Кембридж университетінің аға академиктері профессор Джейсон Ардейдің өлімін тергеу жоспарын жеткіліксіз деп сынап, «басшылықтағы елеулі қателіктер» үшін жауаптылар жазаға тартылуы керек деп мәлімдеді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Кембридж канцлері Крис Смитке жолданған хатта академиктер ұсынылып отырған шолудың Ардейдің өліміне әкелген оқиғаларға университеттің қатысы туралы қиын сұрақтарға қалай жауап беретіні «әлі анық емес» екенін айтты. Бұған 2023 жылы әлеуметтану білімінің профессоры болып тағайындалғаннан кейін Ардейге қарсы айтылған сынды университеттің қалай өңдегені де кіреді.
Ардей 14 тамызда Лондондағы өз үйінде қайтыс болды. Ол плагиат айыптаулары мен мансабы туралы мәлімдемелеріндегі қайшылықтарға байланысты отставкаға кеткеннен кейін тоғыз күн өткен соң дүниеден өтті.
Өлім себебін анықтау үшін тергеу жүргізіледі.
Ардейдің отбасы оның үш жылдан астам уақыт бойы үздіксіз қорлыққа ұшырағанын мәлімдеді.
Енді 40-тан астам профессор, доцент және стипендиат қол қойған хатта Кембридждің вице-канцлері Дебора Прентистің Ардейдің тағайындалуына және оған жасалған қарым-қатынасқа әкелген жағдайларды «мұқият және ашық» зерттеу туралы бастапқы уәделерінен бас тартқанына алаңдаушылық білдірілген.
Топ «алынған сабақтарды» қарастырудың орнына, тергеудің Ардейді жұмысқа қабылдау және одан кейінгі мансабы кезінде берілген маңызды кеңестер мен қабылданған шешімдерді нақты анықтауын қалайды.
«Тергеу мыналарды анықтауы керек: профессор Ардейді университеттің көпшілік алдында насихаттауын кім мақұлдап, басқарды; онымен бірге жүретін тәуекелдерге қандай баға берілді; осы оқиғаны зерттеген журналистермен кез келген заңды немесе басқа да коммуникацияларды кім мақұлдады; расистік және эйблистік қорлық пен медиа қудалау күшейген кезде университет не білді; профессор Ардейді қорғау жауапкершілігі университет бойынша қалай бөлініп, жүзеге асырылды», — делінген хатта.
Қол қоюшылардың қатарында генетика профессоры Кахир О'Кейн, цифрлық гуманитарлық ғылымдар профессоры Кэролайн Бассетт, ағылшын әдебиетінің Кинг Эдвард VII профессоры Клэр Уиллс және математикалық ғылымдар профессоры Клеман Мухо бар.
Кембридж өткен айда екі бөліктен тұратын шолуды жариялады. Бірінші бөлігін Солтүстік-Батыс Англияның бұрынғы бас прокуроры Назир Афзал басқарады, ол Ардейге өлімінің алдында көрсетілген қолдауға назар аударады.
Университет шолудың екінші бөлігінің төрағасын әлі атаған жоқ. Бұл бөлік «институционалдық процестер мен тәжірибеге кеңірек шолу» болады және Ардейдің Кембридждегі кезеңінің «кеңірек контекстін» ғана қарастырады, соның ішінде жалпы бағалаулар мен медиа назарына ұшыраған академиктерге көрсетілетін қолдауды қамтиды.
Хаттың артында тұрған топ, ол Кембридждің басқару кеңесіне де жіберілген, шолудың екінші бөлігінің «ауқымы мен тергеу сипаты» қабылданған шешімдерді, құрылымдарды және процестерді анықтауда шешуші рөл атқаратынын айтты.
Олар былай деп жазды: «Осы мақсатта университет профессор Ардей тағайындалғаннан кейінгі кезеңде, оның өліміне әкелген оқиғалар мен университеттің кейінгі жауаптары барысында қабылданған институционалдық шешімдер үшін нақты жауапкершілік тізбегін белгілеуі өте маңызды».
«Егер шолу басшылықтағы немесе жауапкершіліктегі елеулі қателіктерді анықтаса, университет жауапкершіліктің қалай жүзеге асырылатынын нақты мәлімдеуі керек… Елеулі қорытындылар жауапты тұлғалар мен кеңселер үшін салдарға әкелуі тиіс.
«Сонымен қатар, жеке жауапкершілік шешім қабылдау, тексеру немесе басқару құрылымдарынан туындаған сәтсіздіктер кезінде қажетті институционалдық өзгерістерді алмастыра алмайды».
Кембридж университетіне хатқа жауап беру үшін хабарласылды.
Кембридж Ардейдің 37 жасында тағайындалуын университетте профессор болып тағайындалған ең жас қара нәсілді адам ретінде жариялады. Университет оның «өкілдігі аз топтардан көбірек адамдарды жоғары білімге шабыттандыратынын, осы саладағы университеттің көптеген бастамаларын жалғастыратынын» айтты.
Ардей плагиат айыптауларын жоққа шығарды, бірақ 5 тамызда Кембридж оның академиялық біліктілігін тергеуді бастайтынын мәлімдеді. Ардей бірнеше сағаттан кейін отставкаға кетті.