Канада премьер-министрі Марк Карни Еуропалық Одақпен «бірегей одақ» құруға ниетті екенін мәлімдеді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Сәрсенбі күні Еуропалық комиссия төрағасы Урсула фон дер Ляйен Канадаға ЕО-ның «қауымдасқан мүшесі» болу жолын ашуды қалайтынын айтты. Бұл өндіріс пен энергетика сияқты түрлі салаларда тығыз байланысты көздейді.
Осы ашық әрі қызу жақындасудың басты себебі — Дональд Трамп. Жуырда АҚШ президенті өзінің Truth Social сайтында Солтүстік Америка картасын жариялады, онда Канада мен Гренландия — ЕО-ға мүше Данияның аумағы — АҚШ туымен қапталған.
АҚШ пен Канада арасындағы сауда келіссөздері өткен айдың соңында үзілді. Трамптың тарифтерінен зардап шеккен еуропалық елдер бұл таласты қызығушылықпен, көбісі тіпті таңданыспен бақылады.
Еуропалық комиссия басқаратын ЕО Трамптың жаңа жаппай тарифтерін қарсылықсыз қабылдағанда, Карни АҚШ президентіне ашық қарсы тұрып, Америка Құрама Штаттарына қарсы тарифтерді дереу енгізді.
ЕО-ны құрметтеуде Канада кейбіреулерге тіпті блоктың ең жақын көршілерінен де ынталы көрінеді. «Қазіргі уақытта Канада мүше емес мемлекет ретінде Брюссельге мүмкіндігінше жақындауға Ұлыбританиядан гөрі көбірек қызығушылық танытып отыр. Бұл таңғаларлық», — дейді European Council of Foreign Relations сараптама орталығының директоры Марк Леонард.
Биыл Канада, Ұлыбританиядан өзгеше, ЕО-ның Security Action for Europe (SAFE) қорғаныс қорына сәтті қосылды. Ұлыбритания шығындар мен саяси шиеленістерге байланысты сыртта қалды. ЕО-Ұлыбритания қатынастарын қалпына келтіруге арналған саммит тағы да кейінге шегерілді.
Осы аптада Карни Францияның Страсбург қаласында өтетін Еуропалық комиссия төрағасының жыл сайынғы «Одақ туралы» жолдауына арнайы қонақ ретінде шақырылды. Ол бейсенбі күні Еуропарламентте сөз сөйлейді.
Екі тараптың шенеуніктері бұл жай ғана «бос сөз саясаты» емес деп сендіреді. Карни мен фон дер Ляйен екеуі де тығыз байланыс орнату жоспарларын атап өтуі керек. «Канада нақты ЕО мүшесі болмай-ақ, мүмкін болатын ең жақын деңгей», — деді бір ЕО дипломаты.
Брюссель мен Канаданың бейресми мақсаты — бірнеше негізгі салада Вашингтонға тәуелділікті азайту: цифрлық және технологиялық даму, энергетика, шикізат пен маңызды минералдар, сондай-ақ сауда мен қорғаныс сатып алулары.
Сәуірдегі Nanos сауалнамасы канадалықтардың бестен төрт бөлігі ЕО-мен байланысты нығайтуды қолдайтынын көрсетті. Бестен үшке жуығы Канаданың блокқа нақты кіруін қолдайды, алайда ЕО Конституциясының 49-бабы мұны мүмкін етпейтін сияқты.
Саудаға оралсақ: Канада мен ЕО арасындағы байланыстар жаңалық емес. ЕО — Канаданың екінші ірі сауда серіктесі, дегенмен АҚШ-тан әлдеқайда артта, өйткені Америка канадалық экспорттың шамамен 70%-ын сатып алады. Он жылға жуық уақыт бұрын келісілген CETA сауда келісімі канадалық тауарлар экспортына салынатын тарифтердің 99%-ын жойды.
Еуропалық шенеуніктер Оттава мен Брюссель арасындағы бұл жаңарған жоғары деңгейдегі құрметтесудің Трамптың екінші мерзіміндегі әрекеттеріне тікелей қатысы бар екенін мойындайды.