Калифорниялық ғалым Солтүстік Америкада бұрын өмір сүрген ірі сүтқоректі — ежелгі Пацифик мастодонтының 10 000 жылдық тісін тапты. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Азу тіс таңғаларлық жақсы сақталған. Оны геоморфолог Бригид Линч Сан-Матео округіндегі қорықта жұмыс істеп жүргенде кездейсоқ байқап қалған. Ол әуелгіде оны таңғажайып тас деп ойлаған.
Кейін палеонтологтер оның тас емес, ересек Пацифик мастодонтының азу тісі екенін растады. Бұл туралы Midpeninsula regional open space district (Midpen) ұйымы сәрсенбі күні таратқан баспасөз хабарламасында айтылған.
«Тістің өзі мүлтіксіз күйде. Бұл — біздің аймақтан табылған ең толық мастодонт азу тісі және мен көрген ең керемет мастодонт азу тісі. Жұлыным бойлап қалтырап, тітіркеніп кеттім», — деді палеонтолог Уэйн Томпсон өз мәлімдемесінде. «Бұл — Мұз дәуірі туралы жұмбақтың орнына қойылатын тағы бір бөлшегі.»
Пацифик мастодонты қазіргі пілдермен туыстас. Олар Американың батысында, соның ішінде қазіргі Калифорния, Орегон, солтүстік Скалисті тау өңірі және Мексиканың кейбір бөліктерінде кең тараған. Шөпқоректі сүтқоректі Солтүстік Америкада шамамен 2,5 миллион жыл бұрын пайда болған. Олар 10 000 жылдан астам уақыт бұрын климат дағдарысының мекендеу ортасына әсері мен адамдардың шамадан тыс аңшылығының салдарынан жойылып кеткен.
Midpen мәліметінше, табылған сүйекке айналған тіс Стэнфорд университетіне сыйға тартылды. Ондағы тұрақтылық мектебінің зерттеушілері азу тісінің нақты жасын анықтау үшін көміртектік даталау әдісін қолданады.
«Қазба қалдықтар — өткен биологиялық әртүрлілікке көз жіберудің жалғыз мүмкіндігіміз», — деді Стэнфордтағы геоғылым үлгілері коллекциясының кураторы және менеджері Кристин Гарсия.
«Біз қазбаларды Жердің өткенін, өткен жабайы табиғатын және олар құрамында болған экожүйелерді жақсырақ түсіну үшін, сондай-ақ экожүйелеріміз бен биологиялық әртүрлілігіміздің болашақта өркендеуіне қалай көмектесу туралы неғұрлым дұрыс болжамдар мен шешімдер қабылдау үшін зерттей аламыз», — деді ол.
Соңғы жылдары ежелгі мастодонттардың бірнеше қазба қалдығы табылған.
2024 жылы Нью-Йорк штатының тұрғыны өз ауласының астынан мастодонттың жақ сүйегін тапқан. Одан бір жыл бұрын әйел адам Калифорнияның орталық жағалауы маңындағы жағажайда құмнан шығып тұрған бір фут ұзындықтағы ежелгі мастодонт тісін кездейсоқ байқаған.
Бұл жаңалық Мұз дәуірі кезеңіндегі Солтүстік Америка фаунасы туралы түсінігімізді кеңейте түседі. Пацифик мастодонттары — қазіргі пілдердің алыс туыстары — бір кездері қазіргі Калифорния мен Орегоннан бастап солтүстік Скалисті тауларына және Мексиканың кейбір аймақтарына дейінгі кең байтақ аумақты мекендеген. Олардың жойылуы климаттық өзгерістер мен адамның аңшылық әрекетінің қосынды әсерімен байланыстырылады.
Стэнфорд университетінің зерттеушілері көміртектік даталау арқылы азу тісінің нақты жасын анықтауды жоспарлап отыр. Бұл әдіс қазба қалдығының қанша уақыт бұрын өмір сүргенін дәл анықтауға мүмкіндік береді. Кристин Гарсияның айтуынша, қазбалар өткен биологиялық әртүрлілікті зерттеудің жалғыз жолы ғана емес, сонымен қатар болашақта экожүйелер мен биоалуантүрлілікті сақтау жөнінде дұрыс шешімдер қабылдаудың негізі.
Бұған дейін де бірнеше ежелгі мастодонт қазбалары табылған болатын. 2024 жылы Нью-Йорк штатының тұрғыны өз ауласының астынан мастодонттың жақ сүйегін тапса, одан бір жыл бұрын әйел адам Калифорнияның орталық жағалауы маңындағы жағажайда құмнан шығып тұрған бір фут ұзындықтағы ежелгі мастодонт тісін кездейсоқ байқаған еді.