Норвегияның Осло қаласындағы ұлттық музейінің қоймасынан фламандтық барокко суретшісі Клара Пеетерстің әйгілі туындысы табылды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
2022 жылы куратор Синтия Осецки қоймада авторсыз натюрмортты кездестірді. Ол сол кезде 17 ғасырдағы танымал фламанд суретшісі Клара Пеетерстің шығармашылығын зерттеп жүрген еді. Пеетерстің туындылары Мадридтегі Прадо, Оксфордтағы Ашмолеан және Нью-Йорктегі Метрополитен музейлерінде сақтаулы.
Ослодағы «Алтын таццадағы ұсақ аң мен жүзім» атты картина шамамен 1620 жылы салынған. Онда тоғыз жаңа өлтірілген құс, жаңғақтар, өріктер және жүзім шоғырына қонған шыбын бейнеленген. Бұл туынды бұрын Антверпен суретшілерінің әйгілі отбасының өкілі Амброзиус Брейгелдің еңбегі деп саналған. Алайда 20 ғасырдың басында бұл атрибуция қайта қаралып, картина «аноним» деп жіктелген. Содан бері ол негізінен қоймада сақталды.
Осецки бұл жұмыстың Пеетерске тиесілі болуы мүмкін деген болжам жасады. Ол Осло картинасының панелін зерттеп, оның Пеетерс жиі пайдаланатын жеткізушіден алынғанын анықтады. Сондай-ақ ол басқа туындылардағы таццалардың ұқсастығын және құстар мен жүзімдердің орналасуындағы ұқсастықтарды байқады. Бірақ бір мәселе болды: Пеетерс өз туындыларына қол қоюымен танымал еді, ал Осло картинасында қолтаңба жоқ. Алайда панель ағаш құртынан зақымдалған, ал зақымдалған аймақ дәл Пеетерс әдетте қол қоятын жерде болды.
Пеетерс өз туындыларына миниатюралық автопортреттерді қосуымен танымал. Осецки жүзімдерде адам бейнелерінің контурын көрді, бұл суретшінің өзі болуы мүмкін. Биылғы жылы картина ресми түрде Пеетерске қайта атрибуцияланды. Ол 8 қазанда ашылатын «Әйел суретші» көрмесінің басты экспонаты болады. Көрмеге 1550-1650 жылдар аралығында Солтүстік Еуропа мен Италияда жұмыс істеген 19 әйел суретшінің туындылары қойылады, оның ішінде Артемизия Джентилески, Лавиния Фонтана, Джудит Лейстер және Клара Пеетерс бар.
Осецкидің айтуынша, Пеетерс өмірдің өткіншілігін бейнелейтін камералық натюрморттармен танымал болған. «Оның картиналары, соның ішінде жаңа атрибуцияланған туынды да, өмірдің қысқалығы туралы. Біз жақында өлтірілген құстарды көреміз, олар адамдардың мерекесінің бөлігі болады, ал жүзімдер жақын арада желінеді немесе шіріп кетеді. Тацца сияқты сәнді заттарға қарамастан, Пеетерс өлгенде ештеңе ала алмайтыныңды айтады. Соңында бәріміз теңбіз», - дейді ол.
Норвегия Ұлттық музейінің көрмелер мен коллекциялар директоры Нора Сесилидаттер Нердрумның айтуынша, қайта атрибуцияланған туынды өнер тарихының әйелдердің жоғалған немесе еленбеген еңбектерін қамту үшін кеңейіп жатқанын көрсетеді. Соңғы жылдары Еуропаның ірі музейлері әйелдердің жұмыстарына көрмелер ашуда – 2016 жылы Пеетерс Прадода жеке көрме алған алғашқы әйел болды.
Нердрум әйелдердің өнер тарихынан алынып тасталуын түзету қоймалардан белгілі әйелдердің жұмыстарын қайтарудан басталғанын, енді «аноним» деп белгіленген әйелдерді іздеу жүріп жатқанын айтады. «Осы бағытты бақылаңыз, өйткені болашақта мұндай жаңалықтар көп болады. Неғұрлым көп іздесек, соғұрлым көп архивтік зерттеулер жүргізсек, соғұрлым көп әйелдерді табамыз», - дейді Осецки.