Канадалық Walmart қоймасының жұмысшылары компаниямен алғашқы ұжымдық келісімшартқа қол қойды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Кәсіподақ өкілдері бұл келісімді «тарихи және қуатты қадам» деп атады. Алайда, олардың айтуынша, бұл тек бастамасы ғана, ал алдағы уақытта елдегі ірі жұмыс берушілерді кәсіподақтандыру үшін күрес жалғасады.
Мамыр айында Онтариодағы Миссиссога қаласындағы қойма жұмысшылары Walmart-пен келісімшартқа қол қойды. Келісім бойынша жалақы көтеріліп, жұмыс жағдайларына кепілдік берілді, сондай-ақ әділетсіз еңбек тәжірибесі туралы шағымдарды реттеу үшін біржолғы төлем қарастырылған.
«Бұл мүшелер жұмыс орнында демократияны орнатуға бел буып, соңына дейін тұрды», - деді Канаданың ең ірі жеке сектор кәсіподағы Unifor президенті Лана Пейн. «Олардың батылдығы мен табандылығы, әлемдегі ең ірі корпорациялардың бірімен келіссөз жүргізуге шешім қабылдауы - еңбек тарихын жасауға себеп болды».
Жоғары көлемді тарату қоймасының жұмысшылары алғаш рет 2024 жылы кәсіподақ құру туралы шешім қабылдаған. Екі тарап келісімшартқа келу үшін екі жыл қажет болды.
Пейннің айтуынша, бұл жеңіс кәсіподақтың бизнестің ең ықпалды бөліктерін нысанаға алу стратегиясының нәтижесі. Бұрын бөлшек сауда орындары кәсіподақтанғанымен, 100-ден астам дүкенді жабдықтайтын және онлайн тапсырыстарды басқаратын қуатты тарату орталықтарын кәсіподақтандыру қиынға соққан.
«Біз жеткізу тізбегінің барлық бөлігін нысанаға алуға байыпты күш салуымыз керек деп сезіндік», - деді ол. «Бұл жеңіс қойма секторында серпін тудырады».
Миссиссогадағы кәсіподақтандыру әрекеті кезінде Walmart аймақтағы басқа жұмысшылардың жалақысын көтерген, бірақ кәсіподақтанған тарату орталығындағылардың жалақысын көтермеген. Жаңа келісімшарт аясында Walmart әділетсіз еңбек тәжірибесі туралы шағымды реттеу үшін біржолғы төлем төлейді. Компания түсініктеме беруден бас тартты.
Пейннің айтуынша, соңғы жылдары экономиканың түбегейлі өзгеруі технологиялық және электронды коммерция компанияларының күшін арттырып, жұмысшылардың ұйымдасу сипатын өзгертті. «Біздің еңбек заңдарымыз кәсіподақтандыруға қарсы тұра алатын алып корпорациялармен күресуге бейімделмеген, сондықтан олар жүйені қиындатады», - деді ол.
Unifor екінші майданды ашты: Британдық Колумбиядағы Amazon нысаны, мұнда заңдар кәсіподаққа қолайлы. Жақында Британдық Колумбияның еңбек кеңесі Amazon-ның нысандағы жұмысшыларға жалақыны заңсыз көтермегенін анықтады, дегенмен аймақтағы басқа Amazon нысандарына жалақы көтерілген. Компания 1 миллион доллардан астам артқы жалақы төлеуге мәжбүр болуы мүмкін.
Amazon еңбек кодексін дұрыс түсінбегенін және «қоймадағы қызметкерлердің жалақысын өзгертуге кедергі келтірді» деп сенгенін айтты. Бірақ еңбек кеңесінің шешімі бойынша, бұрын алынып тасталған қызметкерлер енді «жаңартылған өтемақыны мүмкіндігінше тезірек» алады.
Экономист Джим Стэнфордтың айтуынша, Amazon және Walmart баға белгілеуде үлкен күшке ие компаниялар қатарына жатады. «Walmart әлемдегі ең ірі, ең табысты компаниялардың бірі болғанымен, оның көптеген жұмысшылары азық-түлік сатып ала алмай, азық-түлік банктеріне жүгінуге мәжбүр. Бірақ кәсіподақ пен келісімшарт арқылы жұмысшылар өздері өндіретін байлықтың әділ үлесін жеңіп алуға мүмкіндік алады», - деді ол.
Стэнфорд соңғы жылдары жұмысшылардың жұмыс берушілері оларды пайдалануы мүмкін екенін түсінуіне байланысты «көзқарас өзгерісі» болғанын атап өтті. Осыған қарамастан, соңғы жетістік кәсіподақтандыру науқандарының көбеюіне әкелуі мүмкін.