АҚШ-та өлім жазасына кесілген қылмыскер Криста Пайк Теннесси билігі оны өлім инъекциясы арқылы өлтіру әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін ауруханада жатыр және оған «өмірді сақтау шаралары» көрсетілуде. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Пайктың өлім жазасын орындау әрекеті бұған дейін де жоғары деңгейдегі құқықтық талас тудырған болатын. Енді бұл іс көптеген сұрақ тудырып отыр: не дұрыс болмады, әрі қарай не болады және өлім жазасына қарсылар үшін жаза орындалмаған кезде адамның азап шегуіне қатысты жаңа алаңдаушылықтар туындады.
50 жастағы Пайк 1996 жылы 19 жастағы Коллин Слеммерді өлтіргені үшін өлім жазасына кесілген. Бұл шабуыл оның сол кездегі жігіті Тадарил Шипппен бірге жасалған.
Ол жергілікті уақыт бойынша сәрсенбі кешке өлім жазасына кесілуі тиіс еді. Құқықтық таластан кейін АҚШ Жоғарғы соты соңғы сәтте инъекцияларға рұқсат берді.
Пайкқа пентобарбитал дәрісінің екі шприці егілді, алайда оның заңгерлер тобы бұл дәрілер оның жүрек соғысын тоқтата алмағанын және оның қорылдағаны әлі де естілетінін мәлімдеді.
Теннесси түзеу департаменті қолданған әдісін қорғап, «хаттама осы кешке жасалғаннан тыс қосымша процедураларға жол бермейді» деді.
AP ақпарат агенттігінің хабарлауынша, штат хаттамасы екінші дозадан кейін адам тірі қалса не істеу керектігін нақты көрсетпейді.
Билік Пайкқа берілген дозаның неге өлімге әкелмегенін әлі түсіндірген жоқ, дегенмен медицина мамандары өз болжамдарын ұсынды.
BBC-ге сөйлеген Эмори университетінің медицина мектебінің профессоры доктор Джоэл Зивот Пайктың заңгерлер тобы оны медициналық сарапшы ретінде жалдағанын айтты. Оның пікірінше, Пайктың қанында апноэ мен жүрек-қан тамырлары жеткіліксіздігін тудыратын пентобарбиталдың жеткілікті деңгейі болмаған.
Штат түзеу департаменті Пайктың сырттағы медициналық мекемеге жеткізілгенін қосты.
Оның бір заңгері оған ауруханада «өмірді сақтау шаралары көрсетілуде» деді.
Бейсенбі таңертеңгі жағдайы бойынша оның денсаулық жағдайы белгісіз.
Зивот BBC-ге электрондық пошта арқылы жазған пікірінде: «Реанимацияның басталуының кешігуі салдарынан оның ми жарақатын алуы ықтимал» деді.
Штат губернаторы Билл Ли үшінші тараптың тексеруін тағайындады. Ол сондай-ақ жылдың соңғы қалған өлім жазасының жоспарланғандай орындалмайтынын айтты.
Пайктың өлім жазасының орындалуын талап еткен Коллин Слеммердің анасы Мэй Мартинес NBC News-ке болған оқиғаларды «былық» деп сипаттады.
Өлім жазасына қарсылар да бірден реакция білдірді.
Халықаралық құқықтық ұйым Reprieve-тің бас директоры Майя Фоа: «Не дұрыс болмағанын нақты біле алмаймыз, өйткені көп нәрсе перденің артында болды – өлім инъекциясы мемлекеттің адам өмірін алу зорлығын жасыру үшін әр кезеңде құпиялылыққа сүйенеді» деді.
Билік Пайкты қайта өлтіруге әрекет жасай ма, жоқ па, әлі айтқан жоқ. Өлім жазасына кесілгендерді екінші рет өлтіруге әрекет жасаудың тарихи прецеденті бар.
Сонымен қатар, Пайктың жігіті және қос айыпталушы Шипп түрмеде қалып отыр, ол штат заңы бойынша өлім жазасынан құтылған. Слеммер өлтірілген кезде ол 17 жаста еді.
Пентобарбитал – жүйке жүйесін қоса, денені баяулататын күшті седативті дәрі. Дәрігерлер оны кейде белгілі бір жағдайларды емдеу үшін қолданады, бірақ жоғары дозаларда ол өлімге әкелетін инъекция ретінде де қолданылуы мүмкін.
Оның өлім инъекцияларында қолданылуы былтыр АҚШ федералды үкіметінің Джо Байден президенттігі кезінде жүргізген тексеруінен кейін қайта сынға алынды. Тексеру дәрінің «қажетсіз ауырсыну мен азап шегу» тудыру ықтималдығына қатысты алаңдаушылық тудырды.
Оның үкіметі федералды өлім жазасында оны қолдануға тыйым салды, бірақ бұл Теннесси сияқты өз әдістерін таңдай алатын жекелеген штаттарды байланыстырмады.
Соңғы жылдары штаттар өлім инъекцияларына қажетті кейбір дәрілерді табу қиындады, өйткені фармацевтикалық компаниялар өз өнімдерін осындай мақсаттарда қолдануға қарсы болды.
Теннесси түзеу департаменті Пайктың заңгерлер тобының қолданылған пентобарбиталдың «бұзылған» болды деген айыптауын нақты қарастырған жоқ. Дәрілер бірнеше себептермен бұзылуы мүмкін, соның ішінде жарамдылық мерзімі өтіп, күші төмендеген жағдайда.