Ұлыбританияда күн сайын шамамен 1500 адам жұмысын тастап, ақысыз күтушіге айналады. Олар осал туыстарының өсіп келе жатқан күтім қажеттілігі мен мемлекеттік қаржыландырылатын әлеуметтік күтім қызметтеріне қолжетімділіктің төмендеуін теңестіруге тырысады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Зерттеу соңғы екі жылда миллионнан астам адам қартайған, науқас және мүгедек жақындарына қарау үшін жұмыс орнынан кеткенін болжайды. Бұл Ұлыбританияның тез өзгеріп жатқан демографиялық бейінінен туындаған әлеуметтік қиындықтарды көрсетеді.

Ақысыз күтім жасау енді британдық үй шаруашылықтары үшін «кең таралған әлеуметтік және экономикалық шындық» болып отыр. Әрбір бесінші қызметкер – яғни 6,7 миллион адам – ақылы жұмыс пен отбасына немесе достарына күтім жасауды ұштастыра отырып, мансап пен қаржылық құрбандықтарға барады.

Сауалнамаға қатысқандардың бестен бір бөлігінен астамы (22%) жұмыс пен күтімді ұштастыру үшін жұмыс сағаттарын қысқартқан, ал үштен бір бөлігінен астамы (34%) аптасына сегіз сағаттан аз жұмыс істейді. Күтушілердің шамамен әрбір оныншысы жұмыста қалу үшін жоғарылаудан бас тартқанын немесе ақысы төмен лауазымдарға көшкенін айтты.

Carers UK саясат жөніндегі директоры Эмили Хольцхаузен: «Бұл сандар мансаптары, қаржылық қауіпсіздіктері және болашақтары туралы қиын шешімдер қабылдауға мәжбүр болған нақты адамдарды білдіреді. Олар жұмыс пен күтімді теңестіру қысымына байланысты осылай етті», – деді.

Есепті жариялаған Carers UK үкіметті ақысыз күтушілердің еңбек құқықтарын күшейтуге шақырды. Оның ішінде қызметкерлерге жылына 10 күн ақылы күтуші демалысына заңды құқық беруді ұсынды.

Ол Луиза Кейсидің ересектерге әлеуметтік күтім жасау жөніндегі тәуелсіз шолуына – алдағы бірнеше айда есеп беруі күтілетін – күтушілерге жұмыс пен ақысыз күтімді біріктіруді жеңілдету арқылы оларды реформаланған жүйенің орталығына қоюды ұсынатын саяси өзгерістерді ұсынуға шақырды.

Акушер Жакки Хилтон, 58 жаста, екі жыл бұрын 30 жылдық NHS мансабынан бас тартып, толық уақытты күтуші болды. Себебі сол кезде 86 жастағы анасы Уиннидің денсаулығы күрт нашарлаған еді.

Хилтон Уиннимен бірге тұру және оның толық уақытты күтушісі болу үшін Хартфордширден Лидске көшті. Бірақ NHS акушер тапшылығына тап болған кезде оның кәсіби дағдыларының зая кетіп жатқанына қынжылады.

Күтім жасау оның акушерлікке қайта оралуын қиындатады, өйткені ол кәсіби аккредитациясын сақтау үшін жылына қажетті сағат санын жұмыс істей алмайды. Күшейтілген демалыс жәрдемақысы оған жұмыста қолын үзбеуге мүмкіндік берер еді.

«Мен анама күтім жасағаныма өкінбеймін. Бірақ қаржылық жағынан нашарладым, зейнетақым болуы тиіс мөлшерден аз болады. Кейде жалғыздық сезіледі және бұл өте ауыр жұмыс – NHS-те жұмыс істегеннен де қиын», – деді ол.

Ақысыз күтушілердің күрт өсуі халықтың қартаюын да, балалар мен еңбекке қабілетті жастағы ересектер арасында мүгедектік немесе ұзақ мерзімді денсаулық жағдайларының артуын да көрсетеді. Ұлыбританияның ересек тұрғындарының шамамен әрбір бесіншісі (20%), яғни 11 миллион адам, ақысыз күтім міндеттерін атқаратынын хабарлайды.

Күтушілердің қаржысына, мансабына және әл-ауқатына әсер етумен қатар, есеп соңғы жеті жылда ақылы жұмыстан күтімге кететін адамдар санының екі есе артуы Ұлыбританияға жылына 37 миллиард фунт экономикалық шығын әкелетінін болжайды.

Үкімет өкілі: «Ақысыз күтушілер отбасыларға, қауымдастықтарымызға және экономикаға ерекше үлес қосады. Мен Carers UK ұйымына ақысыз күтушілерді қолдау және олар күн сайын кездесетін мәселелерді қорғау жөніндегі баға жетпес жұмысы үшін жеке алғыс айтқым келеді.

«Біз күтім міндеттерін басқара отырып жұмыс істегісі келетін күтушілер үшін жақсы жұмыс орындары болуын қамтамасыз еткіміз келеді. Сондықтан біз еңбек құқықтарын қарау барысында ақысыз күтушілерді қалай қолдауға болатынын зерттеп жатырмыз», – деді.