Жеті жасар Альби, Редрут қаласындағы Trewirgie балабақшасының оқушысы, корн тілін (Kernewek) неліктен ұнататынын сұрағанда, еш ойланбастан жауап берді. «Біз бұрын осылай сөйлейтін едік. Ал қазір сөйлеген ұнайды. Біз ән айтамыз, корн кітаптарын оқимыз, сөздерді үйренеміз. Бұл қызықты», – деді ол. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Альби Труро қаласындағы Lys Kernow (графтық кеңсесінде) өткен Go Cornish Celebration шарасына қатысқан 200-ге жуық баланың бірі еді. Бұл іс-шара балалардың кельт тілін зерттеуін көрсететін қуанышты оқиға болды.

Оның мұғалімі Кирстен Маун, мектептегі корн бағдарламасының жетекшісі, балалардың тілді үйренуге құштар екенін айтты. «Біздің мектеп корн тарихын қабылдаған. Мысалы, сыныптарымыз жергілікті қалайы кеніштерінің атымен аталады, бірақ тілді үйрену балаларға өз болмысын тереңірек түсінуге көмектеседі деп ойлаймын. Олар өздерінің корн екенін біледі және бұл олар үшін ерекше нәрсе. Сонымен қатар, оларға әртүрлі сөздерді үйрену ұнайды», – деді ол. Ол «көбелек» деген сөз – tykki duw – әсіресе танымал екенін қосты.

Go Cornish шарасы Корнуолл кеңесінің 10 жылдық стратегиясын аяқтау қарсаңында өтті. Бұл стратегия Kernewek-ті «гүлденген, мәңгілік тіл – Корнуоллда күнделікті өмірде кеңінен сөйленетін, көрінетін және естілетін тіл» ретінде қарастырады.

Мақсаттарға әрбір баланың бастауыш мектепті корн тілін негізгі деңгейде түсініп бітіруі, алғашқы екі тілді мектепті құру және корн тілінің азаматтық кеңістікте үнемі көрініп, естілуін қамтамасыз ету кіреді.

Стратегияда неке мен тууды корн тілінде тіркеу, екі тілді жол белгілері және тілде қоғамдық қызмет көрсету медиасын дамыту сияқты жетістіктер атап өтілген.

Кеңес жетекшісі Ли Фрост балалардың Lys Kernow-да ән, өлең және әңгімелермен бөлісуін бақылап тұрып: «Біраз амбиция болу керек, солай емес пе? Біз Уэльстің соңғы бірнеше онжылдықта қол жеткізгеніне қараймыз. Корн тілі де сол мүмкіндікке лайық», – деді.

Қаңтар айында Kernewek аймақтық немесе азшылық тілдеріне арналған Еуропалық хартияның үшінші бөлімі бойынша ресми түрде танылды, бұл оған көбірек қорғау мен мәртебе береді. «Бұл оны Ұлыбританиядағы басқа кельт тілдерімен теңестіреді», – деді Фрост. Бірақ стратегия жылына 170 000 фунт стерлинг сияқты шағын қаражатпен жүзеге асырылуда.

Фрост Kernewek-ті насихаттауды Корнуоллдың Ұлыбританияның бесінші ұлты ретінде тану науқанымен байланыстырды, бұл қосымша қаржыландыруды ашуға көмектеседі деп үміттенеді. «Бізді Ұлыбританияның деволюцияланған ұлты етіңіз, басқа ұлттар сияқты есептелген қаржыландыру беріңіз, біз жұмысты жалғастырамыз», – деді ол.

Аңыз бойынша, Kernewek тірі тіл ретінде 18 ғасырдың аяғында Корнуоллдың Мусхол қаласында балық сатушы Долли Пентриттің қайтыс болуымен жойылды. Алайда, ол 20-21 ғасырларда қайта жанданды, негізінен ресми органдар емес, ынталы еріктілердің арқасында.

Кеңес бұл «керемет қайта жандану» деп атайды, бірақ бүгінде қанша адам сөйлей алатынын ешкім нақты білмейді. Корнуолл кеңесі қолданатын сандар – 500 жетілдірілген сөйлеуші және 2000 негізгі білімі бар.

Kernewek сөзсіз өз сәтін бастан кешіруде. Radio 1 DJ Danni Diston жүргізетін Learn Cornish, Dyski Kernewek подкасы BBC-де жақында шықты. Корн кинорежиссері Марк Дженкин, өз фильмдерінде жиі Kernewek-ті қолданады, бүкіл әлемде жанкүйерлер жинауда.

Осы айдың басында Kernewek-те жазылған месса Труро соборында тұңғыш рет орындалды, оны тіл үшін «маңызды сәт» деп атады.

Корнуоллға көбірек автономия беру үшін ұзақ уақыт науқан жүргізген Mebyon Kernow партиясының мүшесі Лавдей Дженкин мессаға қатысты. Сол күні ол ішінара Kernewek-те өткен жиналысқа да қатысып, пабта кешкі уақытта тілді қолданды. «Мен қауымдастықта корн тілінде сөйлеуді көп көремін, бұл 50 жыл бұрын болмаған», – деді ол.

Күмәнданушылар да бар. Кеңестің қауымдастық әл-ауқаты комитетінің отырысында Reform UK кеңесшісі Шон Смит қоғамдық сұраныс деңгейі инвестицияны ақтай ма деп сұрады, әсіресе Корнуолл тұрғын үй, ересектерге әлеуметтік көмек, балалар қызметтері және экономикалық теңсіздік салаларында айтарлықтай қысымға тап болған кезде.

Алайда, Корнуоллдың ұлы барды Дженфер Лоу тілді дамытудың маңызды екенін айтты. «Бұл орын мен болмыс сезімі туралы. Ол сізді тұратын жеріңізбен байланыстырады. Тіл бәрінің негізінде жатыр». Лоу 15 жыл бұрын Корнуоллда Kernewek сөйлейтіндердің бәрін білетінін айтты. «Қазір білмеймін – және бұл жақсы белгі».

Golden Tree компаниясынан Уилл Коулман, мектептердегі Go Cornish оқу бағдарламасын басқарады, Корнуоллдың түкпірінен келген балаларды көріп жарқырап тұрды.