Кения соты ақырзаман сектасының көшбасшысы Пол Маккензиді 191 адамды өлтіргені үшін өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасына кесті. Құрбандардың барлығы дерлік — 190-ы балалар. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Маккензи 27 басқа адаммен бірге секта мүшелеріне «Исамен кездесу» үшін балаларын аштыққа ұшыратып өлтіруге бұйрық бергені үшін кінәлі деп танылды.
Өзін пастор санайтын Маккензи 2023 жылы Кения жағалауына жақын Шакахола орманындағы таяз қабірлерден 400-ден астам мәйіт табылғаннан кейін қамауға алынған болатын. Бұл істерге қатысты кең ауқымды тергеу Кенияны дүр сілкіндіріп, халықаралық назарды тартты.
Жаза тағайындау алдында Момбаса сотындағы прокурорлар қылмыстардың ауырлығына байланысты Маккензиге өлім жазасын талап етті. Прокурорлар сондай-ақ Маккензидің қылмыстарына өкінбейтінін атап өтті. Олар оның бірге айыпталған серіктеріне өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасын сұрады.
Жұма күні таңертеңгі отырыс басталмас бұрын Шакахола орманында сегіз туысынан, оның ішінде екі немересінен айырылған Фрэнсис Ванже BBC-нің Newsday бағдарламасына «оның [Маккензидің] ормандағы істеріне сай жазаны» күтетінін айтты.
Маккензи мен бірге айыпталғандар ресми түрде кешірім сұрап, соттан жеңілдік беруді өтінді. 19 қазанда кінәлі деп танылғанға дейін олардың барлығы кінәсіз деп мәлімдеп, ешкімді өлуге мәжбүрлемегенін қайта-қайта айтқан болатын.
Судья Диана Мочаче өткен айда сегіз сағатқа созылған үкімін жариялау кезінде Маккензидің ізбасарлары оны «Исаның аузы» деп сенгенін айтты. Маккензидің ілімдеріне қарсы шыққандарды ұрып өлтірген.
Оның бірге айыпталған серіктерінің бірі өзінің ізбасарларына «ораза ұстау туралы бұйрыққа қарсы шыққан кез келген адамды тепкілеп, ұрып-соғып жұмаққа жіберуге мәжбүрлеу керек» деп айтқанын мәлімдеді. Секта орналасқан ормандағы жерлеу рәсімдері «той» деп аталды, ал қайтыс болғандар «Исамен некелескендер ретінде тойланды» деді судья.
Судья қайтыс болулар ұйымдасқан жүйеден, соның ішінде діни ілімдер мен ізбасарларды өлімге әкелетін ораза ұстауға мәжбүрлейтін бұйрықтардан туындағанын анықтады. Өлім себептерін анықтау нәтижелері көрсеткендей, құрбандардың көпшілігі аштықтан қайтыс болған, ал басқалары тұншығудан, буылудан немесе бас жарақатынан қайтыс болған. Кейбіреулерінің өлім себебі анықталмады, өйткені денелері шіріп кеткен, ал басқалары құтқарылғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды, өйткені олар өте әлсіреген болатын.
Шакахоладағы өлімдер жалған діни қызметке бақылаудың жоқтығын және олардың қалайша ұзақ уақыт бойы жалғаса бергенін айқындады. Істің ауырлығы президент Уильям Рутоны тергеу комиссиясын құруға мәжбүр етті, алайда кейін ол конституцияға қайшы деп танылды.
Мемлекеттік қаржыландыратын Кения ұлттық адам құқықтары жөніндегі комиссиясының (KNCHR) тергеулері жергілікті әкімшілік пен құқық қорғау органдарының қызметкерлері сектаның қызметіне бірнеше рет көз жұмғанын анықтады.
«Біз сол уақытта полицияның дереу әрекет етіп, ондағы басқа мүшелерді құтқаруға барады деп күткенбіз, бірақ олай болмады», — дейді 2023 жылдың наурызында істі полицияға хабарлаған Ванже. Ванже полициядағы туысы мен бұрынғы секта қатысушысы сол кезде немересін құтқарып қалғанын айтады. Бала полицияға болған жағдайды айтып, аға-қарындастарының қабірін көрсеткен. «Ол оның соңғы күні еді... олар менің немеремді өлтіретін еді».
Секта көшбасшысы бұған дейін де қамауға алынып, дәлелдер жеткіліксіз болғандықтан босатылған болатын. Маккензи 2003 жылы Good News International Ministries ұйымын құрған. Келесі 16 жыл ішінде шіркеу танымалдылығы артып, Кения бойынша филиалдарында мыңдаған ізбасарларды тартты. Шіркеу Times TV атты телеарнаны басқарып, онда Малиндидегі шіркеуінен уағыздарын таратқан. Оның ақырзаман туралы уағыздарында білімді «зұлымдық», денсаулық сақтауды «ілімге қарсы» және цифрлық жеке куәліктерді «шайтанның таңбасы» деп сипаттайтын конспирологиялық теориялар болды.
Негізгі шіркеу 2019 жылы жабылып, Маккензи Шакахола орманына көшіп, ізбасарларын өзіне ертуге шақырды. Өлтіру істерінің қорытындысы құрбандар мен олардың отбасылары үшін әділеттілік сезімін тудыруы мүмкін, алайда сот үкімдері тек 191 құрбанды қамтиды, ал орманнан 400-ден астам мәйіт қазып алынған болатын.