Канадалық ақын, эссеист және аудармашы Энн Карсон биылғы Нобель әдебиет сыйлығының лауреаты атанды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
76 жастағы Карсон поэзия, проза және ғылым арасындағы шекараны жиі кесіп өтетін шығармаларымен танымал. Нобель комитеті оны «классикалық дәстүрмен ойнақы диалогта заманауи әдебиеттің жаңа формаларын жасаған батыл және өнертапқыш туындылары үшін» таңдағанын мәлімдеді.
Карсон бұл шешімге әзілмен жауап берді. Ол қазір тұрып жатқан Исландияның RUV қоғамдық телеарнасына берген сұхбатында: «Меніңше, олардың бәрі жынды... Жақсы, білесіз бе, бұл жындылық», — деді.
Нобель сыйлығы өмір бойы жазылған еңбектер үшін беріледі және әлемдік әдебиеттегі ең беделді марапат саналады. Жеңімпаз 12 миллион швед кронын (900 000 фунт стерлинг, 1,2 миллион доллар) алады.
Швед академиясының тұрақты хатшысы Ингрид Карлберг жарияланымға дейін бірнеше минут бұрын Карсонға телефон арқылы хабарлағанын айтты. «Ол маған тек қазір Исландияда екенін, желді тыңдап жатқанын айтуға үлгерді», — деді Карлберг. «Ол таңғалып қалды, бірақ қатты қуанды. Мен оны дауысынан естідім».
1950 жылы Торонто қаласында дүниеге келген Карсон Мичиганда тұрады, сондай-ақ 2022 жылдан бері Исландия азаматтығына ие.
Швед академиясының Нобель әдебиет комитетінің төрағасы Андерс Ульссон Карсонның «нарративтік менге байланған лирикалық поэзиядан ажырап, заманауи әдебиеттің жаңа формаларына шабыт бергенін» мақтады. «Бұл жазу әдісі классикалық және заманауи поэзия арасында ғана емес, сонымен қатар түрлі жанрлар мен өнер түрлері арасында да қозғалатын ойнақы және ирониялық туындыларға әкеледі», — деді ол.
Канада премьер-министрі Марк Карни Карсонның жеңісін «ерекше жетістік және Канада үшін мақтаныш сәті» деп атады. Жазушының туындыларында «ақыл-ой, қиял және тек өзіне тән стиль» бар деп жазды Карни әлеуметтік желіде. «Ол ежелгі әңгімелерді жаңа аудиторияға жеткізіп, әдебиет туралы ойлау тәсілімізді өзгертті».
Карсонның танымал туындылары қатарында The Glass Essay, Autobiography of Red: A Novel in Verse, Nox, Float және The Beauty of the Husband: A Fictional Essay in 29 Tangos бар. 2019 жылы оның Norma Jeane Baker of Troy атты спектаклі әртүрлі тарихи кезеңдердегі атақты сұлулар — Троялық Елена мен Мэрилин Монро арасында байланыс орнатты. 2021 жылы ол Еврипидтің ежелгі әңгімесін графикалық қайта баяндайтын The Trojan Women: A Comic кітабын шығарды; ал Софоклдың Elektra аудармасы өткен жылы Лондонда Бри Ларсонның қатысуымен сахналанды.
Ол 30 жылдан астам уақыт классика профессоры болды және оның жазуы жиі грек әдебиетінен шабыт алады. Оның аудармалары ежелгі туындыларға заманауи реңк беріп отырады. «Оның визуалды суретшілермен, хореографтармен, опера және театр режиссерлерімен ынтымақтастығы оның әдеби күтулер мен ереже жүйелеріне қаншалықты еркін қарайтынын көрсетеді», — деді Ульссон. «Дәл осы оның 1990 жылдардан бергі жұмысының халықаралық өнер және әдебиет сахнасы үшін ерекше маңызды болуының артында тұр».