Журналист Дафне Каруана Гализияны өлтіру ісі бойынша сотталушы бизнесмен жеті жыл бұрын қамауға алынғаннан бері алғаш рет сотта айыптаулар туралы сөйлеп, полиция оны жала жапқанын және өлтіруге қатысы жоқ екенін айтты. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Қорғаушы мен айыптаушы адвокаттардың төрт күндік сұрақтары кезінде 44 жастағы Йорген Фенек Мальта премьер-министрінің ең жоғары кеңесшісін өлтіруге рұқсат берді деп айыптады. Фенектің қорғаушылары бұған дейін де 2017 жылғы қазандағы өлтіруге дейінгі жылдары Мальтадағы ең ықпалды сайланбаған шенеунік болған Кит Шембриді ұйымдастырушы және қоздырушы ретінде атауды бірнеше рет талап еткен.
Фенек бұл мәлімдемелерді жұма күні өз ісі бойынша куәлік беруден бас тарту құқығынан күтпеген жерден бас тартып, куәлік бере бастағанда қайталады. Фенектің айтуынша, сол кездегі премьер-министр Джозеф Мускаттың кеңсе басшысы болған Шембри оған рейдтер мен тұтқындаулар туралы алдын ала ескертулерді қоса алғанда, құпия мәліметтерді бірнеше рет ашып отырған.
Сенбі күнгі сот отырысында судья Фенектен: «Нағыз ұйымдастырушы кім екенін білесіз бе?» деп сұрады. Фенек: «Кит Шембри», – деп жауап берді. Полиция жюриге Шембридің ешқашан күдікті болмағанын айтты. Ол іс бойынша куәгер ретінде шақырылып, өлтіруге қатысы жоқ екенін мәлімдеді. Айыптау тарапының дәлелі өзін делдалмын деп мойындаған такси жүргізушісі Мелвин Теуманың куәлігіне негізделген. Ол Фенектің өлімге әкелген бомбаны қойған үш адамды жалдау үшін оған 150 000 еуро (128 000 фунт стерлинг) бергенін айтады.
Фенек өз куәлігінде есірткіге тәуелділігі және жоғары полиция басшылары мен саясаткерлермен тығыз байланысы, оның ішінде Шембри мен Мускатпен бөліскен WhatsApp хабарламалары туралы айтты. Ол куәлігін Шембримен тығыз достығын сипаттаудан бастады. Олар бала кезінде футбол ойнаған және ересек кезінде қайта байланысқан. Фенек баспа және қаптама бизнесімен айналысатын табысты кәсіпкер Шембриге сенім артқанын және онымен күн сайын сөйлесетінін айтты.
Фенектің айтуынша, Каруана Гализияны өлтіру идеясы оның отбасылық ранчосындағы барбекю кезінде көтерілген. Ол Шембридің ми ісігі туралы ол отбасына айтпас бұрын жазған болатын. «Кит өте эмоционалды болды», – деді Фенек. «Ол бұған қатты қатысты. Біз оны тыныштандыруға мәжбүр болдық... Ол бұл туралы бірінші рет айтқан жоқ, ол Дафнеге дерлік әуес болды... Ол оның барлық мақалалары бар файлды сақтады».
Фенектің айтуынша, барбекюге де қатысқан Теума Шембриді одан әрі қоздырып, Каруана Гализия туралы: «Ол өзінің еккенін орады», – деген. «Сосын мен ас үйде едім, Мелвин маған келіп: «Біз одан оңай құтыла аламыз», – деді. Бұл тым асыра сілтеу сияқты көрінді, сондықтан мен оны елемей, оған сусын ұсындым. Мен сыртқа шығып темекі шектім, ал Мелвин мен Кит сөйлесуді жалғастырды», – деді Фенек.
Фенектің айтуынша, Теума екі аптадан кейін бұл тақырыпты қайта көтерген. «Мелвин мені әуежайға апарып бара жатты. Мен көлікке отыра салысымен, ол маған Дафне Каруана Гализияны өлтірудің белсенді жоспары бар адамдармен сөйлескенін айтты. Ол: «Мен олармен сөйлестім, олар қазірдің өзінде жұмыс істеп жатыр және 120 000 еуро алғысы келеді», – деді. Мен таң қалдым, оған кейін хабарласамын дедім. Алдымен Китке айтпақшы емес едім, бірақ бұл менің ойымда үнемі болды, содан кейін оған айтуды шештім. Ол: «Жүр, жүр, жүр», – деді. Кит үшін бұл таза кек болды, өйткені ол жеке мәселелер туралы жазу арқылы шектен шықты деп айтатын».
Фенектің куәлігі Теуманың өз бастамасымен әрекет еткенін көрсетті. Өлтіруден кейін Фенектің айтуынша, Шембри оны Теумаға хабарлама жеткізу үшін пайдалана бастаған. Бір хабарлама өлтірушілерді алдағы тұтқындау туралы ескертуге арналған. «Мен Мелвинге айтқанда, ол алдымен елемеді», – деді Фенек. «Ол полицияның адамдарды қамауға алып, 48 сағаттан кейін айыптаусыз босататыны қалыпты жағдай деді. Мен мұны Китке жеткіздім. Ол маған полицияда дәлел бар екенін айтты – бомба коды және телефондардың қолданылғаны туралы дәлел. Өлтірушілердің бірі бомба телефонының балансын толтырған. Мен Мелвинге қайта барып, бұл туралы айттым және тұтқындау күні 4 желтоқсанға белгіленгенін айттым».
Джордж және Альфред Дегиоргио атты екі ағайынды және олардың серіктесі Винсент Мускат 2017 жылғы 4 желтоқсанда тұтқындалды. Олардың үшеуі де өлтіру үшін сотталды, Мускат қысқа мерзімге айырбас ретінде өз кінәсін мойындады. Фенектің айтуынша, Шембри оны 2019 жылы Теуманың тұтқындалуы туралы да ескерткен. Айыптау тарапының сұрақтары кезінде Фенек Шембридің Мальта полициясына көмектесіп жатқан Europol-дың құпия есебінің скриншотын бөліскенін айтты. Айыптау ішінара Теуманың өлтіруден кейін Фенекпен сөйлескен сөздерінің жазбаларына негізделген.