Кембридж университетінің әлеуметтану профессоры Джейсон Ардей плагиат және өз жетістіктерін асыра көрсету айыптарынан кейін қызметінен кетті. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Ардей, оның академиялық жұмысы мен біліктілігіне қатысты сұрақтар көбейгеннен кейін, сәрсенбі күні кешке мәлімдеме жасап, «тынымсыз айыптаулар, болжамдар мен жұртшылық пікірлері маған және мен жақсы көретін адамдарға ауыр салмақ түсірді» деді.
Good Law Project сайтында жарияланған мәлімдемеде ол: «Кембридж университеті мен Иисус колледжіндегі қызметімнен дереу кететінімді терең қайғымен хабарлаймын. Кембриджде әлеуметтану профессоры болу құрметіне ие болғанда, бұл менің өмірімдегі ең үлкен кәсіби жетістігім еді», - деп жазды.
Алайда, оның бұрынғы жұмыстары мен мәлімдемелерін егжей-тегжейлі тексеру нәтижесінде айқын сәйкессіздіктер анықталғаннан кейін, Ардей «бұл тарауды аяқтаудың жалғыз жолы - кету» деген қорытындыға келді.
Simon & Schuster баспасы Ардейдің «Ұлы және бақытсыз нәрселер» (Great and Unfortunate Things) атты мемуарын осы айдың соңында шығаруға дайындалып жатқан еді. Оның отставкасы басылымды тоқтатып, жоспарланған жарнамалық турларды кейінге қалдыруы мүмкін.
Кембридж бастапқыда Ардейді - университет тарихындағы ең жас қара нәсілді профессор, білім алуда қиындықтарды жеңген адам - «ұятсыз науқанның құрбаны» деп қорғаған болатын. Бірақ Ардейдің өз мәлімдемелеріне қатысты сұрақтар көбейген сайын, университет басшылығы Кембридж беделіне қауіп төніп тұр деп сезінді.
The Guardian өз тергеуін жариялап, Ардейдің қоғамдық мәлімдемелеріндегі сәйкессіздіктерді анықтады, оның ішінде орасан зор қаражат жинау жетістіктері мен пышақ ұстаған маскалы шабуылшылардың құрбаны болғаны туралы мәлімдемелері де бар.
Ардей өткен жылдың соңында докторлық диссертациясының бөліктерін және басқа да академиялық зерттеулерін плагиаттады деген алғашқы айыптауларға тап болды және бұл айыптауларды жоққа шығарды. 2015 жылы PhD дәрежесін берген Ливерпуль Джон Мурс университетінің тергеуі плагиат айыптауларын растамады, бірақ олар «адал және негізді қателіктен» туындаған болуы мүмкін деді.
Ардей барлық плагиат айыптауларын жоққа шығарып, өткен аптада The Guardian-ға: «Бірнеше институтта бірнеше мұқият тергеулер жүргізілді, соның ішінде академиялық теріс қылық жөніндегі комиссия плагиат немесе академиялық теріс қылық жоқ деген қорытындыға келді», - деді.
Сәрсенбі күні кешке Кембридж оның біліктілігі мен мансабы туралы «жаңа ақпарат» алғанын хабарлап, тергеу бастайтынын мәлімдеді.
Университет мәлімдемесінде: «Кембридж университеті профессор Ардейдің академиялық біліктілігі мен құрметті қызметтері туралы жаңа ақпаратқа байланысты тергеу бастады. Әділ процесті қамтамасыз ету үшін, біз ол аяқталғанға дейін қосымша түсініктеме бермейміз. Сонымен қатар, академиялық теріс қылыққа қатысты бірнеше шағымдар бар, олар біздің зерттеу саласындағы теріс қылық саясатымызға сәйкес қарастырылуда. Біз бұл мәселеге қатысты жұртшылық пікірлері мен алаңдаушылықтарды толық түсінеміз, бірақ кез келген процесс мұқият болуы және университет саясаты мен еңбек заңнамасына сәйкес болуы маңызды. Сондай-ақ, біз бұл жағдайдың ортасында адам тұрғанын толық мойындаймыз және оған қолдау көрсетуді жалғастырамыз», - делінген.
Кембридждегі Иисус колледжінің өкілі өздерінің параллель «процесін» бастайтынын айтты. «Профессор Ардейдің колледждегі стипендиясы оның университеттегі қызметімен байланысты және біз университетті толық қолдаймыз. Профессор Ардей осы процесс кезінде стипендиат болып қалады. Біз бұл ол үшін және оның отбасы үшін өте қиын кезең екенін түсінеміз және оларға мейірімділік пен құрметпен қарауды сұраймыз», - деді ол.
Жаңа тергеулер Ардейдің басқа университеттерде бірқатар беделді қонақ стипендиаттар мен профессорлық қызметтер атқарғаны туралы мәлімдемелерінен туындаған болуы мүмкін, оның ішінде 2018 жылдан бастап жарияланған өмірбаяндарда оның АҚШ-тағы Огайо штаты университетінде қонақ стипендиат немесе қонақ профессор болғаны туралы мәлімдемелер бар. Алайда Огайо штаты университеті Ардейдің ешқандай қызмет атқармағанын жоққа шығарды.
Ардейге қатысты өмірбаяндарда оның Дарем, Глазго, Ковентри және Лондон Метрополитен университеттерінде, сондай-ақ Оңтүстік Африкадағы Нельсон Мандела университетінде қонақ профессор болғаны туралы да мәлімдемелер бар.
Ардейдің 37 жасында Кембриджге әлеуметтану профессоры болып тағайындалуы оның өмір тарихы арқылы кеңінен жарияланды, оның ішінде үш жасында аутизм диагнозы қойылғаны, 11 жасына дейін сөйлей алмағаны, 18 жасына дейін оқи немесе жаза алмағаны айтылады.
Осы факторларға қарамастан, Ардей университетке барып, академиялық баспалдақпен тез көтерілді. 2015 жылы PhD алғаннан кейін ол Лидс Беккет, Роэмптон және Дарем университеттерінде академиялық қызметтер атқарды, Уорик университетінде қысқа мерзім болды, 2021 жылы Глазго университетінің білім беру әлеуметтануының профессоры болып тағайындалды. 2023 жылдың басында ол Кембридждегі профессорлық қызметке ие болды.
Ардей сонымен қатар 35 күнде 30 марафон жүгіргенін, алты күнде 600 миль жүгіргенін және бірнеше жыл ішінде қайырымдылыққа 5 миллион фунт стерлинг жинағанын мәлімдеген. Сұрақтарға тап болғаннан кейін ол осы мәлімдемелердің кейбірін өзгертті.