BBC Africa Eye тергеуі бойынша, Кения полициясы бұрынғы премьер-министр Раила Одингамен қоштасу рәсімінде атып өлтірген үш адам қақтығысқа қатыспаған. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Өткен жылдың қазан айында Одингамен қоштасу үшін өткен іс-шарада үш адам атып өлтірілді. Бұл Найробидегі Касарани стадионының VIP бөлігіне қайғырғандар күшпен кіруге әрекеттенгеннен кейін болды.
BBC-нің стадион ішінен жинаған талдауы көрсеткендей, құрбандар төбелестен кемінде 60 метрден 160 метрге дейінгі қашықтықта болған.
Кенияның ішкі істер министрі Кипчумба Муркомен BBC-ге полицияның әрекеті халық тас лақтыра бастағаннан кейін «ұстамды» болғанын айтты.
BBC талдаған бейнежазбаларда пластик орындықтар сияқты заттардың лақтырылғаны анық көрінеді, бірақ олардың арасында тас болғаны туралы дәлел жоқ.
BBC 2025 жылғы 16 қазанда стадионда қаза тапқандардың орнын анықтау үшін 1500-ден астам сурет пен бейнежазбаны қарап шықты, сондай-ақ олардың кейбір туыстарымен сөйлесті.
BBC-нің сот-медициналық талдауы президентті қорғауға жауапты элиталық полиция бөлімшесі өлімге әкелетін оқтарды атып кеткен болуы мүмкін деген қорытындыға келді.
Кенияның ең ұзақ қызмет еткен оппозиция көшбасшысы және бұрынғы премьер-министрі алдыңғы күні Үндістанда медициналық емделу кезінде қайтыс болды. Ол елдің ең ықпалды саяси тұлғаларының бірі болды.
Бір жыл өткен соң, Кенияның полиция қадағалау органы — Тәуелсіз полиция қадағалау басқармасы (IPOA) әлі де өлімдер мен полицияның әрекетін тергеп жатыр, ешкім жауапкершілікке тартылған жоқ.
Ішкі істер министрі полицияны қорғап, олар көп сағат бойы тоқтаусыз жұмыс істегеннен кейін «қатты қысымда» болғанын және соңғы сәтте жаңа орынға жіберілгенін айтты.
«Тергеуді тәуелсіз полиция қадағалау органы жүргізіп жатыр, олардың қорытындылары тиісті заңды шаралар қабылдауға көмектеседі деп сенеміз», — деді Муркомен.
Полицияның әрекеті туралы сұрақтарға жауап бере отырып, ол былай деді: «Менің ойымша... біреу отырып: «Қазір ат!» деген жоқ. Бұл полиция қызметкерінің сол сәттегі шешімі.»
Суретте: Эванс Киче (сол жақта) және Джида Бурка (оң жақта) басынан, ал Винсент Огуту (ортада) кеудесінен атылған.
Күйеуі қаза тапқандардың қатарында болған Ивонн Акини BBC-ге былай деді: «Бізді қорғайды деп қарайтын адамдар — осы адамдар бізге осы ауыртпалықты әкеледі. Осы адамдар бізді осы елде жас жесірлер, осы округте жас жетімдер етеді», — деді ол.
Одинганың 80 жасында қайтыс болуы Кения бойынша қайғы-қасірет толқынын тудырды. Мыңдаған адам оның денесі әкелінген кезде Найробидегі Джомо Кениатта халықаралық әуежайына жиналды.
Дене бастапқыда парламентте қоштасу үшін қойылуы тиіс еді, бірақ халықтың көптігі мен қауіпсіздікке нұқсан келу қаупі соңғы сәтте орынды Касарани стадионына ауыстыруға мәжбүр етті. Шенеуніктер 48 000 адамдық стадионды қорғауға аз уақыт болғанын айтты, мыңдаған адам алаңға және трибуналарға бақылаусыз кірді.
30°C ыстықта табытты көру үшін бірнеше сағат күткеннен кейін, ресми хабарламалар үшін дауыс зорайтқыш жүйесі болмағандықтан, халықтың шағын бөлігі VIP павильонын күзетіп тұрған полицейлерге пластик орындықтар сияқты заттарды лақтыра бастады. Қайғырғандар павильонға қарай итермелеген кезде полиция оқ атып, оқпандарды пайдаланды. Стадионның басқа бөліктерінен алынған бейнежазбалар халықтың негізінен бейбіт болғанын көрсетеді.
BBC Africa Eye Раила Одинганың ұлттық қоштасу рәсімінде үш қайғырған адамның өлтірілуін тергеп жатыр.
Олардың бірі — 40 жастағы аспаз және жеті баланың әкесі Эванс Киче. BBC талдауы оның қақтығыстан шамамен 60 метр қашықтықта басынан оқ тиіп қаза тапқанын көрсетеді.
Қаза тапқан қалған екі қайғырған адам — Винсент Огуту мен Джида Бурка — кемінде 160 метр қашықтықта, қарама-қарсы трибуналарда, павильоннан алыс жерде болған.
Сот-медициналық сараптама қорытындылары Огутудың кеудесінен оқ тиіп, ал 42 жастағы Бурканың басынан өлімге әкелетін оқ тигенін растайды.
Оқиғалар хронологиясын қалпына келтіре отырып, BBC Africa Eye тактикалық киім мен әскери камуфляж киген кемінде сегіз полиция қызметкерін анықтады. Бұл қызметкерлер автоматтар ұстаған, көрінетін белгілері жоқ және беттері жабылған.
Олардың киімдері мен қозғалыстары президент Уильям Руто мен басқа VIP тұлғаларға атыс алдында және кейін тағайындалған қауіпсіздік қабатына сәйкес келеді. Осы бөлімшенің кемінде үш қызметкері қаруларын атып жатқан сияқты.
BBC олардың үшеуін президентті қорғауға жауапты элиталық полиция бөлімшесінің бөлігі ретінде анықтады.
BBC әр құрбанды қай оқ өлтіргенін анықтай алмайды және стадион ішінде басқа полицейлердің атыс жасауын жоққа шығара алмайды.
Кенияның Ұлттық полиция қызметі BBC-ге былай деді: «Осы күнгі оқиғалардан үлкен сабақтар алынды», бұл «болашақта жақсырақ, кәсібирек қолдану үшін іргелі оқу тәжірибесін қалыптастырды». IPOA түсініктеме беру сұранысына жауап бермеді.
Сурет көзі: AFP via Getty Images. Суретте: Атыс стадиондағы мыңдаған адамның арасында дүрбелең тудырды.