Колумбия Латын Америкасында әйелдердің жыныс мүшелерін кесуге (FGM) ресми түрде тыйым салған алғашқы ел атанды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Колумбия Конгресі бірауыздан қабылдаған заң белсенділердің айтуынша, тарихи оқиға болды. Бұл қауіпті және көбінесе құпия түрде жасалатын процедураны жою үшін ұзақ күрестің нәтижесі.

Карла Киноньестің қызы небәрі алты айлық болғанда, оның әжесі нәрестені әйелдердің жыныс мүшелерін кесуге ұшыратқан. Киноньес (бұл оның шын аты емес) әжесі нәрестені қайтарғанда, оның қызуы көтеріліп, ісінген және қан кетіп жатқанын айтады. Бала үнемі жылаған.

«Мен әжеммен бетпе-бет кездестім, бірақ ол бұл қалыпты жағдай және ешкімге айта алмайтынымды айтты», – дейді Киноньес.

Ең жақын медициналық орталыққа жету ұзақ жол болғандықтан, Киноньестің анасы – күйеуінің анасы – дәрілік өсімдіктермен баланың ауырсынуын басуға тырысқан. Ол да Киноньестің әжесіне қарсы шыққан, бірақ әйел оны тыңдамаған.

«Ол еркектер клиторы бар әйелдерді келеке ететінін айтты», – дейді Киноньес.

FGM – бұл әйелдің сыртқы жыныс мүшелерін ішінара немесе толық алып тастау, сондай-ақ медициналық емес себептермен осы органдарға басқа да зақым келтіру. Бұл қан кету, инфекция, етеккір және босану кезінде асқынулар, сондай-ақ жыныстық қатынастан ләззат алудың қиындауы сияқты медициналық асқынуларға әкелуі мүмкін.

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметінше, бүгінде әлемде 230 миллионнан астам қыз бен әйел осы процедурадан өткен, негізінен Африкада.

30 жастағы Киноньес Колумбияда бұл тәжірибені жою үшін белсенді күрес жүргізіп келеді, мұнда оны оның эмбера үндіс қауымының мүшелері әлі де қолданады. Ол басқа белсенділермен және Колумбия Конгресінің мүшелерімен бірге тыйым салуға әкелген науқанда маңызды рөл атқарды.

Ол өзінің қауымында не болып жатқанын тек есейген кезде түсінгенін айтады.

«Мен әрқашан неге қыздар ұлдарға қарағанда туғаннан кейін жиі өлетінін ойлайтынмын. Мен анам қабылдаған жас немере қызымды еске аламын. Ол сау болып туылды, бірақ үш күннен кейін қайтыс болды. Мен анамнан бұл туралы сұрағанымда, ол баланың «джай» – ата-баба ауруынан өлгенін айтты», – дейді Киноньес.

Қазір Киноньес «джай» деп аталатын аурудан өлді деп есептелетін қыздардың іс жүзінде FGM-ге байланысты асқынулардан қайтыс болғанына сенеді.

2020 жылдан 2026 жылдың маусымына дейін Колумбияда FGM-нің 240 жағдайы тіркелді. Көп жағдайда қыздар алты жасқа толмаған. Бірақ педиатр Диана Рамос Москера бұл «айсбергтің көрінген бөлігі» ғана деп санайды.

Перейра қаласындағы Сан-Хорхе университеттік ауруханасында жұмыс істейтін ол басқа аурулармен келген қыздарды тексерген кезде тыртық, күйік және кесу белгілерін көргенін айтады. Ол бір қызды еске алады, оның қынап тесігі жабылып қалған, яғни ол ересек кезінде етеккір көре алмайтын немесе жыныстық қатынасқа түсе алмайтын болған.

«Оған қалпына келтіру операциясы жасалуы керек еді», – дейді доктор Рамос.

Ол FGM-ді өмір бойы салдары бар жыныстық және гендерлік зорлық-зомбылықтың бір түрі деп санайды, бірақ бұл мәселені жазалау арқылы емес, білім беру арқылы шешу керек дейді.

«Бұл қауымдастықтардың кейбір мүшелері шынымен ешқандай зиян келтірмейді деп ойлайды», – дейді ол.

Шамамен 300 000 мүшесі бар Ұлы Эмбера ұлты Колумбиядағы ең ірі үндіс қауымдарының бірі, олар Эквадор мен Панамада да тұрады. Қауым мүшелерінің FGM-ді неліктен қолданатыны туралы бір теория – бұл тәжірибе Африка елдерінен құлдармен бірге келген.