Дамаскідегі президент сарайында өткен баспасөз мәслихатында күрд бастаған Сирия демократиялық күштерінің (СДК) командирі Мазлум Абди топтың ресми түрде тарағанын жариялады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Associated Press басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Абдидің айтуынша, СДК Сирия армиясымен бірігуін аяқтап, тәуелсіз күш ретінде жұмысын тоқтатады. Күрд бастаған күш қаңтар айында үкімет шабуылынан кейін Сирияның солтүстік-шығысындағы аумағының көп бөлігін жоғалтып, содан кейін армияға қосылу туралы келісімге қол қойған еді.
СДК бір кездері Сириядағы Ислам мемлекеті тобына қарсы күресте АҚШ-тың басты серіктесі болған. Бірақ 2024 жылдың желтоқсанында бұрынғы президент Башар Асад құлағаннан кейін Вашингтон исламшыл көтерілісшілер тобының бұрынғы жетекшісі Ахмад аш-Шараа бастаған Дамаскідегі жаңа үкіметпен тығыз байланыс орнатты.
Абди СДК «Сирия тарихындағы ең қиын кезеңдердің бірінде ауыр жауапкершілік көтергенін» айтты. «Бүгін жағдай өзгерді, ел жаңа кезеңге — бейбітшілік пен жаңа Сирияны құруға қатысу кезеңіне аяқ басты», — деді ол, СДК-нің «миссиясының аяқталғанын» және «тәуелсіз әскери күш ретінде тарағанын» хабарлады.
Сириядағы Асад әулетінің 50 жылдық билігі кезінде күрдтер шеттетіліп, көпшілігі азаматтықтан айырылған. Күрдтер мен ирандықтар тойлайтын көктемгі Наурыз мерекесіне тыйым салынған болатын.
2011 жылы Асад үкіметіне қарсы көтеріліс басталғаннан кейін күрдтер үкімет күштерінің Сирияның солтүстік-шығысынан кетуінен пайда болған вакуумды толтырды. СДК бір кездері Сирияның шамамен 25% аумағын бақылаған.
Күрдтер бастапқыда Асадтан кейінгі жаңа үкіметке сақтықпен қарап, өздерінің автономиясынан бас тартқысы келмеді. Асадты құлатқан шабуылға қатысқан көтерілісшілер топтарының кейбірі Түркия қолдаған күштер еді, олар бұрын СДК-мен қақтығысқан.
Түркия СДК-ны Түркияда ондаған жылдар бойы көтеріліс жасаған сепаратистік топ — Күрдістан жұмысшы партиясымен (PKK) байланысына байланысты террористік ұйым деп санады. Қазір бітім процесі жүріп жатыр.
Күрдтер жаңа сүнниттік араб басшылығы оларға жаңа үкіметте нақты өкілдік бере ме деген сұрақ қойды, ал аш-Шараа оларды өзіне тартуға тырысты. Қаңтардағы СДК-мен атысты тоқтату келіссөздері кезінде ол күрдтердің құқықтарын нығайтатын жарлық шығарды. Бұл жарлық күрд тілін араб тілімен қатар ресми тіл етіп, Наурызды ұлттық мереке ретінде қабылдады. Сондай-ақ 1962 жылғы санақ кезінде азаматтығынан айырылған Хасеке провинциясындағы ондаған мың күрдтің азаматтығын қалпына келтірді.
Абди аш-Шараа күрдтерге өз тілінде білім алу құқығын беретініне уәде бергенін айтты, бұл елдегі күрд халқы үшін маңызды мәселе.