанын біледі. Егер олардың біз туралы пікірі болса, ол көбінесе бізді сәл жақсырақ консерваторлар деп санайды.
Иә, Эд біздің ең табысты көшбасшымыз болды. Бірақ ілгерілеу керек, әйтпесе құрып кетесің, ал қазір бәрі біршама тоқырауда тұрғандай».