Спутниктік суреттер Лаостағы жаңа қытай әскери нысанында орналасқан шабуыл ұшақтарын көрсетті. Бұл нысан өткен аптада ашылды және Бейжіңнің әскери-әуе күштеріне материктік Оңтүстік-Шығыс Азиядағы алғашқы тірегін береді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Коммерциялық спутниктік провайдер Vantor ұсынған суреттерде Бан Кеун әуежайында сегіз жеңіл шабуыл ұшағы, сондай-ақ қатарға тізілген оннан астам әскери көлік көрсетілген.
Ұшақтардың пішіні қытайлық Hongdu JL-8 реактивті ұшағына ұқсайды. Бұл екі орындық оқу-жаттығу ұшағы жауынгерлік жағдайда бомба тасуға қабілетті. Лондонда орналасқан Халықаралық стратегиялық зерттеулер институтының мәліметінше, Лаоста осындай төрт ұшақ бар.
Бейжіңнің шетелдегі әскери кеңеюінің сирек мысалы ретінде Қытай 29 қыркүйекте Бан Кеунде бірлескен «қолдау және оқыту орталығын» ашты.
Лаос астанасы Вьентьяннан шамамен 50 км солтүстікте орналасқан әуежай соңғы бір жылда айтарлықтай кеңейтілді. Бірнеше ай бұрын түсірілген спутниктік суреттерде қазір жаңа ғимараттар мен асфальтталған ұшу-қону жолағы орналасқан жерде егістік алқаптар мен топырақ жолдар болған.
Оңтүстік Қытай теңізіндегі аралдық базаларын қоспағанда, Бейжіңнің басқа елдерде айтарлықтай әскери бекеттер желісі жоқ. Лаос әуе базасы оның басқа елдегі жойғыш ұшақтарды қабылдай алатын алғашқы нысаны болмақ.
Хабарландырудан бір күн өткен соң түсірілген және Reuters агенттігі бірінші болып хабарлаған спутниктік суреттер болашақ ұшу-қону жолағын ұзартуға бағытталған кең құрылыс жұмыстарын көрсетеді. Бұл әуежайды бомбалаушы ұшақтар сияқты үлкенірек ұшақтарды қабылдауға қабілетті етуі мүмкін.
Қыркүйектегі хабарландыруында Қытайдың қорғаныс министрлігі жаңа орталық «Лаосқа әскери-әуе күштері ұшқыштарын даярлауды күшейтуге көмектесетінін» және «үшінші тарапқа қарсы бағытталмағанын» мәлімдеді.
Үкіметтер әскери амбицияларға қызмет етуі мүмкін әскери техниканың орналастырылуы немесе орнатылуы белгілерін мұқият бақылайтын болады. Хабарландырудан кейін Сингапурда орналасқан қауіпсіздік сарапшысы Колин Ко «бұл Оңтүстік-Шығыс Азиядағы ХАӘК-нің [Халық азаттық әскері] алғашқы толыққанды шетелдік базасы деп қорытынды жасау қате болмауы мүмкін» деді.
Соңғы екі онжылдықта Қытай даулы Оңтүстік Қытай теңізіндегі аралдарда кең бекеттер желісін, соның ішінде әуе қорғаныс қондырғылары бар әуе базаларын салды. Одан басқа, оның флотының жалғыз шетелдік әскери базасы Африка мүйізі жағалауындағы Джибутидегі логистикалық база болып табылады.
Лаос келісімі Тайланд шығанағындағы Реам әскери-теңіз базасында Камбоджада құрылған ұқсас бағдарламадан кейін жасалды, алайда бұл нысанда ұшу-қону жолағы жоқ.
Көпжылдық болжамдар мен теріске шығарулардан кейін Қытай өткен жылдың сәуірінде Камбоджада «бірлескен логистика және оқыту» нысанын құрғанын жариялады. Ол орталық екі әскери құрылымды «аймақтық терроризмге қарсы күрес, апаттардың алдын алу және олардың салдарын жою, гуманитарлық көмек, бірлескен оқу-жаттығулар және басқа да операцияларды жүргізуде» қолдайтынын мәлімдеді.
АҚШ күштері 1960-1970 жылдары Вьетнам соғысының қызған шағында жасырын әскери операциялар кезінде Лаостағы Бан Кеун әуежайын пайдаланған деп есептеледі. Оның дамуын Оңтүстік Қытай теңізіне қатысты Қытаймен дауласатын Вьетнам және Лаостан шекаралас Тайланд бақылайтын болады.
Өткен аптадағы хабарландырудан кейін Тайланд қорғаныс министрлігінің өкілі Бангкок өзін Лаос пен Қытайдың жақын серіктесі санайтынын және қытайлық базаға рұқсат беру-бермеуді Вьентьянның егеменді құқығы деп санайтынын айтты.
«Сонымен қатар, Тайланд өзара сенімді нығайтуға қатысты оқиғалардың дамуын және қалай жалғасатынын мұқият бақылауды жалғастырады», — деді контр-адмирал Сурасант Конгсири.
Қытай үкіметі алғашқы хабарландыруында Лаосқа ұшақ жіберу туралы айтпады, ал Лаос үкіметі жобаға қатысты түсініктеме бермеді.
АҚШ-та орналасқан Соғысты зерттеу институты Лаос базасын «әуе күштеріне бағытталған ХАӘК-нің алғашқы шетелдік әскери нысаны» деп сипаттады. Өз бағалауында аналитикалық орталық база «АҚШ әскери базаларынан айырмашылығы, ХАӘК-ге ірі жауынгерлік операцияларды жүргізу мүмкіндігін беруге әлі жабдықталмаған» деп мәлімдеді.
Алайда база қытай әскери күштеріне Оңтүстік Қытай теңізіне және стратегиялық әуе маршруттарына қатынаудың баламалы жолдарын беретінін қосты.